Verdachte in een strafzaak

Denken de politie en de officier van justitie (Openbaar Ministerie) dat u een strafbaar feit heeft gepleegd? Dan bent u een verdachte. De officier van justitie kan het strafbare feit zelf behandelen of de strafrechter vragen om een oordeel. Wat staat u te wachten als u moet voorkomen bij de strafrechter? En wat zijn hierbij uw rechten?

U bent onschuldig tot het tegendeel bewezen is

Als verdachteIemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. bent u nog geen dader. Want in Nederland bent u onschuldig totdat:

  • een strafrechter u in zijn uitspraak schuldig verklaart of
  • de officier van justitieEen officier van justitie is een vertegenwoordiger van het Openbaar Ministerie in de rechtszaal. De officier van justitie is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. De officier beslist of iemand voor de rechter moet komen en eist een straf als de verdachte schuldig is. u via een strafbeschikking schuldig verklaart.

Gaat u na de uitspraak van de rechter in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter. of cassatie? Dan blijft u langer verdachte. In juridische zin bent u verdachte tot u onherroepelijk bent veroordeeld of vrijgesproken.

U zit in voorlopige hechtenis, wat nu?

Het kan zijn dat u niet in vrijheid uw vervolging mag afwachten. U zit dan in voorlopige hechtenisVerzamelnaam voor de begrippen bewaring, gevangenhouding en gevangenneming. terwijl de officier van justitie, politie en rechter-commissaris vooronderzoek doen naar uw zaak. Als dit vooronderzoek is afgerond, besluit de officier van justitie of hij u vervolgt bij de strafrechter. U ontvangt dan een dagvaarding op de locatie waar u vastzit.

U mag in vrijheid uw vervolging afwachten

Bent u na het verhoor van de politie in vrijheid gesteld? Of kwam u op vrije voeten op een ander moment in het voorarrestHet totaal aantal dagen dat iemand doorbrengt in politiecel of Huis van Bewaring voorafgaand aan de zitting en uitspraak. De dagen die iemand in voorarrest heeft doorgebracht worden van de straf afgetrokken.? Uw vervolging kan gewoon doorgaan.

Besluit de officier van justitieVerzamelnaam voor functies die zich binnen de overheid bezighouden met de handhaving van het recht. u te vervolgen voor de strafrechter? Dan ontvangt u een dagvaardingOproep om voor de rechter te verschijnen. op het adres:

  • waar u staat ingeschreven
  • dat u heeft opgegeven bij de politie, rechter-commissaris, Koninklijke Marechaussee, FIOD of andere opsporingsinstantie die u als laatste heeft verhoord.

Goed om te weten: voor veel voorkomende strafbare feiten kan de officier van justitie zelf een straf opleggen via een strafbeschikking (om.nl) of uw strafzaak te seponeren (om.nl). Als u in verzetBezwaar tegen een uitspraak die is gedaan zonder dat de procespartij daarbij aanwezig was. bent gegaan (bezwaarProtest van een particulier of organisatie tegen bepaald overheidshandelen. maken) tegen een strafbeschikkingSanctie die zelfstandig is op te leggen door het Openbaar Ministerie voor misdrijven en overtredingen waarop een gevangenisstraf staat van maximaal zes jaar. Als de verdachte het er niet mee eens is, kan hij hiertegen verzet aantekenen bij de strafrechter., kan de officier van justitie alsnog besluiten u te dagvaarden.

Hoe verloopt de strafprocedure?

Hoe de strafprocedure verloopt, hangt ervan af of u moet voorkomen bij de kantonrechterDe kantonrechter behandelt zowel civiele zaken als strafzaken. Het is een alleensprekende rechter die zaken als overtredingen uit het strafrecht, arbeidszaken, huurzaken en zaken onder de € 25.000,- behandelt. Vroeger was het kantongerecht een apart gerecht naast de rechtbanken, gerechtshoven en de Hoge Raad. De kantongerechten zijn opgegaan in de rechtbanken. De term 'kantonrechter' is blijven bestaan. (afdeling strafrecht) of bij de strafrechter. In de dagvaarding staat bij welke rechter u moet voorkomen.

Naar de kantonrechter - bij overtreding en/of misdrijf stroperij

Overtredingen zijn lichte strafbare feiten, zoals te hard rijden, wildplassen en vandalisme. De strafprocedure bij de kantonrechter verschilt op een aantal punten van de gewone strafprocedures.

Naar de strafrechter - bij verdenking van misdrijf

Welke strafrechtelijke procedure de strafrechter volgt, hangt onder meer af van uw leeftijd tijdens het vermoedelijke feit:

  • 12 tot en met 15 jaar oud: jeugdstrafrechtelijke procedure
  • 16 tot en met 22 jaar oud: het adolescentenstrafrecht, dat betekent dat de rechter beslist of voor u het jeugdstrafrechtStrafrecht voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar. Kinderen jonger dan 12 jaar kunnen niet strafrechtelijk worden vervolgd. Bij het jeugdstrafrecht vinden zittingen achter gesloten deuren plaats. De leeftijdsgrenzen kunnen variëren. 16- en 17-jarigen kunnen volgens de regels van het volwassenenstrafrecht worden berecht als de ernst van het delict, hun persoonlijkheid of de omstandigheden waaronder het feit is begaan daar aanleiding voor geeft. Jongeren van 18 tot 23 jaar kunnen op grond van hun persoonlijkheid volgens de regels van het jeugdstrafrecht berecht worden. De rechter bepaalt welk recht van toepassing is. of volwassenenstrafrecht geldt
  • 23 jaar en ouder het volwassenenstrafrecht

Aanvullende strafprocedures

Recht op een advocaat

  • Tijdens uw voorlopige hechtenisVorm van vrijheidsstraf, die bijvoorbeeld wordt opgelegd bij overtredingen of bij het niet betalen van een boete. heeft u recht op hulp van toegevoegde advocaat. U kunt ook zelf een advocaat inschakelen. Deze begeleidt u tijdens uw voorlopige hechtenis, maar kan u ook bijstaan tijdens de zittingen van de strafrechter.
  • Mocht u in vrijheid uw vervolging afwachten? En moet u nu voorkomen bij de strafrechter? Dan kunt u zelf bepalen of u een advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. inschakelt of niet. Afhankelijk van het strafbare feit, heeft u wel of geen recht op een tegemoetkoming in de advocaatkosten.

Recht op een tolk

Als u de Nederlandse taal niet of onvoldoende beheerst, mag u of uw advocaat aan de officier van justitie of de rechter om een tolk vragen. U krijgt dan een tolk toegewezen. Daar hoeft u niet voor te betalen. U heeft ook recht op vertaling van de dagvaarding. In een aantal gevallen heeft u ook recht op vertaling van (delen uit) andere documenten uit het strafdossier.

Recht op informatie

  • informatie over bepaalde belangrijke rechten
  • informatie over de verdenking
  • inzage in de documenten in het strafdossier

Zwijgrecht

U heeft als verdachte het recht om te zwijgen. Stelt de rechter tijdens de strafzitting vragen aan u, dan hoeft u geen antwoord te geven.

Recht op het laatste woord

U zit als verdachte tijdens een strafzaak tegenover de rechter. De rechter, de officier van justitie en de advocaat kunnen u vragen stellen. Aan het einde van een strafzitting heeft u het recht om als laatste iets te zeggen.

Heeft u een vraag?

Voor meer informatie of hulp, bezoek de contactpagina. Daar vindt u antwoorden op veelgestelde vragen en informatie over hoe u ons kunt bereiken. 

Verhalen uit de rechtbank ('Op de rol')

Op de rol: 'Mijn hond is mijn kind'

Almere, 30-09-2020

Puck (8) heeft verlatingsangst, en dat weet Henriëtte* al te goed. ‘Waar ik ga, gaat de hond ook, want anders gilt-ie de wereld bij elkaar’, zegt ze tegen politierechter Heleen den Haan in zaal A van het gerechtsgebouw in Almere. De labradoodle gaat daarom mee als haar zoon bij de notaris de sleutel van zijn nieuwe huis krijgt. Maar mag Puck mee naar binnen? Henriëtte (75) denkt van niet. Ze laat de hond daarom in de auto voor de deur van de woning van haar zoon en samen rijden ze naar de notaris. Beter dan in een vreemd huis, want dan blaft-ie de boel bij elkaar. De auto kan wel; ze zijn toch maar een uurtje weg.