Nieuws innovatie rechtspraak

Een andere werkwijze bij de Centrale Raad van Beroep zorgt ervoor dat ruim een derde van de hoger beroepszaken binnen twaalf maanden wordt afgerond. Bij de gewone procedure is dat ongeveer tien procent. Ook voelen partijen zich beter gehoord en serieus genomen. Dit vergroot het vertrouwen in de procedure. Bovendien ervaren medewerkers meer werkplezier en de zittingscapaciteit wordt efficiënter gebruikt. Dit blijkt uit een evaluatie (pdf, 1,4 MB) van het project Cascade.

Het
innovatieve project voorRecht-rechtspraak is gisteravond tijdens de
Overheidsawards 2025 uitgeroepen tot Beste Overheidsinnovatie van het Jaar.
VoorRecht-rechtspraak ontving de prijs omdat de jury vindt dat er sprake is van
‘een schitterende innovatie, die echt werkt, inspireert en een grote publieke
meerwaarde heeft.’ De andere finalisten waren de Gegevensboekhouding van het Ministerie
van Justitie en Veiligheid en Slim Strandnet van de gemeente Den Haag.

Het project Schuldenfunctionaris is eerste geworden bij de competitie voor innovatieve projecten van de European Commission for the Efficiency of Justice (CEPEJ). Het initiatief was ingestuurd omdat de meerwaarde van de schuldenfunctionaris binnen de Rechtspraak zijn vruchten afwerpt en de initiatiefnemers willen dat dit project verder groeit, in Nederland én daarbuiten.

Innovatieve procedures waarmee de Rechtspraak beter wil aansluiten bij behoeften van rechtzoekenden en de samenleving, werken over het algemeen goed. Verschillende projecten – denk bijvoorbeeld aan wijkrechtspraak of de regelrechter – zorgen ervoor dat mensen sneller en eenvoudiger toegang krijgen tot de rechter, minder op kosten worden gejaagd en meer kans hebben dat hun conflict echt wordt opgelost. Het is ook gelukt om mensen te bereiken die de weg naar de reguliere rechter moeilijk weten te vinden. Dit blijkt uit een onderzoek dat vanmiddag namens de Rechtspraak aan demissionair staatssecretaris Rechtsbescherming Teun Struycken is aangeboden. Kanttekeningen zijn er ook: de verbeterde toegang tot de rechtspraak geldt bijvoorbeeld (nog) niet voor alle rechtzoekenden.

Met het vaststellen van een rechtspraakstrategie voor artificiële intelligentie (AI) is onlangs het landelijk programma AI bij de Rechtspraak van start gegaan. De Rechtspraak ziet het belang om mee te gaan in de ontwikkelingen van artificiële intelligentie en ziet veel toegevoegde waarde in het gebruik van AI. Tegelijkertijd erkent de Rechtspraak de potentiële bedreigingen die AI kan hebben op haar kernwaarden onafhankelijkheid, onpartijdigheid, deskundigheid en integriteit. AI zal effect hebben op hoe de Rechtspraak werkt, het rechtspreken en het toezichthouden.