Hof stelt Hoge Raad vragen na schending verschoningsrecht door OM

Waar gaat deze zaak over?

In dit kort gedingProcedure om in een spoedeisende civiele zaak snel een beslissing van de rechtbank te krijgen. Dit is een voorlopige uitspraak. Hierna kunnen de partijen alsnog naar de rechtbank gaan om de zaak voor te leggen (de 'bodemprocedure'). willen de advocaten van de vermogensbeheerder dat de Staat wordt verboden zonder tussenkomst van een rechter kennis te nemen van e-mailberichten tussen een verdachte en zijn advocaat. In 2015 heeft het Openbaar MinisterieValt onder het ministerie van Justitie. Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de verdachten. tijdens het strafrechtelijk onderzoek naar de vermogensbeheerder een grote hoeveelheid e-mails via de provider opgevraagd. Het Openbaar Ministerie heeft toen kennis genomen van de inhoud van een aantal e-mails tussen de advocaten en de vermogensbeheerder.

Verschoningsrecht

Het verschoningsrechtHet recht dat een getuige op grond van zijn familierelatie met de verdachte of op grond van zijn beroep heeft om vragen van de rechter onbeantwoord te laten. Een getuige mag zich ook verschonen van het geven van een antwoord als hij zichzelf daardoor zou belasten. is een belangrijk uitgangspunt in het Nederlandse rechtssysteem. Iedereen die een advocaat inschakelt, moet ervan uit kunnen gaan dat wat hij of zij met die advocaat bespreekt vertrouwelijk is en blijft. Dat heet ook wel het verschoningsrecht. Het verschoningsrecht weegt zo zwaar dat de waarheidsvinding in het strafrecht in principe moet wijken voor dit recht. Dit kan anders zijn als de advocaat zelf verdachte is, maar dat was in deze zaak niet aan de orde.

Standpunten van de advocaten en de Staat

De advocaten vinden dat hun verschoningsrecht structureel is geschonden. De werkwijze waarbij het OM zogenaamde geheimhoudersmedewerkers en geheimhouders officieren van justitieVerzamelnaam voor functies die zich binnen de overheid bezighouden met de handhaving van het recht. laat beoordelen of gegevens onder het verschoningsrecht vallen, is volgens de advocaten in strijd met de wet en met rechtspraak over het verschoningsrecht.

De Staat geeft toe dat in de strafzaak van de vermogensbeheerder en de advocaten enkele fouten zijn gemaakt en dat het verschoningsrecht van de advocaten niet altijd in acht is genomen. De Staat beschouwt dit als een incident. De werkwijze die is gehanteerd is volgens de Staat wel in overeenstemming met de wet. Daarbij vindt de Staat dat uit de wet volgt dat het Openbaar Ministerie zelf mag beoordelen of er in de e-mails sprake is van vertrouwelijke correspondentie tussen een verdachteIemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. en zijn advocaat.

Voorlopig oordeel van het hof en maatregelen

Het hof stelt vast dat het verschoningsrecht van de advocaten in de strafzaak structureel is geschonden. De werkwijze van de Staat biedt volgens het voorlopig oordeel van het hof te weinig waarborgen om te voorkomen dat het verschoningsrecht in het gedrang komt. Omdat het verschoningsrecht van belang kan zijn bij veel (lopende) strafzaken heeft deze zaak een grote reikwijdte. Daarom stelt het hof prejudiciële vragen aan de Hoge RaadHoogste rechtscollege in Nederland. De Hoge Raad stelt niet meer zelf de feiten vast, maar bekijkt of de lagere rechter bij zijn beslissing het recht goed heeft toegepast. om duidelijkheid te krijgen. Het gaat daarbij onder meer over de vraag of het Openbaar Ministerie zelf mag beoordelen of sprake is van vertrouwelijke informatie, of dat een rechter dit moet doen.

In afwachting van de antwoorden van de Hoge Raad treft het hof een tijdelijke maatregelEen maatregel kan worden opgelegd na het begaan van een strafbaar feit. Er kunnen maatregelen worden opgelegd in plaats van een straf of naast een straf. Voorbeelden zijn: terbeschikkingstelling (tbs), plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis, ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel, onttrekking van voorwerpen aan het verkeer. die de Staat gebiedt om de selectie van gegevens die door het Openbaar Ministerie zijn verkregen via een vordering bij een provider, over te laten aan de rechter-commissaris. Op die manier kan worden voorkomen dat het verschoningsrecht van een advocaat onnodig wordt geschonden.