Voorwaardelijke invrijheidstelling per 1 juli 2021

Als u bent veroordeeld tot een gevangenisstraf die geheel onvoorwaardelijk is en langer duurt dan 1 jaar, kan het Openbaar Ministerie (OM) besluiten dat u het laatste deel van uw straf in vrijheid wordt gesteld. U moet zich dan wel aan bepaalde voorwaarden houden.

Let op: is uw onvoorwaardelijke straf uitgesproken vóór 1 juli 2021? Dan geldt voor u de oude regeling voor voorwaardelijke invrijheidstelling

Waarom voorwaardelijke invrijheidstelling?

Het doel van de voorwaardelijke invrijheidstellingAls iemand is veroordeeld tot een gevangenisstraf die geheel onvoorwaardelijk is en langer duurt dan 1 jaar, hoeft de veroordeelde die straf doorgaans niet helemaal uit te zitten. Door de officier van justitie worden voorwaarden voor invrijheidstelling opgelegd, zoals het volgen van een vaardigheidstraining, elektronisch toezicht of een contactverbod. De veroordeelde mag in ieder geval niet opnieuw de fout ingaan. (v.i.) is het verminderen van de kans op herhaling. Tijdens de v.i. laat het Openbaar Ministerie een veroordeelde onder strikte voorwaarden vrij, zoals het volgen van bepaalde programma's, toezicht en regelmatige rapportage aan de reclassering. Deze maatregelen zijn bedoeld om te ondersteunen bij een veilige terugkeer in de maatschappij.

Wanneer komt u voor voorwaardelijke invrijheidstelling in aanmerking?

Bent u veroordeeld tot een geheel onvoorwaardelijke gevangenisstraf voor minimaal 1 jaar, met een maximum van 2 jaar?

Dan kan aan u voorwaardelijke invrijheidstelling (v.i.) worden verleend als u een jaar van uw straf heeft vastgezeten plus een derde van het resterende strafdeel.

Voorbeeld:

U heeft 18 maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf open staan. Omdat de rechter u bijvoorbeeld heeft veroordeeld tot:

  • 1 onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 18 maanden, of
  • 2 onvoorwaardelijke gevangenisstraffen (1 van 10 maanden en 1 van 8 maanden)

Om voor voorlopige invrijheidstelling in aanmerking te komen:

  • zit u de eerste 12 maanden gevangenisstraf volledig uit, én:
  • van de resterende 6 maanden zit u 2 maanden uit

Bent u veroordeeld tot een geheel onvoorwaardelijke gevangenisstraf van meer dan 2 jaar?

Dan kunt u in aanmerking komen voor voorwaardelijke invrijheidstelling nadat u 2 derde deel van uw totale straf heeft uitgezeten.

Let wel: de voorwaardelijke invrijheidstelling mag maximaal 2 jaar duren.

Voorbeeld 1:

U bent veroordeeld tot 3 jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf. U kunt na 2 jaar in aanmerking komen voor voorwaardelijke invrijheidstelling.

Voorbeeld 2:

U bent veroordeeld tot 9 jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf. U kunt na 7 jaar in aanmerking komen voor voorwaardelijke invrijheidstelling.

De procedure voorlopige invrijheidstelling gaat als volgt:

Het OM beslist over de voorlopige invrijheidstelling

Uiterlijk 4 weken voordat u voor voorwaardelijke invrijheidstelling in aanmerking komt, neemt het Openbaar MinisterieValt onder het ministerie van Justitie. Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de verdachten. (OM) hierover een besluit. Het OM houdt hierbij rekening met:

  • uw gedrag gedurende de detentieperiode
  • eventuele risico's die met uw voorwaardelijke invrijheidstelling gepaard kunnen gaan
  • de belangen van de samenleving
  • de belangen van uw eventuele slachtoffer(s)

Beslissing OM: voorlopige invrijheidstelling en de voorwaarden

Het OM beslist dat u voor voorwaardelijke invrijheidstelling in aanmerking komt en informeert u hierover. Samen met dit bericht laat het OM u weten aan welke voorwaarden u zich moet houden op het moment dat u in vrijheid bent gesteld (vandaar de term 'voorwaardelijke' invrijheidstelling).

Tegen de gestelde voorwaarden kunt u geen bezwaarProtest van een particulier of organisatie tegen bepaald overheidshandelen. indienen.

Beslissing OM: herroeping voorlopige invrijheidstelling

Bent u voorwaardelijk in vrijheid gesteld en voldoet u niet aan de voorwaarden van het OM? Dan kan het OM beslissen om uw voorwaardelijke invrijheidstelling terug te draaien en u weer vast te zetten.

Tegen dit besluit van het OM kunt u bezwaar maken bij de rechter.

Beslissing OM: geen voorlopige invrijheidstelling

Het OM beslist dat u (voorlopig) niet voor voorwaardelijke invrijheidstelling in aanmerking komt en informeert u hierover.

Tegen deze beslissing kunt u bezwaar maken bij de rechter.

6 maanden na de beslissing van het OM kunt u bij het OM opnieuw een verzoek indienen, om alsnog voorwaardelijk in vrijheid te worden gesteld.

Bezwaarschriftprocedure

Tegen een besluit van het OM over uw voorwaardelijke invrijheidstelling kunt u bezwaar maken. Deze procedure werkt als volgt:

  • u dient het schriftelijke bezwaar in bij de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. die in eerste instantie over uw strafzaak heeft geoordeeld
  • dit doet u binnen 2 weken nadat de beslissing van het OM aan u is kenbaar gemaakt
  • de rechter neemt uw bezwaar in behandeling
  • u, uw advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. en het OM worden opgeroepen voor een zitting
  • tijdens de zitting onderzoekt de rechter of het OM in redelijkheid tot zijn beslissing is gekomen
  • de rechter doet uitspraak: het bezwaar wordt al dan niet toegekend (gegrond verklaard)
  • tegen deze uitspraak is geen hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter. mogelijk
Heeft u een vraag?

Voor meer informatie of hulp, bezoek de contactpagina. Daar vindt u antwoorden op veelgestelde vragen en informatie over hoe u ons kunt bereiken.