Laden...

Rechtstreeks

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

 Rechtstreeks 2019

>Alles uitklappen

  • De inspiratie voor het onderwerp van deze Rechtstreeks komt van een vorig jaar door de Raad voor de rechtspraak georganiseerde dag over innovatie in de rechtspraak. Keynote spreker aldaar was Greg Berman, directeur van het New Yorkse Center for Court Innovation. Deze Rechtstreeks bevat een interview met hem, over zijn ervaringen met court innovation in de Verenigde Staten. Suzan Verberk bespreekt de opkomst van maatschappelijk effectieve rechtspraak, het mogelijke belang daarvan en de dilemma’s. Er is een verslag van 2 bijeenkomsten die de redactie organiseerde met een keur aan gezaghebbende experts die bij innovaties betrokken zijn, binnen en buiten de Rechtspraak, en die daar heel verschillende opvattingen over hebben. En directbetrokkenen van 9 aansprekende rechterlijke innovatieve projecten, die nu in verschillende gerechten worden uitgevoerd, leggen uit aan welke innovaties ze werken, waarom ze dat doen, met welke verwachte en werkelijke effecten, en welke bijzonderheden daaraan vastzitten.
    De column is van Saskia Belleman, juridisch verslaggever van De Telegraaf. Ze maakt zich grote zorgen over de kennis van burgers aangaande rechtspraak in ons land en daagt de Rechtspraak zelf toegankelijker te worden.


  • Naar aanleiding van een middagsymposium bij het hof Amsterdam gaat de tweede Rechtstreeks van 2019 over de invloed van big data en artificiële intelligentie op de rechtspraak. Corien Prins (WRR), Floris Bex (UU en UvT) en Manuella van der Put (rechter en UvT) hadden hier het woord en bewerkten hun lezing voor deze uitgave.

    De verkennende inleidingen van Prins en Bex, en een reactie van Ashley Karsemeijer, vormen het eerste deel van de uitgave, over de diverse facetten van AI, historie, toepassingen, vragen en dilemma’s, ook van buiten de rechtspraak. Het tweede meer analyserende deel bevat een wetenschappelijke beschouwing van Evert Verhulp en Rachel Rietveld (UvA), over ondersteuning door expertsystemen, en van Stefan Philipsen en Erlis Themeli (UU en EUR), over de ‘robotrechter’. Van der Put geeft aan hoe wetenschappelijk onderzoek naar AI en rechtspraak – inclusief ‘robotrechters’ – eruit kan zien.
    Het derde deel is meer bestuurlijk en organisatorisch. Hierin maken Gijs van Schouwenburg en Jos Smits (Rvdr) duidelijk hoe de rechtspraak wat big data en AI betreft bij de tijd kan worden gebracht. Jan-Luuk Hoff (UU en RVS) en Stephan Grimmelikhuijsen (UU) staan stil bij de wijze waarop de rechtspraak het beste kan reageren op de niet te stoppen stroom aan datagedreven innovaties.

    De column is van Margreet Ahsmann, waarin ze stilstaat bij het visitatierapport gerechten en zij zich kritisch toont over MER. Ook Albert Klijn is daar kritisch over en schreef een reactie op het vorige nummer van Rechtstreeks.

 Rechtstreeks 2018

>Alles uitklappen

  • Deze Rechtstreeks gaat over transparantie in en van rechtspraak, en de gevolgen voor maatschappelijk vertrouwen en gevoelde legitimiteit. Stephan Grimmelikhuijsen deed onderzoek, binnen en via de Rechtspraak, vooral via gesprekken met rechters en raadsheren. Hij laat zien welke vormen transparantie kan aannemen, en hoe die vormen inwerken op vertrouwen.

    De reacties op het hoofdartikel zijn van Femke de Vries, Bart Rijs en Paul Dekker. De Vries betoogt dat transparantie als zodanig niet zoveel zegt – het is een specifieke zaak die veel of weinig zegt. Daar moet qua openheid rekening mee gehouden worden, als het gaat om interactie met de samenleving. Rijs gaat in op enkele onderbelichte aspecten, zoals het onderscheid tussen openheid, begrijpelijkheid en bekritiseerbaarheid. Hij benadrukt dat de balans tussen onafhankelijke en bekritiseerbare rechtspraak van groot belang is. Paul Dekker stelt dat het vooral van belang is welke bevolkingsgroep al dan niet vertrouwen heeft, in sommige bevolkingsgroepen zal meer transparantie niet meer vertrouwen genereren.
    Hilke Grootelaar sluit in haar column aan bij het thema en beschrijft hoe open de Nederlandse rechtspraak was in de medewerking aan haar promotieonderzoek.


  • Het hoofdartikel van deze rechtstreeks gaat over kennis. Jasper van den Beld en Yinka Tempelman zijn de afgelopen twee jaar verbonden aan het programma Organisatie van kennis als respectievelijk programmaleider en -adviseur. Dit programma moet leiden tot een professionele en gestructureerde kennisorganisatie waarbij de juridische professional centraal staat.
    Wat is er eerder gedaan aan kennismanagement binnen de Rechtspraak? Wat zijn de huidige ambities en hoe kunnen die in praktijk worden gebracht? Wat zijn leidende principes en randvoorwaarden voor succes? Na beantwoording van die vragen komen de auteurs met een overzicht van activiteiten die ze de komende tijd gaan doen om stapje voor stapje de mensen in beweging te krijgen. Alles volgens het leidende principe: 'Iedereen draagt bij op basis van talent, kennis en kunde en iedereen heeft er voordeel van.'

    In de uiteenlopende reacties wordt het hoofdartikel kritisch bekeken, deels vanuit het meer academische juridische kennismanagement, deels vanuit de praktijk. Mart van de Kerkhof, kennismanager bij advocatenkantoor Allen & Overy en lid van de externe klankbordgroep van het programma, is enthousiast over de inzet maar heeft vragen bij de uitvoerbaarheid.
    Sandra Taal, die promoveerde op een internationaal kwantitatief onderzoek naar het
    kennisuitwisselingsgedrag van (bestuurs)rechters, wijst op de noodzakelijke cultuuromslag.
    Hoogleraar juridisch kennismanagement Tom van Engers gaat in zijn bijdrage in op samenwerking met andere organisaties van juridische professionals.
    In de column neemt Pauline Schuyt het op voor de mannen in de rechtspraak. Er blijkt sprake van een ongelijke behandeling van mannen en vrouwen tijdens het strafproces en de tenuitvoerlegging van de straf.

 Rechtstreeks 2017

>Alles uitklappen

  • In deze Rechtstreeks kijkt de Rechtspraak naar de toekomst. Meerjarenplannen en agenda's die periodes van 4 jaar beslaan bestonden al, maar sinds kort is de Rechtspraak ook gaan nadenken over de verdere toekomst. Via 'scenarioplanning' wil de Rechtspraak zicht krijgen op ontwikkelingen, zodat zij niet wordt verrast. De projectgroep Scenarioplanning beschreef 4 mogelijke toekomstscenario's: de versplinterde jungle, democratuur, decentrale commune en stabiele solidariteit. Een verslag van een gesprek met initiatiefnemer Christa Wiertz-Wezenbeek, president van de rechtbank Oost-Brabant, vormt het hoofdartikel: 'Als je met scenarioplanning bezig bent, dan realiseer je je nog beter wat de waarde van onafhankelijke rechtspraak is.'

    In zijn reactie op het hoofdartikel maakt hoogleraar strategie Martijn van der Steen duidelijk wat de toegevoegde waarde van scenarioplanning is: het ontwikkelen van een houding die beter toegerust is op de toekomst.
    Rechter Eli Gabel onderstreept het belang van effectieve rechtspraak en vooral rechtspraak die voor de rechtzoekende 'aanvaardbaar' is.
    Kim Putters en Lonneke van Noije van het Sociaal Cultureel Planbureau kiezen in hun bijdrage ook voor het 'burgerperspectief'. Zij geven aan dat het vertrouwen van de burger een essentiële voorwaarde is voor de Rechtspraak om als institutie te kunnen functioneren. Het vertrouwen in Rechtspraak in Nederland is groot, maar aan dat vertrouwen moet gewerkt blijven worden.

    De column komt van de hand van staatsraad Lex Michiels. Hij is bezorgd over het taalgebruik van juristen. 


  • In deze Rechtstreeks draait het om klassieke zaken die meer dan ooit actueel zijn. Hoe ver mag een rechter gaan in zijn publieke uitingen? Waar liggen eigenlijk de grenzen van de uitingsvrijheid van rechters en raadsheren? Sietske Dijkstra schreef haar proefschrift over de rechter als evenwichtskunstenaar en maakte er voor Rechtstreeks een hoofdartikel over. Welke ruimte heeft de rechter om binnen en buiten functie uitdrukking te geven aan wat hij denkt, vindt en gelooft? Er zijn juridische en beroepsethische grenzen in acht te nemen, maar er is ook de noodzaak om de boodschap van de rechtspraak duidelijk en aansprekend aan de samenleving uit te dragen. Dijkstra bepleit terughoudendheid en raadt rechters aan buiten de media van televisie, radio, opiniebladen en de sociale media te blijven.

    De commentaren die in reactie op het artikel van Dijkstra zijn geschreven laten een wat ander geluid horen. Vooral als het gaat om sociale media vertelt rechter Joyce Lie – beter bekend als Judge Joyce op Twitter – dat de uitingsruimte juist nieuwe gedaanten krijgt en rechters nieuwe mogelijkheden hebben om zich eigentijds te kunnen verbinden met maatschappelijke ontwikkelingen en zorgen. Ook in 140 tekens. Lid van de Hoge Raad Ybo Buruma trekt het breder, en stelt dat rechters meer van zichzelf kunnen en moeten laten zien. En hoogleraar Elaine Mak koppelt de rechterlijke uitingsvrijheid aan de uitgangspunten van verschillende rechtsstelsels. Zij laat zien dat common law- en civil law-stelsels meer met elkaar delen dan van elkaar verschillen in de wijze waarop zij ruimte bieden voor uitingen van rechters in rechterlijke uitspraken en in het publieke debat.

    In zijn column gaat Wouter Veraart eveneens in op de rol van rechters in turbulente tijden, maar hij maakt het nog actueler. Hoe kan de Rechtspraak in tijden die politieker worden des te meer apolitiek handelen? Hoe kan de Rechtspraak in politiek turbulente tijden haar neutrale rol waarmaken, juist door zich te uiten?

Archief

Bekijk de jaargangen 2016 t/m 2004.

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via
Stel uw vraag via

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 20.00 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum