Strafrecht

In het strafrecht beoordeelt de strafrechter of iemand een strafbaar feit heeft gepleegd en daarvoor gestraft moet worden. Hierbij geldt dat de verdachte onschuldig is totdat het tegendeel bewezen is.

Wat is strafrecht?

Strafrecht is het geheel van regels waarin is vastgelegd:

  • welk gedrag strafwaardig is (welke strafbare feiten zijn er?)
  • welke straffen er worden gegeven, en:
  • hoe de strafoplegging wordt uitgevoerd

In het strafrecht staat het straffen van bepaald gedrag (een handelen of nalaten) centraal.

Wat is strafrecht? (video)

Deze video werd door de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. Zeeland-West-Brabant gemaakt voor studenten en scholieren.

Strafbare feiten: overtredingen en misdrijven

Een verdachteIemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. kan alleen veroordeeld worden voor een feit dat volgens de wet strafbaar is. Strafbare feiten bestaan uit overtredingen en misdrijven.

Overtreding

Een overtredingLicht strafrechtelijk vergrijp. De strafwetgeving onderscheidt overtredingen en misdrijven. Overtredingen worden in de regel berecht door de sector kanton van de rechtbank, misdrijven door de strafsector van de rechtbank. is meestal een licht strafbaar feit dat door de kantonrechterDe kantonrechter behandelt zowel civiele zaken als strafzaken. Het is een alleensprekende rechter die zaken als overtredingen uit het strafrecht, arbeidszaken, huurzaken en zaken onder de € 25.000,- behandelt. Vroeger was het kantongerecht een apart gerecht naast de rechtbanken, gerechtshoven en de Hoge Raad. De kantongerechten zijn opgegaan in de rechtbanken. De term 'kantonrechter' is blijven bestaan. wordt behandeld. Denk aan een verkeersovertreding, wildplassen of op verboden terrein lopen.

Misdrijf

Een misdrijfZwaar strafrechtelijk vergrijp. De strafwetgeving onderscheidt overtredingen en misdrijven. Overtredingen worden in de regel in eerste aanleg berecht door de kantonrechter, misdrijven door de afdeling strafrecht van de rechtbank. is ernstiger dan een overtreding. Denk aan mishandeling, seksueel misbruik en fraude.

Volwassenenstrafrecht, adolescentenstrafrecht en jeugdstrafrecht

Bij het strafrecht speelt de leeftijd en het ontwikkelingsniveau van de verdachte een rol. Daarom is er binnen het strafrecht een onderscheid tussen het:

Welke soorten strafrechters zijn er?

Er zijn verschillende soorten rechters die strafbare feiten behandelen.

  • de kantonrechter
  • de politierechterAlleensprekende rechter van de rechtbank in strafzaken die niet zo ingewikkeld zijn en waarin niet meer dan één jaar gevangenisstraf wordt geëist.
  • de kinderrechterRechter die strafzaken tegen minderjarigen (12-18 jaar) en de civiele jeugdbeschermingszaken behandelt.
  • de economische politierechterStrafrechter die beslist over economische vergrijpen, zoals overtreding van de winkelsluitingswet of de warenwet.
  • de economische kamerOnderdeel van een rechterlijk college, zoals een strafkamer, belastingkamer, vreemdelingenkamer of militaire kamer. Zie ook: Enkelvoudige kamer en Meervoudige kamer.
  • de militaire kamerDe rechtsprekende instantie die belast is met de behandeling van strafzaken die zijn begaan door militairen. Deze kamer is ondergebracht bij de rechtbank Arnhem. Als het een meervoudige behandeling betreft, bestaat de militaire kamer uit twee rechters en een militair lid. Het militair lid is een officier van één van de krijgsmachtonderdelen.
  • de Blauwe kamer, en:
  • de meervoudige strafkamerEenheid van drie rechters die binnen een rechtbank of een gerechtshof strafzaken behandelen.

Hoe bepaalt de rechter de strafmaat?

Rechters kijken niet alleen naar het gepleegde strafbare feit, maar ook naar:

  • de persoon van de verdachte
  • de omstandigheden waaronder de verdachte het feit heeft gepleegd
  • de impact op het slachtoffer

De rechtbanken en gerechtshoven hebben zogenaamde oriëntatiepunten voor straftoemeting ontwikkeld. Deze geven weer welke straf rechters bij bepaalde strafbare feiten ongeveer opleggen. De rechter zal in elke zaak rekening houden met de bijzondere omstandigheden van de situatie.

Bekende en minder bekende strafzaken

Strafzaken die veel aandacht krijgen in de media kunt u volgen via de bekende-rechtszakenpagina. Over minder bekende strafzaken kunt u lezen in Op de rol. Deze verhalen uit de zittingszaal laten stuk voor stuk zien dat het werk van de rechter enorme impact kan hebben op het leven van mensen, hoe klein een zaak op het eerste oog ook lijkt.

Rechters vertellen

Hoe werkt het strafrecht in de praktijk? Rechters leggen het u uit op de themapagina's met onder andere informatie over:

Strafrechtelijke procedures

Wilt u meer weten over strafrechtelijke onderwerpen en procedures?

Bijvoorbeeld over:

  • voorwaardelijke invrijheidstellingAls iemand is veroordeeld tot een gevangenisstraf die geheel onvoorwaardelijk is en langer duurt dan 1 jaar, hoeft de veroordeelde die straf doorgaans niet helemaal uit te zitten. Door de officier van justitie worden voorwaarden voor invrijheidstelling opgelegd, zoals het volgen van een vaardigheidstraining, elektronisch toezicht of een contactverbod. De veroordeelde mag in ieder geval niet opnieuw de fout ingaan.
  • schorsing voorlopige hechtenisVerzamelnaam voor de begrippen bewaring, gevangenhouding en gevangenneming.
  • jeugdstrafrechtStrafrecht voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar. Kinderen jonger dan 12 jaar kunnen niet strafrechtelijk worden vervolgd. Bij het jeugdstrafrecht vinden zittingen achter gesloten deuren plaats. De leeftijdsgrenzen kunnen variëren. 16- en 17-jarigen kunnen volgens de regels van het volwassenenstrafrecht worden berecht als de ernst van het delict, hun persoonlijkheid of de omstandigheden waaronder het feit is begaan daar aanleiding voor geeft. Jongeren van 18 tot 23 jaar kunnen op grond van hun persoonlijkheid volgens de regels van het jeugdstrafrecht berecht worden. De rechter bepaalt welk recht van toepassing is.
  • verkeersovertredingen
Heeft u een vraag?

Voor meer informatie of hulp, bezoek de contactpagina. Daar vindt u antwoorden op veelgestelde vragen en informatie over hoe u ons kunt bereiken.