'Herindeling Rechtspraak proces van lange adem'

Commissie Kummeling presenteert onderzoek

Mensen die werken binnen de rechterlijke organisatie beoordelen de Wet herziening gerechtelijke kaart (HGK) met een krappe onvoldoende. De wet heeft nog maar beperkt gebracht wat men voor ogen had. Dit schrijft de commissie die de wet evalueerde in een vandaag gepubliceerd rapport (rijksoverheid.nl). Er is volgens de commissie meer tijd nodig om het doel van de wet (o.a. het slagvaardiger maken van de rechtelijke organisatie) te realiseren.

Lange adem

Volgens Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, geeft het onderzoek aan dat er nog altijd werk aan de winkel is. Bakker: ‘We wisten in 2013 al dat dit een proces van lange adem zou zijn, en zelfs moest zijn. Het gaat hier om grote veranderingen voor mensen die hun recht willen halen, de lokale gemeenschap en niet in de laatste plaats: de medewerkers. Het rapport van de commissie geeft ons beter zicht op het werk dat nog moet worden verzet.’

Nieuwe indeling

De commissie onderzocht de kwaliteit van de wet die per 1 januari 2013 is doorgevoerd en waarmee het aantal rechtbanken werd teruggebracht naar 11 (was 19) en het aantal gerechtshoven naar 4 (was 5). Bij het invoeren van de wet werd afgesproken deze binnen 5 jaar te evalueren.

Verstekken

Een punt van zorg is volgens de commissie de toename van het aantal zaken dat ‘bij verstek’ wordt afgehandeld. Dit wil zeggen dat iemand niet aanwezig is bij zijn eigen rechtszaak. Bakker deelt de zorg over de stijging van verstekzaken: ‘Deze stijging is natuurlijk niet wenselijk. Om dit tegen te gaan raadt de commissie aan om meer recht te spreken in de buurt van mensen. En dat willen wij ook graag. Het is goed om daar over het gesprek te voeren. We zijn met het kabinet al in gesprek over wetgeving die ons volgend jaar de mogelijkheid moet geven om recht te spreken in de buurt. Rechters in het land hebben de afgelopen jaren al een goede voorzet gegeven, bijvoorbeeld met de Spreekuurrechter in Noord-Nederland. De commissie besprak ook de spreiding van rechtspraak (‘locatiebeleid’) in Nederland met medewerkers. De Raad neemt nu geen initiatieven om locaties te wijzigen. Dit staat ook in het regeerakkoord van het kabinet.’