Wijkrechtspraak Oost-Brabant

Bij wijkrechtspraak staat niet een rechtszaak centraal, maar de mens met zijn of haar problemen. Samen met u als volwassene, als kind of als jongere, zoeken we naar een oplossing voor die problemen.

Waarover kan het gaan bij wijkrechtspraak Oost-Brabant?

De wijkrechter van de wijkrechtspraak Oost-Brabant gaat met diverse betrokken (hulp)organisaties op zoek naar een passende, duurzame oplossing. Dat doet de wijkrechter samen met de persoon om wie het gaat:

  • Ben je jonger dan achttien jaar en spijbel je vaak? De wijkrechter kan een leerplichtgesprek met jou en je ouder(s)/verzorger(s) voeren om verdere problemen te voorkomen.
  • Gaat u scheiden en is hierbij een Gezinsadvocaat betrokken? Via de Gezinsadvocaat kan een (deel)geschil uit uw echtscheidingszaak worden voorgelegd aan de wijkrechter.

  • U bent een verdachte in een strafzaak. De wijkrechter wil in gesprek om te voorkomen dat u opnieuw in de fout gaat of dat er andere problemen ontstaan.

Leerplichtgesprek

Ben je jonger dan achttien jaar en ga je niet naar school? Dan overtreed je de Leerplichtwet. Spijbel je vaak, dan kan de leerplichtambtenaar jou en je ouder(s)/verzorger(s) vragen om op gesprek te komen bij de wijkrechter (voorlopig alleen in de gemeente ’s-Hertogenbosch). Je bent niet verplicht om te komen, maar het is wel verstandig. Want het doel is te voorkomen dat je verder in de problemen komt. Het is een informeel gesprek, niet in een rechtszaal en de wijkrechter draagt geen toga.

Video: Leerplichtgesprekken bij de wijkrechtspraak (youtube.com)

Wie zijn erbij aanwezig?

In ieder geval:

  • jij
  • je ouder(s)/ verzorger(s)
  • de leerplichtambtenaar
  • een medewerker van de gemeente
  • de wijkrechter

Waarover gaat het gesprek?

De wijkrechter wil graag:

  • horen waarom je vaak spijbelt
  • weten hoe het met je gaat
  • samen met jou, je ouder(s)/verzorger(s) en mogelijk anderen zoeken naar een oplossing
  • afspraken maken om ervoor te zorgen dat je weer naar school kunt gaan.

Waar is het gesprek?

In een kleine kamerOnderdeel van een rechterlijk college, zoals een strafkamer, belastingkamer, vreemdelingenkamer of militaire kamer. Zie ook: Enkelvoudige kamer en Meervoudige kamer. in het Paleis van JustitieEen gebouw waar rechtbanken en gerechtelijke instanties hun zittingen houden. 's-Hertogenbosch.

Meer informatie

Deelgeschil in (echt)scheidingszaak

Gaat u scheiden, spelen er meerdere problemen en is hierbij een Gezinsadvocaat betrokken? Via de Gezinsadvocaat kan een (deel)geschil uit uw echtscheidingszaak worden voorgelegd aan de wijkrechter. 

Meer informatie

  • Het is vanaf februari 2026 mogelijk een (deel)geschil in een scheidingszaak aan te melden bij wijkrechtspraak Oost-Brabant. Dit gaat om zaken die via de Gezinsadvocaat instromen via de gemeente ’s-Hertogenbosch. De zitting is in het Paleis van Justitie 's-Hertogenbosch.
  • Heeft u vragen over de Gezinsadvocaat (GA) en wat de GA voor u kan betekenen? Zie voor meer informatie de website De Gezinsadvocaat (gezinsadvocaat.nl)
  • Aanmeldingsformulier (pdf, 1 MB) (door de Gezinsadvocaat in te vullen samen met de betrokkenen)

Wijkrechter in een strafzaak

Als u verdachteIemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. in een strafzaak bent en te maken heeft met problemen in uw leven, verdwijnen die problemen niet met het opleggen van een straf. Sterker nog, problemen kunnen zelfs groter worden. De wijkrechter kan samen met u en betrokken organisaties op zoek gaan naar een oplossing voor bijvoorbeeld uw verslaving, problematische schulden, werkloosheid en/of spanningen in de thuissituatie. Betrokken organisaties kunnen de gemeente, het Openbaar MinisterieValt onder het ministerie van Justitie. Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de verdachten., advocatuur, reclassering, maatschappelijk werk, woningstichtingen, de GGZ en andere hulporganisaties zijn. Deze aanpak is erop gericht te voorkomen dat u opnieuw in de fout gaat of dat er andere problemen ontstaan. U moet zelf actief aan de slag met uw problemen. De betrokken organisaties uit de wijk/omgeving of de mensen uit uw netwerk komen mee naar de zitting.

Waarom wijkrechtspraak in het strafrecht?

Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat een gezamenlijke aanpak van problemen werkt om tot duurzame oplossingen te komen voor verdachten met multiproblematiek. Daarom zetten de rechtbank Oost-Brabant en het Openbaar Ministerie Oost-Brabant wijkrechtspraak voort. De ervaring, die is opgedaan binnen wijkrechtbank Eindhoven en vonnisvoorstel, leert dat door alle problemen met ketenpartners aan te pakken, er meer kans is op herstel en minder kans op recidive. Dat is prettig voor de persoon zelf, voor de buurt en voor de hele maatschappij. 

Onder regie van de rechter werken betrokken organisaties uit de omgeving/wijk samen aan zaken en zoeken met de verdachte naar duurzame oplossingen. 

In wijkrechtspraak stimuleren we verdachten om hun leven op orde te brengen, aan herstel te werken voor zichzelf en de buurt, het eventuele slachtoffer onder ogen te komen, een dagbesteding te zoeken en bijvoorbeeld iets te doen aan mogelijke schulden of andere problemen. Er kunnen ook afspraken worden gemaakt over het herstellen van relaties, het betalen van een vergoeding van eventuele schade aan een slachtoffer of over mediation of buurtbemiddeling.

De wijkrechter bij een strafbaar feit

Hoe werkt wijkrechtspraak?

De officier van justitie kan besluiten een strafzaak voor te leggen aan de wijkrechtspraakrechter in plaats van aan de politierechter als duidelijk is dat een verdachte kampt met diverse problemen. Te denken valt aan schulden, een vechtscheiding, drugsgebruik, schoolverzuim, problemen binnen het gezin of huisvestingsproblemen. 

Dan meldt de officier de zaak aan bij de advocaat van de verdachte en bij de reclassering. De advocaat legt aan de verdachte de procedure uit, brengt met de verdachte de problemen in kaart en vraagt bij welke organisaties informatie mag worden opgevraagd. De reclassering gaat in gesprek met de verdachte en stelt een plan op voor een aanpak van de problemen. Als er sprake is van een slachtoffer, meldt de officier dit aan Slachtofferhulp Nederland.

Als er veel verschillende problemen zijn, wordt de zaak aangemeld bij de procesregisseur van de gemeente (in deze fase de gemeente Eindhoven). Ook voegt de coördinator wijkrechtrechtspraakadvocaten een tweede advocaat toe. Er wordt onder leiding van de procesregisseur een casusoverleg gehouden waarin medewerkers van de betrokken organisaties alvast samen de mogelijkheden en onmogelijkheden in kaart te brengen en bespreken wat voor traject in gang moet worden gezet. Als er minder organisaties betrokken zijn bespreekt de officier de zaak en het plan van de reclassering in een overleg met de verdachte en zijn advocaat.

De zitting

De wijkrechtspraakrechter houdt in alle zaken een zitting in het gerechtsgebouw Eindhoven of het Paleis van Justitie ‘s-Hertogenbosch. De rechter bespreekt op de zitting het strafbare feit met de verdachte en de diverse problemen die spelen. De betrokken organisaties uit de wijk/omgeving of de mensen uit het netwerk van de verdachte komen mee naar de zitting of worden bij de aanpak betrokken. Als er slachtoffers zijn, ontvangen zij ook een uitnodiging voor de zitting. 

De wijkrechtspraakrechter verkent op de zitting mogelijke oplossingen. Onder regie van de rechter worden afspraken gemaakt waar de verdachte en alle betrokken (hulp)organisaties zich aan moeten houden. De rechter doet uitspraak in de strafzaak en legt bij de problemen passende bijzondere voorwaarden op. De verdachte moet actief meewerken en aan de slag met zijn problemen. De wijkrechtspraakrechter houdt ook na de zitting vinger aan de pols of iedereen zich aan de gemaakte afspraken houdt en plant indien nodig een terugkomzitting. 

Wie doen mee in wijkrechtspraak?

In wijkrechtspraak Oost-Brabant werkt de rechtbank Oost-Brabant in deze fase samen met het Openbaar Ministerie Oost-Brabant, de gemeente Eindhoven, de reclassering, de lokale advocatuur, slachtofferhulp Nederland, de politie en woningstichtingen. Ook verschillende hulpverleningsinstanties doen mee.

Aanmelden voor wijkrechtspraak?

De officier van justitie kan besluiten een strafzaak voor te leggen aan de wijkrechtspraakrechter als duidelijk is dat een verdachte kampt met diverse problemen. Een advocaat of een betrokken organisatie kan de officier van justitie benaderen wanneer een cliënt verdacht wordt van een strafbaar feit en waar sprake is van multiproblematiek.

Nieuws over wijkrechtspraak

De eerste wijkrechtbank in Nederland geopend in Eindhoven

's-Hertogenbosch, 02-10-2019

De eerste wijkrechtbank van Nederland is vandaag, woensdag 2 oktober, officieel geopend in de Eindhovense wijk Oud-Woensel. ‘In de wijkrechtbank staat de mens achter de rechtszaak centraal en niet het strafbare feit, zoals in de traditionele strafrechtspleging. Op die manier wordt de rechtspraak effectiever ingezet’, zegt rechtbankpresident Patricia Messer-Dinnissen. Onder regie van de wijkrechter zoeken organisaties zoals de gemeente Eindhoven, Openbaar Ministerie, advocatuur, wooncorporaties, reclassering, GGZ en hulpverleners samen met de verdachte naar oplossingen voor deze achterliggende problemen.

Reportage: Community Court krijgt Nederlands gezicht

Den Haag, 09-05-2019

Rechtspraak, Openbaar Ministerie en gemeenten willen in wijkrechtbanken gericht de problemen van verdachten oplossen. De mens achter de strafzaak staat daarom centraal. Net als in het Red Hook Community Justice Center in Brooklyn.

Wijkrechtbanken bloeien op

Den Haag, 08-05-2019

Na de experimenten met civiele rechtspraak in de wijk, worden nu voor strafrechtelijke zaken ook de mogelijkheden voor wijkrechtbanken verkend. Dit bleek afgelopen vrijdag tijdens een door de Raad voor de rechtspraak georganiseerde bijeenkomst in Den Haag over wijkrechtbanken (‘community courts’) met vertegenwoordigers van de Rechtspraak, het Openbaar Ministerie, gemeenten, het Studiecentrum Rechtspleging (SSR) en het ministerie van Justitie en Veiligheid. Speciale gast was Adam Mansky, directeur criminal justice programs van het Center for Court Innovation in New York.

Rechtbank onderzoekt mogelijkheden community court

's-Hertogenbosch, 12-12-2018

De rechtbank Oost-Brabant werkt aan de oprichting van een wijkrechtbank in de regio Eindhoven. Daarover is de rechtbank in gesprek met de gemeente Eindhoven en het Openbaar Ministerie. In een community court (een wijkrechtbank) staat de mens achter de rechtszaak centraal. Het gaat niet alleen om het berechten van strafbare feiten, maar ook om het aanpakken van bijvoorbeeld schulden en familierechtelijke problemen.