Gemeente Enkhuizen mocht omgevingsvergunning voor geitenhouderij weigeren

De geitenhouderij

De Elsenburg BV wil in Enkhuizen een geitenhouderij exploiteren met 1800 melkgeiten en 200 opfokgeiten. Op het adres was eerder een paardenhouderij gevestigd. De Elsenburg BV heeft in december 2018 een omgevingsvergunning aangevraagd bij de gemeente. In 2018 heeft de gemeente besloten dat om de aanvraag te kunnen beoordelen een MER, die de milieugevolgen van een plan in beeld brengt, niet noodzakelijk is.

De gemeente besloot destijds de aanvraag buiten behandeling te laten omdat deze niet compleet zou zijn. De rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. oordeelde in juli 2020 dat de gemeente dit niet mocht doen en de aanvraag wel moest beoordelen. De gemeente ging in beroep bij de Raad van StateHoogste adviescollege van de staat dat adviseert over alle wetsontwerpen en algemene maatregelen van bestuur; de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beslist in hoogste instantie in geschillen over besluiten van overheidsorganen. en vroeg een voorlopige voorzieningEen voorlopige beslissing in spoedeisende zaken die gezien kan worden als tijdelijke regeling tot de eindbeslissing er is. te treffen, maar de Raad van State wees dit af. Daarop heeft de gemeente in december 2020 de gevraagde omgevingsvergunning verstrekt, zonder dat een MER gemaakt hoefde te worden.

Bezwaar omwonenden

Een groot aantal omwonenden heeft bezwaarProtest van een particulier of organisatie tegen bepaald overheidshandelen. gemaakt. De gemeente verklaarde de bezwaren van omwonenden die binnen een straal van 2 kilometer van de geitenhouderij wonen gegrond. De omgevingsvergunning werd vervolgens alsnog geweigerd.

Elsenburg BV is nu naar de bestuursrechter gestapt. Het bedrijf vindt dat de gemeente ten onrechte elke bezwaarmaker die binnen een straal van 2 kilometer van de geitenhouderij woont, heeft aangemerkt als belanghebbendeIemand die betrokken is bij een besluit of geschil en daar (rechtstreeks) belang bij heeft.. Bij de woningen van de bezwaarmakers zijn geen gevolgen van enige betekenis te verwachten, stelt Elsenburg BV. Zij wonen allemaal minstens een kilometer van de beoogde geitenhouderij, hebben er geen direct zicht op en de geuroverlast blijft binnen de normen, stelt het bedrijf. Ook vindt Elsenburg BV dat de gemeente vooringenomen is en niet goed en onafhankelijk naar de zaak kijkt. Daarnaast zijn de omstandigheden volgens Elsenburg BV niet gewijzigd waardoor de gemeente nu een MER moet vragen. 

Oordeel rechtbank

Uit meerdere onderzoeken blijkt dat bewoners binnen een straal van twee kilometer gevolgen kunnen ondervinden van een geitenhouderij, zoals een verhoogde kans op longontsteking. Deze kans is het meest verhoogd als zij wonen binnen een straal van 500 meter, maar gevolgen van enige betekenis kunnen vooralsnog binnen een straal van één en twee kilometer niet worden uitgesloten. Daarom mocht de gemeente de bezwaren van deze groep omwonenden in de beoordeling betrekken.

De rechtbank ziet geen reden om aan te nemen dat de gemeente vooringenomen was bij de weigering van de gevraagde vergunning. De rechtbank oordeelt verder dat de gemeente goed heeft gemotiveerd dat er aanwijzingen zijn voor gezondheidseffecten voor omwonenden van een geitenhouderij. De gemeente mag daarom een MER verlangen. Nu er geen MER is opgesteld, heeft de gemeente de aanvraag voor de omgevingsvergunning terecht geweigerd.