Haarlem|

De Staat mag ayahuasca in beslag blijven nemen

Bij de erediensten van de Santo Daime kerk in Nederland wordt gebruik gemaakt van ayahuasca-thee, die in Brazilië wordt bereid volgens bepaalde rituelen en procedures en vervolgens naar Nederland wordt gebracht. Deze thee geldt voor de Santo Daime kerk als een heilig sacrament en vormt een onmisbaar onderdeel van de eredienst. Het heikele punt hierbij is dat deze thee DMT (dimethylthryptamine) bevat, wat op lijst I van de Opiumwet staat. Het invoeren en bezitten daarvan is strafbaar gesteld in artikel 2 van de Opiumwet. De ayahuasca wordt daarom op Schiphol telkens in beslag genomen door de marechaussee. Mag dit of mag dit niet? De kortgedingrechter oordeelt dat dit niet onrechtmatig is.

De kerk Ceu da Santa Maria, een Santo Daime kerk in Nederland, vroeg in het kort gedingProcedure om in een spoedeisende civiele zaak snel een beslissing van de rechtbank te krijgen. Dit is een voorlopige uitspraak. Hierna kunnen de partijen alsnog naar de rechtbank gaan om de zaak voor te leggen (de 'bodemprocedure'). tegen de Nederlandse Staat een verbod op het in beslagnemen van de ayahuasca, mits zo’n transport van bepaalde transportdocumenten was voorzien én zolang het hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter. nog liep tegen het strafvonnis van de rechtbank van 8 september 2016, waarin een verdachte ontslagen werd van rechtsvervolging voor de invoer van 33 kilo ayahuasca in Nederland. De Ceu da Santa Mariakerk voerde onder meer aan dat de strafrechter tot nu toe het invoeren van de ayahuasca in Nederland voor de eredienst van de kerk niet strafbaar heeft geacht en de verdachten heeft ontslagen van rechtsvervolging. En wanneer er bezwaar werd gemaakt tegen het in beslagnemen, werd de thee altijd wel teruggegeven, maar het voelde voor de kerkleden als een ontheiliging.

Toetsingskader

In het vonnisEen uitspraak in een procedure die begint met een dagvaarding. geeft de kortgedingrechter eerst het toetsingskader aan. Dat is zeer beperkt. Gelet op de ruime beleidsvrijheid van de officier van justitieEen officier van justitie is een vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal. De officier van justitie is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De officier beslist of iemand voor de rechter moet komen en eist een straf als de verdachte schuldig is. bij de strafvervolging en de in te zetten dwangmiddelen, mag de civiele rechter het optreden van de Staat alleen marginaal toetsen (kan er in redelijkheid zo worden gehandeld?).

Verbod in strijd met wettelijk systeem Strafvordering

Verder is de kortgedingrechter met de Staat van oordeel dat het door de kerk gevraagde verbod op het in beslagnemen van de ayahuasca in strijd is met het wettelijk systeem van Strafvordering. Het invoeren van DMT is immers op grond van de Opiumwet een misdrijfZwaar strafrechtelijk vergrijp. De strafwetgeving onderscheidt overtredingen en misdrijven. Overtredingen worden in de regel in eerste aanleg berecht door de kantonrechter, misdrijven door de afdeling strafrecht van de rechtbank. en de marechaussee of andere opsporingsambtenaren zijn dus verplicht dit in beslag te nemen. Die bevoegdheidDe vraag welke rechter de zaak mag behandelen. kan niet vooraf al beperkt worden. De strafrechter kan overigens desgevraagd na een inbeslagname toetsen of dit al dan niet terecht is geweest. Daarmee is het belang van de kerk in Nederland voldoende gewaarborgd.

Bovendien moet eerst worden afgewacht hoe het hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een rechter. tegen de uitspraak van de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. van 8 september 2016 afloopt. Daarbij is het de vraag of de rechtbank met het oog op een uitspraak van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) van mei 2014 juist heeft geoordeeld. Daarom kan niet op voorhand al geoordeeld worden dat de invoer van ayahuasca door de Ceu da Santa Mariakerk legaal is en de inbeslagneming daarvan onrechtmatig.