Voorarrest

Een verdachteIemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. in voorarrestHet totaal aantal dagen dat iemand doorbrengt in politiecel of Huis van Bewaring voorafgaand aan de zitting en uitspraak. De dagen die iemand in voorarrest heeft doorgebracht worden van de straf afgetrokken. is in afwachting van de uitkomst van zijn strafzaak. Voorarrest is soms nodig om bijvoorbeeld het opsporingsonderzoek goed te laten verlopen of slachtoffers en de maatschappij te beschermen. Strafrechter Elianne van Rens legt uit wat voorarrest precies is.

Er kunnen verschillende redenen zijn waarom iemand de rechtszaak niet buiten de gevangenis af mag wachten. Zo kan de verdachte vluchtgevaarlijk zijn, of gevaarlijk voor de maatschappij. Ook kan het vanwege het strafrechtelijk onderzoek nodig zijn iemand in voorarrest te houden.

De regels rondom voorarrest zijn streng. Zolang een rechter nog niet geoordeeld heeft over een zaak is de verdachte onschuldig. Hij mag niet zonder reden vastgehouden worden. Een rechter moet altijd kijken of er alternatieven voor het voorarrest zijn, zoals elektronisch toezichtExperiment waarbij een veroordeelde zijn straf thuis mag uitzitten. Door een elektronische chip in een niet te verwijderen enkelband kan op afstand worden gecontroleerd of een veroordeelde zich aan zijn huisarrest houdt. Wordt ook 'elektronisch toezicht' genoemd. met een enkelband.

Zolang de uitspraak van de rechter in een strafzaak nog niet onherroepelijkNiet te herroepen, niet te veranderen. Een uitspraak is onherroepelijk als de rechtzoekende geen beroep of cassatie meer kan instellen, bijvoorbeeld omdat de termijn waarbinnen men beroep moet instellen verlopen is. De zaak is dan helemaal afgedaan. is, kan iemand in voorarrest worden gehouden. Het voorarrest kan ook eerder eindigen, bijvoorbeeld omdat verwacht wordt dat de straf die aan de verdachte zal worden opgelegd gelijk is aan het aantal dagen dat de verdachte inmiddels in voorarrest heeft doorgebracht.

Voorarrest kan uit meerdere fasen bestaan:

1. Onderzoek en verhoor

Nadat een verdachte is aangehouden, kan hij op het politiebureau worden vastgehouden om te worden verhoord. De verdachte mag hiervoor maximaal negen uur worden vastgehouden.

2. Inverzekeringstelling

Het kan zijn dat de verdachte langer op het politiebureau moet blijven in belang van het onderzoek. Deze zogenoemde inverzekeringstellingHet vasthouden van de verdachte als dat nodig is voor het onderzoek. De (hulp)officier van justitie beslist hierover. De inverzekeringstelling, die drie dagen duurt, kan worden bevolen bij middelzware en zware misdrijven en kan eenmaal met drie dagen worden verlengd. Daarna kan voorlopige hechtenis volgen. Zie ook: Voorlopige hechtenis. duurt maximaal drie dagen, maar kan met drie dagen worden verlengd.

3. Voorlopige hechtenis

Na de inverzekeringstelling bepaalt de rechter-commissaris of de verdachte in voorarrest mag blijven. Deze rechter kan besluiten een verdachte veertien dagen langer vast te houden. Nu begint de periode die voorlopige hechtenis wordt genoemd. Mocht de officier van justitieEen officier van justitie is een vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal. De officier van justitie is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De officier beslist of iemand voor de rechter moet komen en eist een straf als de verdachte schuldig is. de verdachte nog langer in voorarrest willen houden, dan moet hij naar de raadkamer van de rechtbank.

4. Verlengen

In de raadkamer1. Rechterlijk college dat strafzaken behandelt waarvoor in de regel geen openbare zitting is voorgeschreven. Denk bijvoorbeeld aan klachten niet-vervolging (het hof oordeelt dan over de vraag of een verdachte moet worden vervolgd als het OM daartoe niet besluit). 2. Onderling beraad tussen de rechters die een zaak behandelen na de zitting om de uitspraak vast te stellen. zitten drie rechters die samen beslissen over het voortduren van het voorarrest. De raadkamer kan een zogenoemd bevel gevangenhoudingVorm van voorlopige hechtenis. Daaraan vooraf gaat de door de rechter-commissaris bevolen bewaring. De raadkamer van de rechtbank beslist over gevangenhouding. Het bevel tot gevangenhouding is van kracht gedurende een termijn van ten hoogste negentig dagen. geven voor maximaal 90 dagen. Meestal wordt door de raadkamer eerst een bevel voor een korte periode gegeven dat daarna een of meer keren kan worden verlengd. Na een periode van 90 dagen moet de zaak voor de eerste keer bij de strafrechter bij de rechtbank komen.

5. Einde voorarrest

De verdachte kan aan de rechter een verzoek doen om de voorlopige hechtenisVerzamelnaam voor de begrippen bewaring, gevangenhouding en gevangenneming. te beëindigen of te schorsen. Hij kan dan op vrije voeten komen, ook als de zaak nog niet bij de rechtbank is geweest. De uitkomst van zijn strafzaak mag hij dan in vrijheid afwachten. Soms zijn hier voorwaarden aan verbonden. Zo kan de rechter bepalen dat de verdachte een enkelband om moet. In sommige gevallen krijgt de verdachte ook een contactverbod met het slachtoffer. Als de verdachte zich niet aan deze voorwaarden houdt, bestaat de kans dat hij terug in voorarrest geplaatst wordt.

De rechter mag niet zomaar beslissen om iemand in voorlopige hechtenisVorm van vrijheidsstraf, die bijvoorbeeld wordt opgelegd bij overtredingen of bij het niet betalen van een boete. te houden. De wet noemt verschillende eisen waaraan moet zijn voldaan. Zo moet de bijvoorbeeld sprake zijn van verdenking van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten en moet er sprake zijn van ernstige bezwaren tegen de verdachte.

Als de rechter aan de verdachte een gevangenisstraf, hechtenis of taakstrafWerkstraf oplegt, moet het voorarrest daar van af worden getrokken. Legt de rechter alleen een geldboete op dan hoeft dit niet. De rechter kan dan zelf bepalen of het voorarrest hierop in mindering wordt gebracht.

Als de verdachte die in voorarrest heeft gezeten door de rechter wordt vrijgesproken, kan hij bij de raadkamer van de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. een verzoek tot schadevergoeding indienen. De rechter kan die schadevergoeding ook toekennen als de verdachte is veroordeeld, maar aan hem geen straf of maatregelEen maatregel kan worden opgelegd na het begaan van een strafbaar feit. Er kunnen maatregelen worden opgelegd in plaats van een straf of naast een straf. Voorbeelden zijn: terbeschikkingstelling (tbs), plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis, ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel, onttrekking van voorwerpen aan het verkeer. is opgelegd of als hij wordt veroordeeld voor een feit waarvoor geen voorlopige hechtenis is toegestaan. Daarvan kan bijvoorbeeld sprake zijn als de verdachte door de rechter is veroordeeld voor een lichter strafbaar feit dan waarvoor hij was vastgezet. De rechter kan besluiten om het verzoek (deels) af te wijzen, bijvoorbeeld als de verdachte de verdenking zelf heeft veroorzaakt.