Rechtbank vernietigt merendeel aangevochten tolboetes Blankenburgverbinding

De Blankenburgverbinding is op 7 december 2024 geopend. Voor de snelweg die de A15 met de A20 verbindt, wordt tol geheven. Dat gaat via E-tol: elektronisch betalen, zonder tolpoortjes. De tol kan vanaf zeven dagen vooraf tot 72 uur na de rit worden betaald. In deze zaken bedroeg het toltarief € 1,51. Deze elektronische manier van tolheffing is nieuw in Nederland.
Wie niet op tijd betaalt, krijgt eerst een betalingsherinnering. Blijft betaling daarna uit, dan kan een bestuurlijke boete van € 35 worden opgelegd, vermeerderd met de ritprijs.
Acht bestuurders die een of meer boetes van € 36,51 (€ 35 + € 1,51) kregen, gingen in Het opnieuw behandelen van een zaak door een rechter. bij de bestuursrechter. Volgens hen waren deze boetes hun ten onrechte opgelegd door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
Betalingsherinneringen ontbraken
Sommige bestuurders zeiden nooit een betalingsherinnering te hebben gehad. De minister van Infrastructuur en Waterstaat kon de concrete betalingsherinneringen niet meer overleggen. Die herinneringen waren uit de systemen verwijderd, onder meer vanwege privacy en het beperken van dataopslag.
Volgens de Rechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. hadden deze betalingsherinneringen wel onderdeel moeten zijn van het procesdossier. Een boete kan pas worden opgelegd nadat een betalingsherinnering is verstuurd en de extra betaaltermijn is verstreken. De rechter moet daarom kunnen controleren wat er precies in de herinnering stond en naar welk adres die is gestuurd.
De minister had wel een blanco voorbeeld van een betalingsherinnering en verzendinformatie overgelegd. Dat is volgens de rechtbank niet genoeg. Zonder de concrete betalingsherinnering is over een belangrijke stap in het proces geen rechterlijke controle mogelijk. In deze zaken worden de boetes daarom vernietigd.

Wennen aan nieuw systeem
In andere zaken stond wel vast dat de tol niet op tijd was betaald. De rechtbank benadrukt dat het E-tol-systeem met de Blankenburgverbinding voor het eerst in Nederland is ingevoerd. Niet alleen voor de minister kan zo’n nieuw systeem opstartproblemen opleveren, ook gebruikers moeten hun weg daarin vinden.
Dat betekent niet dat automobilisten geen verantwoordelijkheid hebben. Wie gebruikmaakt van de tunnel, moet de tol op tijd betalen. Ook als iemand automatisch wil betalen via een dienstaanbieder, blijft het uiteindelijk de verantwoordelijkheid van de kentekenhouder dat de tol wordt voldaan.
Niet elke rit apart beboeten
In enkele zaken was sprake van meerdere boetes die voortkwamen uit één fout of één misverstand. Het ging bijvoorbeeld om betalingen die te laat waren gedaan, of om automatische betaling via een dienstaanbieder die tijdelijk niet werkte.
De rechtbank oordeelt dat de minister in die zaken niet voor elke afzonderlijke rit een boete had hoeven opleggen. Het opleggen van een boete is een De vraag welke rechter de zaak mag behandelen. van de minister, geen verplichting. Gelet op de beginfase van het nieuwe E-tol-systeem en de samenhang tussen de overtredingen had de minister in die zaken met één boete moeten volstaan.
Boetes blijven deels in stand
Niet alle beroepen zijn gegrond. In een aantal zaken blijven boetes in stand. Dat geldt bijvoorbeeld wanneer iemand ervan uitging dat er een tegoed was opgebouwd door eerdere betalingen, of wanneer een betaling was gedaan met een betalingskenmerk dat bij een andere rit hoorde. De rechtbank vindt in die zaken dat de minister voldoende heeft aangetoond dat de tolrit onbetaald is gebleven.
De uitspraken betekenen dus niet dat weggebruikers geen tol hoeven te betalen. Wel moet de minister bij het opleggen van boetes het dossier op orde hebben. Ook moet de minister bij meerdere boetes die voortkomen uit één samenhangende fout rekening houden met de evenredigheid van de totale Straf of maatregel die wordt toegepast als rechtsregels worden overschreden..