Op de rol: ‘Misbruik is liefde’
Verslag van een rechtszitting
Yvette kreeg in 2025 een Werkstraf van 40 uur van het Valt onder het ministerie van Justitie. Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de verdachten. omdat ze als kassière uit de kassa van de super in Noardeast-Fryslân had gestolen. (Dat kan het OM doen zonder tussenkomst van de rechter als de schuld vaststaat en de verdachte akkoord is met de zogeheten strafbeschikking). Op iedere twee uur van een taakstraf die niet (goed) wordt uitgevoerd, staat één dag gevangenisstraf. Yvette zou in theorie dus nog acht dagen de cel in moeten.
Muziek
Yvette heeft bij de politie bekend dat ze in totaal zo’n 1.900 euro uit de kassa heeft gestolen. Ze had schulden en gaf het geld uit aan ‘boodschappen en leuke dingen’ voor haar kind. Ze geeft ook toe dat ze de taakstraf maar voor een deel heeft uitgevoerd, dus over de naakte feiten hoeven we het vandaag niet te hebben. Wel over het waarom. Geen enkele rechter in Nederland zegt namelijk: hup acht dagen brommen, zonder dat hij eerst het verhaal van en over de Iemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. heeft gehoord. ‘Waarom is die taakstraf niet gelukt?’, vraagt rechter Bunk, waarop Yvette antwoordt: ‘Omdat ik gewoon muziek nodig heb als ik aan het werk ben, want anders ga ik alle kanten op. En ik mocht van die meneer geen muziek luisteren. En daar is het gewoon een beetje misgegaan.’ De rechter: ‘Dan leg je toch uit dat je niet zonder muziek kunt werken?’ Yvette: ‘Dat heb ik gedaan, maar dat mocht gewoon niet.’ De rechter: ‘Maar 24 uur wel?’ Yvette: ‘Hij vond misschien dat ik een te grote mond had. Ik mocht nog één dag afmaken, en toen kon ik vertrekken.’
Verhaal
‘En nu?’, vraagt de Alleensprekende rechter van de rechtbank in strafzaken die niet zo ingewikkeld zijn en waarin niet meer dan één jaar gevangenisstraf wordt geëist., retorisch. ‘Ik vind het nogal ernstig. U hebt het vertrouwen van de supermarkt beschaamd door geld uit de kassa te stelen. U kreeg een taakstraf, en ook dat ging fout.’ ‘Ja, maar ik probeerde mijn best te doen, en dan word ik weggestuurd omdat ik geen oortjes in mag hebben’, roept Yvette geëmotioneerd. ‘Als ik even mag’, komt raadsman Paul Logemann tussenbeide. ‘Ik begrijp u volledig, maar er is een verhaal waarom het zo is gelopen. Daarom heb ik gevraagd of een medewerker van Jeugdhulp Friesland hier vandaag wilde zijn. Als u haar hebt gehoord, krijgt u wellicht een beter beeld van Yvette.’ Dat vindt de politierechter een goed idee.
Klappen
Rechter Bunk heeft de medewerkster van Jeugdhulp Friesland al beëdigd, dus ze kan meteen van wal steken. ‘Yvette komt uit een heel onveilige thuissituatie met mishandeling. Dat begon al in haar peuterjaren. Alles wat ze doet is fout, of ze zorgt er wel voor dat het fout gaat. Misbruik is liefde, zo is het altijd geweest in haar leven. Ze zoekt onveilige situaties op.’ ‘Dus als ik het goed begrijp, zit Yvette bewust in de hoek waar de klappen vallen. Kun je mensen leren die verkeerde keuzes níet te maken?’, vraagt rechter Bunk. De medewerkster van Jeugdhulp Friesland: ‘Ja, dat is mogelijk, maar dan moet ze wel via begeleid wonen worden ondersteund. Yvette heeft stevige hulpverlening nodig van begeleiders die zeggen: “Oké meid, je wijst ons af en dat is prima, maar wij blijven.” ‘Heb je een vriend?’, vraagt Een officier van justitie is een vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal. De officier van justitie is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De officier beslist of iemand voor de rechter moet komen en eist een straf als de verdachte schuldig is. Henk Mous. Die heeft ze, al 2,5 jaar. ‘En dat gaat wél goed?’ ‘Nee’, antwoordt Yvette resoluut. De officier: ‘Waarom blijf je dan bij hem?’ Yvette: ‘Omdat ik het moeilijk vind om te stoppen.’ De medewerkster van Jeugdhulp Friesland legt het ‘onbegrijpelijke’ uit: ‘Yvette is geen veilige relatie gewend. Een veilige relatie zou voor haar onveilig voelen. Ze redeneert: als ik geen klappen krijg, dan krijg ik geen liefde.’
Ellende
Een rechtszitting volgt een vast patroon. Dat is niet voor niets: je weet waar je aan toe bent – van Middelburg tot Groningen. Maar dat is geen wet van Meden en Perzen; de rechter kan dat patroon aanpassen. En dat gebeurt. Officier Mous stelt voor om eerst te luisteren naar het Mondelinge toelichting op het in het geding ingenomen standpunt. van de raadsman, om daarna met een reactie te komen. Raadsman Logemann: ‘De taakstraf is niet helemaal gelukt, maar Yvette heeft wel 24 uur gewerkt. Wat zouden we dan met die 16 uur moeten? Moet ze die uren werken? De gevangenis in? Nee toch? Als we kijken naar de bijzondere omstandigheden, de onvrijheid en de ellende die Yvette in haar leven heeft meegemaakt, dan zou ik willen voorstellen om het bij die 24 uur te laten en er een punt achter te zetten. Ze heeft haar lesje geleerd en is sinds haar aanhouding op 23 november 2024 niet meer in aanraking geweest met politie en Verzamelnaam voor functies die zich binnen de overheid bezighouden met de handhaving van het recht..’
Druk
Officier Mous vindt het een sympathiek voorstel, maar wil wel dat de resterende 16 uren op de ‘lat’ blijven staan als voorwaardelijke Onbetaalde arbeid die de strafrechter oplegt in plaats van een gevangenisstraf. Het werk wordt meestal verricht in ziekenhuizen, bejaardencentra, kinderboerderijen, sportclubs, gemeenten en dergelijke. met een De rechter kan iemand tot een voorwaardelijke straf veroordelen. De straf wordt dan niet uitgevoerd, mits de verdachte zich gedurende een bepaalde periode, de proeftijd, aan een aantal afspraken houdt en niet opnieuw in de fout gaat. Deze voorwaarden zijn door de rechter in zijn vonnis opgelegd. van een jaar. ‘Zo van: Yvette, dit moet je niet weer flikken!’ Yvette weet niet zo goed wat ze van dat voorstel moet vinden. En haar raadsman? ‘Vertel gewoon maar wat’, oppert de Friese officier van justitie. ‘Normaal zeg ik inderdaad zomaar wat, maar nu doe ik dat maar niet’, lacht raadsman Logemann. ‘Ik begrijp de suggestie van de officier en ik dacht daar in eerste instantie ook aan. Maar ik ben zo bang dat Yvette bezwijkt onder de druk van die voorwaardelijke 16 uur. Wat als ik iets fout doe? Ze begrijpt het niet. Met haar beperking geeft dat ongelofelijk veel psychische druk.’ Yvette heeft 24 uur gewerkt, en dat vindt de raadsman meer dan genoeg. En dat begrijpt officier Mous. ‘Ik ga daarmee akkoord.’
Aangifte
Wat vindt de medewerkster van Jeugdhulp Friesland van de gedachtewisseling van de officier en de Raadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten., wil politierechter Bunk weten. ‘Vanuit het belang van Yvette.’ Ze zegt: ‘Ik denk dat de advocaat een punt heeft. Ik begrijp dat de officier van justitie een voorwaardelijke taakstraf voorstelt, maar ik denk dat dat veel druk op Yvette zal leggen. Het is voor haar heel moeilijk om te begrijpen hoe het allemaal werkt. Waarmee komen ze achter me aan? Daar komt bij dat haar thuissituatie onveilig is. Ze weet niet of ze naar de politie kan om aangifte te doen, of dat de agenten zullen zeggen dat ze 16 uur moet werken.’
Beeld
‘Kun je het volgen?’, vraagt politierechter Bunk aan Yvette. ‘Een beetje’, antwoordt ze. ‘Ja, ik ook’, grinnikt de rechter. Hij vervolgt: ‘Er wordt gezegd: je hebt een taakstraf van 40 uur gekregen. Daarvan heb je 16 niet gewerkt. Daar kun je van alles van vinden, maar dat had wel gemoeten. Het verhaal van die oortjes overtuigt mij trouwens niet zonder meer. Maar gelukkig zitten hier mensen in de zaal, de medewerkster van Jeugdhulp Friesland zeker, die een goed beeld van jou hebben geschetst. De officier zegt nu eigenlijk ook: laten we Yvette een taakstraf van 24 uur opleggen, en daarmee is de kous af.’
Vertrouwen
Yvette heeft als verdachte het laatste woord. Dat is wél een wet van Meden en Perzen. Maar ze is te confuus om wat uit te brengen. ‘Kan ik vertrouwen in je hebben?’, vraagt politierechter Bunk. ‘Ja’, antwoordt Yvette volmondig. De rechter geeft de straf die de officier en de advocaat billijk vinden. ‘Als er geen bijzondere persoonlijke omstandigheden waren geweest, dan zou een gevangenisstraf helemaal zo gek niet zijn geweest. Maar ik heb over je gelezen en vandaag hebben we over je achtergrond gesproken. Ik benijd je niet. Ik ben blij dat de medewerkster van Jeugdhulp Friesland je op weg wil helpen, maar uiteindelijk zul je het zelf moeten doen. Ik hoop dat je dat doet.’ De rechter geeft Yvette een taakstraf van 24 uur. ‘En dat is het dan.’ ‘Dus ik moet die tijd vastzitten?’, vraagt Yvette ontsteld. Rechter Bunk: ‘Nee, nee, dat gaan we niet doen. Je hoeft niet meer te werken. En, maak wat van je leven.’
* Dit is niet haar echte naam.
Lees hier meer 'Op de Rol'-verhalen- U verlaat Rechtspraak.nl.