Op de rol: ‘Sorry, maar ik ben het slachtoffer’

Isaac* loopt op 24 juni 2024 op het strandje als zijn labrador iets aardigs ziet: een meneer met een hond, én een stok. Dat belooft wat! De labrador holt op de meneer af, maar Henk (68)* blijkt niet gediend van de avances van de hond. Hij schopt en slaat Isaacs hond. Waar is dat goed voor? Isaac gaat eropaf. Er wordt wat geroepen en geduwd, totdat Henk de stok ter hand neemt en Isaac tegen de grond slaat. Henk neemt de benen, maar wordt al snel door de politie gesnapt en belandt een dag in de politiecel. Een ambulance neemt Isaac mee.

Val

‘Ik liep in de val’, zegt Henk tegen de politierechterAlleensprekende rechter van de rechtbank in strafzaken die niet zo ingewikkeld zijn en waarin niet meer dan één jaar gevangenisstraf wordt geëist. in de Oude Maaszaal van het Dordtse gerechtsgebouw. ‘Die man liet zijn hond opzettelijk los. Hij riep hem ook niet tot de orde. Zijn hond sprong drie keer tegen me op en wilde me bijten. Ik heb me afgeweerd en toen heb ik hem een schop gegeven. Maar die hond kwam weer terug, en toen begon hij te bijten.’ Henk en Isaac waren op die maandag in juni niet alleen op het hondenstrandje. ‘Een getuige heeft verklaard dat de labrador geen kwaad in de zin had. Hij heeft niet gezien dat de hond tegen u opsprong en bijtende bewegingen maakte’, merkt politierechter Ketelaar op. De getuige vertelde de politie dat Isaac naar Henk toeliep. ‘En hij werd meteen handtastelijk en duwde me’, reageert Henk. ‘Ik vertelde hem dat hij daarmee moest stoppen. Op een gegeven moment duwde hij me naar het water. Nu kappen, zei ik nog. Maar hij ging door, en toen heb ik hem met de stok een klap gegeven. Ik kwam voor mezelf op.’

Oorlel

Een tweede getuige vertelt over de klap bij het strandje. ‘Ik zag dat hij een soort boomstammetje in zijn handen had. Hij haalde daarmee uit en sloeg op het oor van het slachtoffer. Die ging gelijk tegen de vlakte en lag verdwaasd op de grond.’ De rechter: ‘En toen bent u weggegaan, hè?’ ‘Ik zat aan mijn emotieplafond. Ik trok het niet meer’, antwoordt Henk. Hij gooide en passantEen veroordeelde die na het uitzitten van zijn straf moet wachten op een plek in een tbs-kliniek. Deze wachttijd wordt doorgebracht in het huis van bewaring. De passant kan hier een schadevergoeding voor eisen. wel de stok in het water. ‘Het slachtoffer had behoorlijk letsel. Had u dat gezien?’, vraagt de politierechter. Nee, dat had hij niet gezien. ‘Ook niet dat meneer bloedde?’ Ook niet. ‘Hebt u gelezen wat het slachtoffer daarover heeft gezegd?’, vraagt de rechter. Henk: ‘Sorry, maar ik ben het slachtoffer.’ De rechter: ‘Vandaag bent u de verdachteIemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld..’ De rechter citeert uit Isaacs verklaring. ‘We stonden neus aan neus. De man zei: “Ga weg.” Ik zei: “Nee, ik ga niet weg, wat ben je aan het doen?” Ik zag dat de man met zijn linkerhand een grote dikke stok pakte. Ik voelde een harde klap en daarna werd het zwart voor mijn ogen. Even ben ik buiten bewustzijn geweest. Ik had een hersenschudding en een stuk van mijn oorlel moest worden gehecht. Ik heb veel last van hoofdpijn.’

Verongelijkt

Isaac kreeg op het strandje geen klap met zomaar een stok, oppert officier van justitieEen officier van justitie is een vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal. De officier van justitie is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De officier beslist of iemand voor de rechter moet komen en eist een straf als de verdachte schuldig is. Bergsma. ‘Ik heb de foto’s gezien. Het was meer een 55 centimeter lange boomstam. Mijnheer zegt dat hij met gemiddelde kracht heeft geslagen. Als hij voluit had geslagen, zo vertelde hij de politie, dan waren de hersenen van het slachtoffer plat geweest. Hij zei ook dat hij blij was dat het slachtoffer buiten westen was, want dan kon hij wegkomen.’ Henk toont ook vandaag geen enkele sympathie voor het slachtoffer, vindt de officier. ‘Ik zie hier een verongelijkte man zonder inlevingsvermogen die meent dat hij in zijn recht stond.’ Maar Henk stond helemaal niet in zijn recht. ‘Er was helemaal geen sprake van noodweer.’ De vraag is wel of Henk Isaac met opzet zwaar lichamelijk letsel heeft toegebracht. Dat kan volgens de officier niet bewezen worden. De officier houdt het erop dat Henk ‘de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat het slachtoffer zwaar lichamelijk letsel zou oplopen’.

Beveiliger

Henk is vijf jaar geleden veroordeeld voor mishandeling. Omdat hij al eerder de fout is ingegaan, vindt de officier dat Henk een gevangenisstraf van vier maanden verdient, waarvan twee maanden voorwaardelijk. En verder zou hij Isaac een schadevergoeding van bijna 1.500 euro moeten betalen. Dat zou heel onterecht zijn, vindt Henks raadsmanAdvocaat.. ‘Als iemand uit het niets op een hondenstrandje iemand met een stok bewusteloos heeft geslagen, dan zou ik mij de eis van de officier van justitieVerzamelnaam voor functies die zich binnen de overheid bezighouden met de handhaving van het recht. kunnen voorstellen. Maar hier hebben we te maken met Henk. Hij heeft PTSS, en we hebben kunnen lezen waar dat vandaan komt. Hij was als beveiliger getuige van de massaschietpartij in Alphen aan den Rijn in 2011. Ook als beveiliger is hij met de dood bedreigd. Dat kleurt de gebeurtenissen op het hondenstrandje. Hij was daar om zijn hond uit te laten en niet om ruzie te zoeken. Het uitlaten van de hond was en is voor hem de enige manier om zonder problemen de dag door te komen.’

NoodweerHet plegen van een strafbaar feit om jezelf of een ander te beschermen tegen een onmiddellijke bedreiging. De verdediging mag niet verder gaan dan noodzakelijk is. Als noodweer is vastgesteld, is er geen sprake van een strafbaar feit.

Anders dan de officier vindt advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. Van der Stel wél dat Henk uit noodweer Isaac een klap gaf en diens labrador schopte. ‘De hond hapte terwijl hij tegen mijn cliënt opsprong en beet in zijn hand. De eigenaar van de hond deed niets. Hij duwde mijn cliënt, die hem vier keer opriep daarmee te stoppen. Uit zelfverdediging heeft hij uiteindelijk een klap gegeven. Onder die omstandigheden was dat proportioneel. Ik wil u er verder op wijzen dat mijn cliënt een paar maanden daarvoor een herseninfarct had gehad, deels verlamd was en slecht zag.’ Henk zou vrijgesproken moeten worden van mishandeling van Isaac én van diens labrador, vindt raadsman Van der Stel. ‘Hij is belaagd en gebeten door de hond en heeft de hond alleen uit zelfbescherming een schop gegeven.’ De raadsman vindt de strafeis van de officier al met al buitensporig. Als de rechter tóch vindt dat er een straf moet komen, dan zou een geheel voorwaardelijke celstraf redelijker zijn, vindt de raadsman.

Weglopen

Politierechter Ketelaar voelt daar weinig voor, maar voor de strafeis van de officier voelt ze ook weinig. Henk heeft Isaac en de labrador mishandeld, dat staat buiten kijf. ‘U had de indruk dat de hond u aanviel, maar in het dossier zeggen drie mensen dat de hond wilde spelen. U voelde zich bedreigd, zegt u, maar daarvoor zie ik helemaal geen bewijsEen document of stuk dat een standpunt ondersteunt.. Dus heeft u voor mij uit het niets de hond geslagen. Vervolgens was er heen-en-weergeduw tussen u en de eigenaar van de hond. U zegt dat u meneer uit noodweer hebt geslagen. Dat zie ik niet zo. Dan moet het écht zo zijn dat u geen andere kant op kon. U had kunnen weglopen.’ Precies wat de officier van justitie te berde heeft gebracht, maar politierechter Ketelaar houdt ook rekening met het pleidooiMondelinge toelichting op het in het geding ingenomen standpunt. van de raadsman. De rechter: ‘Hoe het met u gaat, wat u hebt meegemaakt en hoe u reageert. Als iemand helemaal heel is, om het zomaar uit te drukken, is de richtlijn van de Rechtspraak een taakstrafWerkstraf van 120 uur. Bij u is veel aan de hand. Dat betekent dat ik u de helft voorwaardelijk opleg. De reclasseringInstelling die het herintreden in de maatschappij van veroordeelden wil bevorderen. Geeft ook voorlichting aan de rechter over de persoon van de verdachte. vindt vast iets dat bij u past.’ Henk moet Isaac ook een schadevergoeding van 1.100 euro voor zijn vervuilde kleding en kapotte horloge en telefoon betalen.

* Dit zijn niet hun echte namen.