‘Dan raak ik mezelf kwijt’: een ochtend meeluisteren bij de rolzitting van de kantonrechter
In de Oude Maaszaal in de Rechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. in Dordrecht zitten acht mensen die elkaar niet kennen, maar elkaars problemen toch meekrijgen. Dat hoort bij deze ochtend: het is Zitting in civiele zaken waar procedurele beslissingen worden genomen en de documenten (stukken) van de partijen worden uitgewisseld. bij de De kantonrechter behandelt zowel civiele zaken als strafzaken. Het is een alleensprekende rechter die zaken als overtredingen uit het strafrecht, arbeidszaken, huurzaken en zaken onder de € 25.000,- behandelt. Vroeger was het kantongerecht een apart gerecht naast de rechtbanken, gerechtshoven en de Hoge Raad. De kantongerechten zijn opgegaan in de rechtbanken. De term 'kantonrechter' is blijven bestaan.. Een huurachterstand, een overwoekerde tuin, een openstaande schuld en een hoge verkeersboete met vraagtekens. De wachtenden in de zaal zijn allemaal door een andere partij voor de kantonrechter gedaagd.
Een rolzitting bij kanton is een bijzondere zitting: de rechter luistert maar naar één partij. Geen pleidooien en ook geen Een uitspraak in een procedure die begint met een dagvaarding.. De aanwezigen hebben een Een dagvaarding is een oproep om voor de rechter te verschijnen. gekregen. Vandaag wordt vooral duidelijk wie verweer wil voeren, welke stukken nog nodig zijn en hoe de zaak verdergaat. Een inhoudelijk oordeel volgt eventueel later. De eisende partij is er vandaag nog niet bij.
Wie aan de beurt is, loopt naar voren en gaat voor de rechter zitten. De rest luistert mee. Deze ochtend duurt een zaak vaak maar een De minuut is het originele exemplaar van een uitspraak (vonnis, arrest of beschikking) of ander gerechtelijk document, zoals een proces-verbaal (officieel verslag van bijvoorbeeld een zitting). Dit document wordt bewaard in het archief van de rechtbank of het gerechtshof. of tien.
‘Geen vluchter’
De eerste zaak draait om een huurachterstand van 1500 euro. "Ik vind het een gek verhaal," begint de bewoner. Zijn vrouw knikt instemmend. De man zegt dat hij zelf het onderhoud aan zijn cv-ketel zou verzorgen met als tegenprestatie jarenlang geen huurverhoging. Maar de huurverhoging kwam toch. De rechter hoort het aan, stelt vragen en vraagt hem het mailverkeer daarover voor de inhoudelijke behandeling goed in kaart te brengen.
De tweede In civiel recht: degene tegen wie een eis of vordering wordt gericht in de dagvaardingsprocedure. Tegenpartij van de eiser. komt naar voren. Ook zijn verhuurder is niet blij en wil hem zelfs het huis uit: een achterstand van 2500 euro. "Vorig jaar had ik een serie traumatische ervaringen. Ik heb betalingen gemist. Als ik mijn kinderen weer moet vertellen dat ik op straat sta, dat kan ik niet aan." De man vertelt dat hij eerder op straat leefde tot hij dit dak boven zijn hoofd kreeg.
"Voor u hebben we speciale zittingen”, zegt de rechter. “We willen iets bedenken waardoor u in uw huis kan blijven. Bel de gemeente”, zegt ze. “Bel vandaag nog. De gemeente kan vaak meer dan u denkt.”
(het artikel gaat verder onder de foto)
De man kijkt rechter Joke Halk aan. De andere wachtenden kijken niet op hun telefoon, maar volgen het gesprek. "Ik ben een vluchter. Helaas. Maar ik ga het doen. Ik doe er alles aan om mijn huis niet kwijt te raken. Dan raak ik mezelf kwijt."
"U doet het heel goed," zegt de rechter. "Kom tot uzelf, en dan er vol tegenaan." De man kan over twee weken op een speciale zitting komen voor mensen voor wie een huisuitzetting dreigt.
Overwoekerde tuin
Daarna verschuift de toon. Niet minder serieus, wel praktischer: een tuin die volgens de woningcorporatie compleet is overwoekerd. Daarom zit de bewoner nu hier. Opruimen of op termijn huis uit. Maar de taal is een probleem en een tolk is er niet. Een andere gedaagde staat op. "Mevrouw”, zegt hij, “ik spreek Arabisch."
"Echt waar? Dat is geweldig”, reageert rechter Halk. “U verdient bonuspunten. Gaat u maar naast hem zitten." De mannen geven elkaar een hand. De ene gedaagde vertaalt voor de andere. “Meneer zegt dat hij aarde en tegels heeft gekocht. Hij werkt nu aan de tuin.”
“Meneer moet een foto maken als het klaar is. En dan moet de verhuurder zeggen of ze tevreden zijn. Vertaalt u dat maar”, zegt rechter Halk. Hij krijgt een maand de tijd. Hij knikt instemmend, staat op, bedankt de rechter, geeft zijn vertaler weer een hand en verlaat de zaal.
De man die net tolkte mag blijven zitten, het is nu zijn beurt. Jaren geleden reed hij met zijn Jaguar in een Antwerpse milieuzone. De wagen mocht daar niet zijn. Dat erkent de bestuurder. Hij wil betalen, maar dan wel de oorspronkelijke boete van 150 euro, niet de forse verhogingen die later kwamen.
“Ik heb nooit een bekeuring ontvangen. Misschien omdat ik twee keer verhuisd ben.” De rechter kijkt in haar dossier. "Dat gaan we eens vragen aan onze vrienden in het zuiden. En dan vragen we gelijk even ambtshalve hoe het zit met de redelijke termijn van het EVRM; die geldt ook in België."
(het artikel gaat verder onder de foto)
Schuld
De rechtszaal is nu bijna leeg. Het is de beurt aan een man die veel tegenslag had. "Je hebt soms in het leven dat het fout gaat. Ik ben ziek geworden en mijn huwelijk is ten onder gegaan aan spanningen en zo", zegt hij. De rechter reageert. “Dat vind ik heel erg vervelend voor u.”
Hij is te laat met terugbetalen van een lening en daarom is er een zaak tegen hem gestart. Hij weet een oplossing: zijn huis verkopen en van de overwaarde zijn schuld betalen. Ondertussen arriveren er wel brieven van de Een bij koninklijk besluit benoemde openbaar ambtenaar, die belast is met het uitbrengen van dagvaardingen en andere exploten en het verrichten van ontruimingen, inbeslagnemingen en executoriale verkopingen. Een deurwaarder kan ook optreden als proces- of rolgemachtigde en rechtsbijstand verlenen.. Hij hoopt nu op een beetje extra tijd om de verkoop te regelen.
"Ik ben de laatste tijd best emotioneel. Door de stress komen de aanvallen vaker", zegt hij over zijn ziekte. “Blijf bellen naar de deurwaarder”, zegt de rechter. “Zeker na de dagvaarding maakt u meer kans op een regeling. Ik wens u heel veel sterkte.”
De laatste zaak is zo klaar. Een vader is gekomen om namens zijn zoon uitleg te geven. Er is loonbeslag gelegd op een medewerker in het bedrijf van de zoon. De medewerker verkeert waarschijnlijk in financiële problemen. "Die jongen doet heel veel voor ons. We gaan hem een beetje helpen."
En zo komt er een einde aan de reeks mensen en verhalen. Ook al waren de zittingen niet inhoudelijk, er zijn toch veel persoonlijke dingen verteld. “Het is fijn als mensen elkaar helpen, dat zie ik graag; zoiets als een tolk die even aanschuift, dat kan gewoon bij kanton”, zegt rechter Joke Halk.
Ze gaat verder. "Ik wil contact maken met de mensen die voor mij zitten. Ik vraag hoe het met ze gaat. Dat maakt het ook makkelijker voor de mensen die zitten te wachten en straks zelf aan de beurt zijn.”
Meer informatie over de rolzitting vindt u hier: Rolzitting | Rechtspraak- U verlaat Rechtspraak.nl