Ontneming wederrechtelijk verkregen voordeel

De officier van justitieVerzamelnaam voor functies die zich binnen de overheid bezighouden met de handhaving van het recht. onderbouwt in zijn ontnemingsvordering dat de waarde van uw vermogen is toegenomen als gevolg van het strafbare feit. 

Schade of nadeel aan een ander 

Soms gaat het om voordeel uit een strafbaar feit waar een ander schade door heeft geleden. Deze persoon kan als benadeelde of slachtoffer die schade op u verhalen. Heeft u al schade aan slachtoffers of benadeelden vergoed? Dan trekt de rechter die bedragen af van het te ontnemen voordeel.

Oproep 

Als de vordering niet wordt behandeld tijdens de inhoudelijke behandeling van de strafzaak, ontvangt u een oproep van de officier van justitie voor een aparte zitting. Hierin staat waar en wanneer de rechter de vordering tijdens een zitting behandelt. Ook staat hierin de ontnemingsvordering beschreven. 

U ontvangt de oproep op het adres waar u staat ingeschreven of verblijft (bijvoorbeeld thuis, op het politiebureau of in het huis van bewaringGebouw waar verdachten zitten die nog niet zijn voorgekomen en die in voorlopige hechtenis zitten. Ook bestemd voor personen die een licht vergrijp hebben begaan en daarvoor een hechtenisstraf kregen en voor passanten die wachten op een plek in een tbs-kliniek.).

Dagvaarding en oproep

De rechter kan de vordering ook tegelijkertijd met het strafbare feit behandelen. U ontvangt dan naast de dagvaardingOproep om voor de rechter te verschijnen. voor het strafbare feit ook een oproep voor de behandeling van de vordering. 

Welke rechter? 

Uw zaak wordt behandeld door de politierechterAlleensprekende rechter van de rechtbank in strafzaken die niet zo ingewikkeld zijn en waarin niet meer dan één jaar gevangenisstraf wordt geëist. (1 rechter) of de meervoudige kamerEen kamer van een gerecht, bestaande uit ten minste drie rechters. De meervoudige kamer beslist over zware of ingewikkelde zaken. In hoger beroep worden de zaken veelal door een meervoudige kamer behandeld. (3 rechters). Dit hangt af van hoe zwaar het strafbare feit is en hoe ingewikkeld de vordering. In de oproep staat welk soort rechter uw zaak behandelt.

Als u niet aanwezig kunt zijn op de zitting, kunt u of uw advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. om uitstel vragen bij de griffie van de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt.. U moet hier wel een goede reden voor hebben, bijvoorbeeld ziekte. Vraag het uitstel zo snel mogelijk aan. 

Protocol 

De rechtbanken en gerechtshoven hebben met elkaar een aanhoudingenprotocol ontwikkeld. Daarin staat waarmee de rechter rekening houdt als u een verzoek om uitstel van de zitting doet. 

Landelijk aanhoudingenprotocol

Bericht over wel/geen uitstel 

De rechter beslist in principe pas tijdens de zitting zelf over het uitstel. Soms beslist hij hier al eerder over. U of uw advocaat ontvangen in dat geval bericht. U kunt ook zelf informeren bij de griffieAdministratieve afdeling van een gerecht. van de rechtbank. De rechter is niet verplicht om de zitting uit te stellen. Hij kan uw zaak ook behandelen zonder dat u er bent. 

Adressen rechtbanken

Gaat het om een ingewikkelde vordering? Dan is vaak meer onderzoek nodig. De rechter bepaalt tijdens een eerste zitting of er schriftelijke rondes nodig zijn. 

Schriftelijke rondes 

In de eerste ronde stuurt de officier zijn ontnemingsrapportage en de vordering. In de rapportage staat alle informatie over het onderzoek naar het wederrechtelijkIn strijd met het recht. verkregen voordeel. U of uw advocaat kan hierop reageren. Daarna volgt een tweede schriftelijke ronde, waarin officier van justitie en u of uw advocaat op elkaar kunnen reageren. U krijgt elke keer een aantal weken de tijd om per brief op elkaar te reageren. 

Schikking 

Het is mogelijk dat het OM en u tot een schikkingTussentijdse overeenkomst tussen partijen waarmee het conflict is opgelost voordat de civiele of bestuursrechter een uitspraak heeft gedaan. komen na de schriftelijke rondes. U heeft dan afspraken kunnen maken over het bedrag dat u moet betalen. Dan is er geen volgende zitting meer nodig. Schikken is mogelijk totdat het onderzoek tijdens een zitting is gesloten. 

Tweede oproep

Als het OM en u niet tot een schikking komen, ontvangt u na de schriftelijke rondes een oproep voor de volgende zitting. In de oproep staat waar en wanneer de rechter de ontnemingsvordering inhoudelijk behandelt.

U bent niet verplicht om naar de zitting te komen. Komt u wel, dan kunt u de vragen van de rechter beantwoorden. Ook krijgt u de gelegenheid om een mondelinge toelichting te geven. Komt u niet, dan kunt u de verdediging aan uw advocaat overlaten. Hiervoor moet u uw advocaat machtigen. 

Verstek 

Als u niet verschijnt, niet reageert op de dagvaarding en ook niet uw advocaat machtigt, kan de rechter uw zaak zonder u (bij verstekNiet verschijnen van de gedaagde of de verdachte op de rechtszitting.) behandelen. U kunt wel een brief schrijven om uw mening aan de rechter te laten weten. De rechter kan u alsnog verplichten om te verschijnen. 

Getuigen 

Als er getuigen zijn, staan die in de oproep genoemd. Vaak ondervraagt (hoort) de rechter-commissaris getuigen al voor de zitting. Ze hoeven dan niet op de zitting te getuigen. In bepaalde gevallen kan de rechter ook getuigen die u meebrengt ondervragen. 

Meer over getuigen

Deskundigen 

De rechter-commissaris kan deskundigen al voor de zitting ondervragen, maar meestal wil de rechter zelf nog aanvullende vragen stellen. Een deskundige zal dan alsnog op de zitting verschijnen. In bepaalde gevallen kan de rechter ook deskundigen die u meebrengt ondervragen.

Meer over deskundigen

Tolk 

Spreekt of begrijpt u niet goed Nederlands? Of bent u doof of slechthorend? Dan kunt u hulp krijgen van een tolk. De officier van justitie of de rechter regelt dit voor u. U hoeft niet voor de tolk te betalen. U of uw advocaat moet bij voorkeur ruim voor de zittingsdatum aangeven dat u gebruik wilt maken van een tolk. 

Openbaar 

De zitting is in principe openbaar. U mag bijvoorbeeld familieleden of vrienden meenemen. Ook journalisten en andere belangstellenden hebben vrije toegang. 

Leeftijdsbeperking 

Iedereen ouder dan 12 jaar mag openbare zittingen van de strafrechter bijwonen. De voorzitter van de rechtbank kan aan iemand tot 18 jaar de toegang weigeren. Bijvoorbeeld als hij dingen zal bespreken die te heftig zijn voor jonge mensen. 

Achter gesloten deuren 

Soms vindt de zitting achter gesloten deuren plaats. Dan hebben anderen geen toegang tot de zitting. Dit heeft meestal te maken met kwetsbaarheid en privacy. Bijvoorbeeld als u als verdachteIemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. jonger dan 18 jaar bent. De uitspraak is altijd in het openbaar, ook als de behandeling plaatsvond achter gesloten deuren.

Inhoudelijke behandeling 

Tijdens de zitting moet de rechter 2 dingen bepalen: 

• Schatten hoe groot uw wederrechtelijk verkregen voordeel is, dus hoeveel financieel voordeel u heeft gehad van het plegen van het strafbare feit. De rechter mag dit schatten op basis van wettige (door de wet toegestaan) bewijsmiddelenMiddelen die de rechter overtuigen dat een verdachte schuldig is. De rechter gebruikt deze bij de motivering van het vonnis. Een andere term voor 'bewijsmiddelen' is 'bewijsmateriaal'.. 
• Vaststellen hoeveel u moet gaan betalen. Daarbij kan de rechter rekening houden met bijzondere omstandigheden. 

Hoe wordt het voordeel berekend? 

Uw eigen verklaringen over uw eventuele verdiensten uit strafbare feiten kunnen van belang zijn, maar u bent niet verplicht daarover iets te zeggen (u heeft zwijgrecht). Daarnaast kan de officier van justitie zelf een berekening maken. Daar zijn 2 manieren voor:

• Transactieresultaat
  De officier van justitie berekent hoe hoog de opbrengst uit het strafbare feit moet zijn geweest. Bijvoorbeeld de opbrengst van een hennepoogst.
• Vermogensvergelijking
  Hierbij kijkt de officier van justitie of uw uitgaven en bezittingen passen bij het legale inkomen. Dat is het inkomen zoals dat bij de Belastingdienst bekend is. De uitgaven en bezittingen die daaruit logischerwijs niet kunnen zijn betaald, komen dan mogelijk uit het voordeel dat u met strafbare feiten heeft verdiend. De rechter kan de waarde van die uitgaven en bezittingen dan zien als het wederrechtelijk verkregen voordeel. 

Verloop zitting 

De inhoudelijke behandeling verloopt als volgt:

• De bode roept uw naam en zaak, iedereen neemt plaats in de zittingszaal. 
• De rechter controleert de persoonsgegevens en geeft een korte uitleg over uw rechten tijdens de zitting, zoals het recht om niet te antwoorden op vragen die worden gesteld. 
• De officier van justitie leest de vordering voor. 
• Onderzoek door de rechter (vragen aan u als verdachte, horen van getuigen/deskundigen en behandelen van de stukken). 
• Behandeling van de persoonlijke omstandigheden van u als verdachte. 
• De officier van justitie geeft zijn standpunt over uw zaak (requisitoirDe aanklacht van de officier van justitie tijdens een strafproces waarin hij de feiten op een rij zet, zijn mening geeft over het bewijs en op grond daarvan een bepaalde straf eist. De officier van justitie kan ook vrijspraak vragen.) en zegt welk bedrag hij vordert. 
• Daarna houdt uw advocaat of u zelf een pleidooiMondelinge toelichting op het in het geding ingenomen standpunt.. Dit is uw verdediging. 
• De officier van justitie mag reageren op het pleidooi. 
• U of uw advocaat mag reageren op wat de officier heeft gezegd. U mag als verdachte zelf geen vragen stellen aan de officier van justitie. Wel mag u het aangeven als iets niet duidelijk is. 
• Als verdachte krijgt u het laatste woord. 
• Na het laatste woord sluit de rechter het onderzoek af. De rechter geeft aan wanneer hij uitspraak doet. 

Zie ook: in de rechtszaal

De politierechter of meervoudige kamerOnderdeel van een rechterlijk college, zoals een strafkamer, belastingkamer, vreemdelingenkamer of militaire kamer. Zie ook: Enkelvoudige kamer en Meervoudige kamer. bepaalt de hoogte van het door u te betalen bedrag. 

Direct mondeling uitspraak

De politierechter doet meestal direct mondeling uitspraak. 

Binnen 6 weken schriftelijk uitspraak 

Bij meer ingewikkelde ontnemingsvorderingen zijn er meestal meerdere rechters. Die moeten dan eerst met elkaar overleggen. Ze zetten hun beslissing op papier en doen binnen 6 weken uitspraak. 

Niet eens met uitspraak rechter? 

Als u het niet eens bent met de beslissing van de rechter, kunt u in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter. gaan bij het gerechtshof.

Bent u het niet eens met de beslissing van de rechtbank? U kunt hiertegen hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een rechter. instellen bij het gerechtshofGerecht dat zaken in hoger beroep behandelt. Nederland kent vier gerechtshoven.. De officier van justitie kan ook in hoger beroep gaan. 

U moet het hoger beroep in principe binnen 14 dagen na de uitspraak indienen. Dit doet u bij de griffie van de rechtbank. Bent u te laat met het instellen van hoger beroep dan kan het zijn dat het gerechtshof uw zaak in hoger beroep niet in behandeling neemt.

Hoger beroep strafzaak