Op de rol: ‘Op het veld voel ik me veilig’
Verslag van een rechtszitting
Peter Janssen is neerlands – en misschien wel Europa’s – bekendste streaker. Hij streakt trouwens onder het pseudoniem vegan streaker. Hij doet het graag als er publiek is – hoe meer hoe beter. Liefst met televisiecamera’s in de buurt. Vorig jaar in het praatprogramma van Eva Jinek. ‘Stem voor de dieren’, stond toen op z’n lijf. Hij streakte eerder bij Jumping Amsterdam en het ABN Amro tennistoernooi. Janssen mag ook graag en vaak op het Iberisch Schiereiland streaken tegen stierengevechten en dolfijnenshows. Maar dierenactivist Janssen doet meer dan alleen quasi-naakt rondhollen. Hij is ook veroordeeld voor brandstichting bij een eendenslachterij in Ermelo en voor het meenemen van twee kalveren in Oosterzee.
Racisme
Op 26 september 2025 strijkt Janssen dus neer in het Kooi Stadion, waar SC Cambuur die zaterdagavond tegen Jong PSV speelt. Hij heeft een kaartje gekocht, zit op de tribune en wacht op een uitgelezen moment om het veld op te stappen. En dat doet-ie, met een pamflet in zijn handen: Help! Racisme de (voetbal)wereld uit! Stewards duwen hem van het veld, maar de wedstrijd ligt wel zo’n vijf minuten stil. Missie geslaagd, alleen belandt de vegan streaker wel een nacht in de politiecel en krijgt hij een boete van Cambuur en een landelijk stadionverbod. Want het veld is voor de voetballers menen ze, en niet voor de toeschouwers. Huisvredebreuk, vindt het Openbaar MinisterieValt onder het ministerie van Justitie. Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de verdachten..
Veiligheid
‘Ik liep voor mijn eigen veiligheid over het veld, want daar komt geen publiek’, zegt Janssen tegen de Friese politierechterAlleensprekende rechter van de rechtbank in strafzaken die niet zo ingewikkeld zijn en waarin niet meer dan één jaar gevangenisstraf wordt geëist.. ‘De harde kern van Cambuur schuwt geweld niet, en als ik me op de tribune had uitgekleed was mijn veiligheid niet gewaarborgd geweest. Op het veld voel ik me veilig.’ ‘Maar wat mij dan opvalt is dat u over het veld naar het vak van de harde kern van Cambuur holt’, reageert politierechter Oebele Brouwer. Janssen: ‘Dat deed ik omdat supporters zich daar racistisch hadden uitgelaten. (Vanuit het MI-vak werd Willem II speler Samuel Bamba twee weken eerder onthaald op apengeluiden, red.) Ik werd bestookt met bierbekers en aanstekers.’ ‘Dan zegt u twee dingen: ik wilde het niet doen tussen de harde kern, maar u zoekt ze wel op’, reageert politierechter Brouwer. De vegan streaker: ‘De lange zijde van de tribune had me al gezien en nu was ik zichtbaar bij de korte zijde, ook voor de camera’s.’
Bordje
Een doorgewinterde streaker als Janssen weet toch dat je niet op het voetbalveld mag komen? ‘Er staan toch bordjes?’, zegt politierechter Brouwer. Die bordjes had de vegan streaker niet gezien. ‘En bij de laatste wedstrijd van een seizoenskampioen mogen toch ook supporters het veld op?’ De rechter: ‘We hopen allemaal dat Cambuur kampioen wordt, maar dat was op 26 september toch nog niet aan de orde?’ Nee, dat is zo. Natuurlijk wist de vegan streaker dat hij niet op het veld mocht komen, zegt officier van justitieEen officier van justitie is een vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal. De officier van justitie is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De officier beslist of iemand voor de rechter moet komen en eist een straf als de verdachte schuldig is. Erik Stoeten. Had hij net niet verteld dat hij vaker met zijn zoontje naar het stadion ging? ‘Er hing geen bordje’, houdt de vegan streaker vol. ‘Ik heb ook nog nooit op een voetbalveld actiegevoerd.’
Beïnvloedbaar
De vegan streaker heeft met de reclasseringInstelling die het herintreden in de maatschappij van veroordeelden wil bevorderen. Geeft ook voorlichting aan de rechter over de persoon van de verdachte. gepraat. Ze zien ‘een voortdurend patroon van grensoverschrijdende acties’, waar geen einde aan lijkt te komen. En ze zien geen mogelijkheden om zijn gedrag te beïnvloeden. De politierechter: ‘Ze zeggen: hij luistert niet.’ De vegan streaker: ‘Ik begrijp dat ze het vervelend vinden dat ik niet te beïnvloeden ben, maar ik vind dat juist een positief teken. Ik ben niet beïnvloedbaar. Ik ga door met de strijd.’ Demonstreren is een grondrecht, erkent de officier van justitie volmondig, en hinder wordt bijgeval getolereerd, maar ‘er zijn wel grenzen, en die zijn hier overschreden.’ Het voetbalveld is een besloten erf, afgescheiden van de omgeving door hekken. ‘Juist daarom waant meneer zich daar veilig. Er mag niemand komen.’ En toch is het riskant. ‘Toeschouwers en spelers weten niet wat er gebeurt. Wat komt die man op het voetbalveld doen? Stewards weten het ook niet. Meneer zocht zelfs de harde kern op.’
Illusie
De officier van justitieVerzamelnaam voor functies die zich binnen de overheid bezighouden met de handhaving van het recht. weet dat geen enkele strafeis indruk zal maken op de vegan streaker. ‘Een gevangenisstraf, een geldboete, een taakstrafWerkstraf – ik heb niet de illusie dat de verdachte dan zegt: “Oh, meneer de officier, of meneer de rechter, dan zal ik het nooit meer doen.”’ Maar officier Stoeten vindt wel dat de vegan streaker moet worden bestraft. Hij eist een werkstraf van 40 uur. ‘Een voorwaardelijk deel als stok achter de deur zal ik niet vragen, want dat komt toch niet aan.’ De vegan streaker verdient helemaal geen straf, vindt zijn raadsman Jan-Hein van Dijk. ‘Een vreedzame demonstratie behoort volgens het Europese Hof niet bedreigd te worden met strafrechtelijke maatregelen’, aldus de raadsman. De vegan streaker heeft het grondrecht om te demonstreren en dus zou de rechter het wetsartikel over huisvredebreuk (artikel 138) terzijde moeten schuiven.
Netjes
De vegan streaker heeft nauwelijks inbreuk gemaakt op de rechten van Cambuur. Hij had ook niet de bedoeling om de openbare orde te verstoren. ‘Hij was uit op een kort, ludiek en prikkelend protest, maar wél met een groot bereik’, aldus de raadsmanAdvocaat.. ‘Hij heeft niemand uitgescholden, hij is netjes meegegaan, hij heeft zich niet vastgebonden en heeft zich niet over de grond laten meesleuren. Kortom, hij heeft zich netjes gedragen.’ De politierechter zou Peter Janssen daarom moeten ontslaan van strafvervolging. ‘Het recht om te demonstreren is zeker in een democratische samenleving een belangrijk goed en een recht dat beschermd moet worden door de overheid.’ Als de rechter toch vindt dat het strafrecht op zijn plaats is, dan zou hij kunnen besluiten om de vegan streaker wel schuldig te verklaren, maar geen straf te geven.
Grenzen
De vegan streaker is schuldig en verdient ook een straf, maar niet de straf die de officier voor ogen heeft, vindt politierechter Oebele Brouwer. ‘Geen racisme, geen haat. Dat zijn nobele teksten, en dat meen ik oprecht. Tegelijk: ik ken Cambuur goed en zij doen er alles aan om racisme uit te bannen. Daar hadden ze u niet voor nodig.’ Dat Janssen tóch vond dat hij een boodschap moest verkondigen, is zijn recht, maar dat recht heeft zijn grenzen, aldus de rechter. ‘Uw advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. vindt het demonstratierecht zo zwaar wegen dat je het altijd zou moeten kunnen uitoefenen. Ik vind dat niet. Het demonstratierecht is een grondrecht, maar het is geen onbeperkt recht. Je kunt iemand niet muilkorven om wat hij zegt, maar je mag wel verwachten dat hij zich aan de wet houdt. Het voetbalveld is afgeschermd van de omgeving, of het nou met een twee meter of 50 centimeter hoog hek is. U wist dat het veld er voor de spelers is en niet voor de toeschouwers. Uw actie was ook niet zonder risico. Je weet nooit welke tegenreactie uw actie in het stadion oproept.’
De Friese politierechter geeft de vegan streaker een voorwaardelijke werkstrafOnbetaalde arbeid die de strafrechter oplegt in plaats van een gevangenisstraf. Het werk wordt meestal verricht in ziekenhuizen, bejaardencentra, kinderboerderijen, sportclubs, gemeenten en dergelijke. van 60 uur. ‘Ik wil een signaal geven: dit kan dus niet. Ik wil ook niet dat straks een paar honderd man achter u aangaan op het veld om hún demonstratierecht te claimen. Het veld is voor de spelers.’
* Dit is zijn echte naam, met permissie gebruikt.