Laden...

Opnamen in de rechtszaal door media

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksHome > Persinformatie > Opnamen in de rechtszaal door media

Persrichtlijn

In de persrichtlijn staat wanneer het maken van beeld- en geluidsopnamen is toegestaan en wanneer niet.

 

 Motivering afwijzing opnamen

>Alles uitklappen
  • Achtergrond

    Op 2, 3, 5 en 6 maart 2020 vindt in de rechtbank Midden-Nederland, locatie Utrecht, de inhoudelijke behandeling plaats in de strafzaak tegen een man die wordt verdacht van betrokkenheid bij de schietpartij met een terroristisch oogmerk op het 24 Oktoberplein in Utrecht. De NOS maakt opnames in de zittingszaal en deelt deze opnames met andere media. In de regel wordt toegestaan dat ook de stem van de verdachte wordt opgenomen. Op die regel wordt in dit geval een uitzondering gemaakt.

    De beslissingen van de voorzitter

    De feiten waarvoor de verdachte terechtstaat zijn buitengewoon ernstig en de behandeling van de zaak staat nog steeds in het volle publicitaire licht. Tijdens deze zitting wordt het dossier besproken. Die bespreking ziet zowel op de feiten als op de persoon van de verdachte. De aanwezigheid van verdachte bij de inhoudelijke behandeling vloeit voort uit een voor hem geldende wettelijke verplichting. De rechtbank heeft eerder beslist dat op grond van wat over zijn vermoedelijke psychische gesteldheid is gebleken, hij niet in staat is om zelf zijn belangen in de strafzaak naar behoren te behartigen. Op grond van die wet is aan hem een raadsman toegevoegd en vindt de behandeling in beginsel met gesloten deuren plaats. De rechtbank maakt, gelet op alle belangen die spelen, een uitzondering op die regel en zal ook de inhoudelijke behandeling van de zaak in het openbaar laten plaatsvinden. Gelet op dit alles, en na afweging van alle de op dit punt in het geding zijnde belangen, is het volgens beslissing van de voorzitter echter niet toegestaan om ook van wat op de zitting door de verdachte wordt gezegd en verklaard (geluids)opnamen te maken. Het OM toont bij gelegenheid van de behandeling van de feiten en later het requisitoir een reconstructie. Nu de beelden als schokkend kunnen worden ervaren en de belangen van nabestaanden en slachtoffers eraan in de weg staan dat die beelden in het publieke domein circuleren althans beschikbaar kunnen zijn, is het niet toegestaan van die beelden enige opname te maken.

  • Achtergrond

    Op woensdag 19 en donderdag 20 februari 2020 vindt bij de rechtbank Midden-Nederland, zittingslocatie Justitieel Complex Schiphol, een pro-formazitting plaats in het zogenoemde Eris-proces. In totaal staan in dit proces 16 verdachten terecht, waaronder een kroongetuige. Volgens het OM gaat het om (bestuurs)leden van motorclub Caloh Wagoh die in wisselende samenstellingen verantwoordelijk zouden zijn voor onder meer 4 liquidaties en meerdere pogingen daartoe.

    Beslissing rechtbank

    De hoofdofficier van justitie van het Openbaar Ministerie in Den Haag heeft een uitdrukkelijk en dringend verzoek gedaan aan de rechtbank om de zaaksofficieren tijdens de zittingen niet in beeld te laten brengen door de media. Ook niet door tekenaars. Daarnaast verzoekt de hoofdofficier dat hun namen niet actief gedeeld worden met de pers.
    De Landelijke Persrichtlijn (pdf, 2,9 MB) schrijft voor dat media beeld- en geluidsopnamen mogen maken van professionele procesvertegenwoordigers zoals officieren van justitie, rechters en advocaten. Ook mag de stem van een verdachte worden opgenomen. De voorzitter van de rechtbank beslist dat media conform de Landelijke Persrichtlijn beeld- en geluidsopnamen mogen maken van de zitting, met uitzondering van het filmen van de zaaksofficieren. De voorzitter wijkt op dit punt van de Persrichtlijn af. De voorzitter bepaalt dat – vanwege zwaarwegende veiligheidsrisico’s – de zaaksofficieren niet in beeld gebracht mogen worden, ook niet door tekenaars. Daarnaast zal de rechtbank de namen van de zaaksofficieren niet actief delen met de pers.

  • De rechtbank Oost-Brabant start maandag 17 februari om 9.00 uur met de pro-formabehandeling van de strafzaken tegen de eerste 7 verdachten in ‘operatie Alfa’. Het Openbaar Ministerie verdenkt de 7 onder meer van deelname aan een criminele organisatie, wapenbezit, witwassen en drugsdelicten.

    De rechtbank Oost-Brabant hanteert de persrichtlijn (pdf, 2,9 MB). Het Openbaar Ministerie en de verdediging hebben verzocht om in deze zaak maandag daarop een uitzondering op gebied van audiovisuele media te maken. Dit vanwege veiligheids- en privacyredenen.
    De voorzitter van de rechtbank stelt voorop dat een afweging moet worden gemaakt tussen het belang van de openbaarheid en van de persvrijheid enerzijds, en de belangen van privacy en veiligheid van de procesdeelnemers anderzijds. De voorzitter maakt deze afweging gezien de aard en de resultaten van het opsporingsonderzoek op dit moment.

    Vanuit de verdediging is (deels vanwege de grote media-aandacht en bezorgdheid voor stigmatisering of negatieve beeldvorming) bezwaar gemaakt tegen het al dan niet vervormd opnemen van de stem van de verdachten. Dat bezwaar honoreert de voorzitter. In de afweging privacy-openbaarheid dienen de privacybelangen van de verdachten in dit stadium van het proces (het gaat om een pro-formazitting, er is sprake van een verdenking gebaseerd op een niet volledig dossier en verdachten hebben nog niet inhoudelijk verklaard) het zwaarst te wegen.
    Een van de advocaten had om een Twitterverbod gevraagd. Dat verzoek heeft de voorzitter afgewezen: tijdens de zitting mogen journalisten gewoon via Twitter verslag doen.

    Het Openbaar Ministerie vraagt de voorzitter te beslissen dat er geen beeldopnamen mogen worden gemaakt van de officieren van justitie. Het opnemen van geluid is geen probleem. De voorzitter heeft dat verzoek ingewilligd. Het is belangrijk dat juist in dit stadium, waarin het onderzoek nog gaande is, de officieren van justitie hun werk ongehinderd en veilig kunnen doen en dat ze zich vrij voelen de naar hun inzicht nodige beslissingen te nemen. Uit het verzoek van het Openbaar Ministerie maakt de voorzitter op dat bij het Openbaar Ministerie daarover zorgen bestaan. Er kan niet worden gezegd dat het ontstaan van dergelijke zorgen onreëel is. Bij het inwilligen van dit verzoek merkt de voorzitter op dat het verbieden van het in beeld brengen van de officieren van justitie slechts een beperkt aspect van de verslaglegging raakt nu het tijdens de zitting maken van geluidsopnamen van de officieren wel is toegestaan.

    Dat betekent dat beeld- en geluidsopnamen mogen worden gemaakt van de opkomst van de rechtbank, er geluidsopnamen mogen worden gemaakt van het uitspreken van de tenlastelegging en beeld- en geluidsopnamen zijn toegestaan van eventuele beslissingen van de rechtbank. De officieren van justitie mogen niet in beeld worden gebracht door camera’s of tekenaars. En van de verdachten mogen geen stemopnamen worden gemaakt. De verdachten mogen ook niet gefilmd worden (dat is volgens de persrichtlijn al niet toegestaan).

    De zitting is openbaar en kan dus worden bijgewoond door pers en publiek.

  • Achtergrond

    Vanuit de pers is verzocht om tijdens de pro-formabehandeling van deze strafzaak beeld- en geluidsopnames te mogen maken van de gehele behandeling, inclusief opnames van de verdachte.

    Beslissing van de voorzitter

    Bij de beslissing welke opnames van de zitting mogen worden gemaakt, dient rekening te worden gehouden met verschillende belangen, waaronder het belang van de openbaarheid, het belang van de privacy van verdachten en andere procesdeelnemers en een zorgvuldig verloop van de procedure. Na afweging van die belangen beslist de voorzitter dat beeld- en geluidsopnames mogen worden gemaakt van:

    • de opkomst van de rechtbank,

    • de opening van de zitting door de voorzitter,

    • de voordracht van de officier van justitie,

    • de bespreking van de voortgang van de zaak door de rechtbank,

    • de eventuele verzoeken en/of toelichting daarop van de officier van justitie en de advocaat,

    • de eventuele beslissing daarop van de rechtbank,

    • de aan het eind van de zitting door de rechtbank te bespreken verdere voortgang in de zaak.

    Voor het overige mogen geen opnames worden gemaakt, in het bijzonder niet van het publiek of van de verdachte, indien deze ter terechtzitting verschijnt. De verdachte heeft geen toestemming verleend voor het maken van beeldopnames en heeft bezwaar gemaakt tegen het opnemen van zijn stem. De privacy van de verdachte weegt in dit stadium van de procedure zwaarder dan de andere belangen, waaronder het belang van openbaarheid. Namen en personalia van de verdachte en slachtoffers die worden genoemd door professionele procesdeelnemers dienen te worden weggepiept in de montage van de beelden.

  • Achtergrond

    Journalist Nico van der Ham heeft een verzoek ingediend om audiovisuele opnamen van een bestuurszaak van een bloembollenbedrijf te maken.

    Beslissing rechtbank

    Nico van der Ham heeft voor dezelfde persoon eerder audiovisuele opnamen gemaakt bij een bestuurszaak en een civiele zaak. Deze beelden heeft de journalist niet op een zodanige wijze gepubliceerd dat deze voor iedereen toegankelijk zijn. Dit is wel wat de persrichtlijn aangeeft.

  • Achtergrond

    Op dinsdag 21 januari vond een pro-formazitting plaats in de strafzaak tegen twee verdachten in de zaak Ruinerwold. De twee verdachten worden onder andere verdacht van wederrechtelijke vrijheidsberoving. RTL Boulevard heeft gevraagd de volledige pro-formazitting te mogen filmen, inclusief de stem van de verdachten.

    Beslissing van de voorzitter

    Bij de beslissing welke opnames van de zitting mogen worden gemaakt, dient rekening te worden gehouden met verschillende belangen, waaronder het belang van de openbaarheid, het belang van de privacy van verdachten en andere procesdeelnemers en een zorgvuldig verloop van de procedure. De opkomst van de rechtbank, de opening van de zitting door de voorzitter, de voordracht van de officier van justitie, de beslissingen op eventuele verzoeken en de door de voorzitter aan het einde van de zitting te verwoorden voortgang in deze zaak mogen in beeld en geluid overeenkomstig de persrichtlijn worden opgenomen. Ook de door en met de officier van justitie te bespreken voortgang van het onderzoek mag in beeld en geluid worden opgenomen.

    Er mogen geen opnames van het publiek worden gemaakt. Indien de verdachten op de zitting verschijnen, mogen er geen beeld- en geluidsopnames van hen worden gemaakt. Voor het maken van beeldopnames ontbreekt de toestemming van de verdachten. Tegen het opnemen van de stem is bezwaar gemaakt. In dit stadium van de strafprocedure dient de privacy van de verdachten te worden gerespecteerd en mag de stem niet worden opgenomen. Namen en personalia van verdachten en slachtoffers die worden genoemd door professionele procesdeelnemers dienen te worden weggepiept in de montage van de beelden.

  • Achtergrond

    Strafzaak tegen een man die ervan wordt verdacht bijna 200 mensen te hebben gehackt, waaronder een aantal bekende Nederlanders. RTL-Boulevard heeft verzocht de gehele inhoudelijke behandeling te filmen.

    Beslissing van de voorzitter

    In deze zaak kan de opkomst gefilmd worden alsmede de voordracht, het requisitoir en de toelichting van de advocaat op de vordering tot schadevergoeding betreffende één slachtoffer (nu zij op voorhand heeft aangegeven hiertegen geen bezwaar te hebben).
    De rechtbank ziet, gelet op het uitgangspunt zoals geformuleerd in de Persrichtlijn 2013, aanleiding het verzoek voor het maken van beeld- en geluidsopnames voor het overige af te wijzen. Dit omdat het belang van de openbaarheid wordt afgewogen tegen andere belangen. Het belang van een goede rechtspleging en de privacy van de verdachte (die heeft aangegeven bezwaar te hebben tegen het maken van opnamen) wegen, mede gelet op de aard van de zaak, dusdanig zwaar dat niet méér beeld- en geluidsopnames kunnen worden gemaakt dan de hierboven vermelde. Ook wil de rechtbank voorkomen dat het opnemen van verdachte voor deze een belemmering kan vormen om vrijuit te spreken op de zitting.

  • Achtergrond

    Op donderdag 19 december vindt bij de rechtbank Midden-Nederland, zittingslocatie Justitieel Complex Schiphol, een pro-formazitting plaats in het zogenoemde Eris-proces. In totaal staan in dit proces 15 verdachten terecht, waaronder een kroongetuige. Volgens het OM gaat het om (bestuurs)leden van motorclub Caloh Wagoh die in wisselende samenstellingen verantwoordelijk zouden zijn voor onder meer 3 liquidaties en meerdere pogingen daartoe.

    Beslissing

    De hoofdofficier van justitie van het Openbaar Ministerie in Den Haag heeft een uitdrukkelijk en dringend verzoek gedaan aan de rechtbank om de zaaksofficieren tijdens de zittingen niet herkenbaar in beeld te laten brengen door de media. Ook niet door tekenaars. Daarnaast verzoekt de hoofdofficier dat hun namen niet actief gedeeld worden met de pers. De Landelijke Persrichtlijn (pdf, 2,9 MB) schrijft voor dat media beeld- en geluidsopnamen mogen maken van professionele procesvertegenwoordigers zoals officieren van justitie, rechters en advocaten. Ook mag de stem van een verdachte worden opgenomen. De voorzitter van de rechtbank beslist dat media conform de Landelijke Persrichtlijn beeld- en geluidsopnamen mogen maken van de zitting, met uitzondering van het filmen van de zaaksofficieren. De voorzitter wijkt op dit punt van de Persrichtlijn af. De voorzitter bepaalt dat – vanwege zwaarwegende veiligheidsrisico’s – de zaaksofficieren niet herkenbaar in beeld gebracht mogen worden, ook niet door tekenaars. Daarnaast zal de rechtbank de namen van de zaaksofficieren niet actief delen met de pers.

  • Het verzoek van productiebedrijf BarraMedia betreft het maken van beeld- en geluidopnames van de uitspraak ten behoeve van een documentaire over de familie W., waartoe de verdachten behoren. De voorzitter beslist tot afwijzing van het verzoek. Het hof ziet onvoldoende grond om toestemming te verlenen voor het maken van filmopnamen van de uitspraak ten behoeve van de door BarraMedia te maken documentaire over de familie W. Daarbij is mede in aanmerking genomen dat deze documentaire niet gericht is op de openbare verslaglegging van de uitspraak zelf, als onderdeel van de rechtspleging, maar op het schetsen van een beeld van de familie W., terwijl een deel van die familie, nabestaanden van het slachtoffer in deze zaak, daaraan geen medewerking heeft willen verlenen. Eerder werd ook het verzoek van BarraMedia voor het maken van maken van beeld- en geluidopnames van de inhoudelijke behandeling op 27, 28 en 28 november 2019 afgewezen.
  • Achtergrond

    Op 9 december 2019 is de inhoudelijke behandeling begonnen van de strafzaak tegen een man die wordt verdacht van het doden van een baby. Hart van Nederland heeft verzocht om de feitenbehandeling te mogen opnemen, waaronder de stem van de verdachte. De verdachte en zijn raadsman hebben de rechtbank laten weten daar bezwaar tegen te hebben.

    Beslissing van de voorzitter

    De voorzitter van de rechtbank geeft toestemming voor het maken van opnames van de feitenbehandeling, met dien verstande dat hierbij de stem van de verdachte niet mag worden opgenomen. De rechtbank wijst het verzoek tot opname van de stem van de verdachte af, omdat er sprake is van een emotioneel zeer beladen zaak met een kwetsbare verdachte. De voorzitter vindt het belangrijk dat hij in gesprek kan gaan met de verdachte waarbij deze vrijuit moet kunnen praten. Het belang van een goede rechtspleging weegt in dit geval zwaarder dan het belang van openbaarheid.

  • Achtergrond

    Een programmamaker wil voor het programma Opstandelingen van BNN/VARA filmopnames maken van een bestuurszaak betreffende een WOB-verzoek tegen de gemeente Bloemendaal.

    Beslissing van de voorzitter

    De voorzitter van de rechtbank wijst het verzoek af om de gehele behandeling van de bestuurszaak te filmen. De programmamaker volgt eisende partij in zijn langdurige conflict met de gemeente Bloemendaal. De bestuurszaak maakt onderdeel uit van dit conflict. Het gaat de programmamaker om de persoon van de eisende partij en niet primair om de zaak zelf. Om die reden heeft de voorzitter besloten het filmen te beperken tot uitsluitend de aanvang van de zitting, zodat de programmamaker de gang naar de rechtbank kan vastleggen. De programmamaker heeft aangegeven hiervan geen gebruik te zullen maken.

  • Tijdens de inhoudelijke behandeling van de zaak Modave in de Bunker op 27 november 2019 heeft het hof verzocht de naam van de AG niet te noemen. Er was hierbij geen sprake van een bevel.
    Vanwege veiligheidsoverwegingen waren beeldopnamen van de zitting niet toegestaan. Op grond van dezelfde overwegingen mocht de pers (ook tekenaars) alleen de zitting bijwonen vanaf de publieke tribune, achter glas. Wel werd toegestaan om geluidsopnamen te maken vanaf de publieke tribune. Dit met uitzondering van de slachtofferverklaringen vanwege de privacy en de veiligheid van de slachtoffers.
    In het belang van de privacy van de verdachte is op verzoek van de verdediging de zaak behandeld met gesloten deuren voor zover het ging om de verklaringen die de verdachte aflegde. Daarbij is bijzondere toegang verleend aan o.a. alle media voor zover die hadden toegezegd de stem van de verdachte slechts vervormd uit te zenden en/of te verspreiden. Die voorwaarde (vervormde uitzending/verspreiding van de stem van de verdachte) is gebaseerd op het belang van de privacy van de verdachte.

  • Het verzoek van productiebedrijf BarraMedia betreft het maken van beeld- en geluidopnames van de terechtzitting ten behoeve van een documentaire over de familie W., waartoe de verdachten behoren. De verdachten hebben BarraMedia (mondeling) toestemming gegeven hen te filmen tijdens de terechtzitting. Met andere familieleden is, zo begrijpt het hof, geen contact.
    De verdenking betreft een levensdelict met de (schoon)moeder van de verdachten als slachtoffer.
    De voorzitter beslist tot afwijzing van het verzoek. Bij deze beslissing is rekening gehouden met de aard van de zaak, de privacy van de nabestaanden en het belang van een ordelijk verloop van de terechtzitting. Het betreft een emotioneel beladen zaak met een groot belang voor de diverse procesdeelnemers om in alle rust en vrijheid te kunnen verklaren. Dat geldt niet alleen voor de verdachten, maar ook voor de nabestaanden en de ter terechtzitting te horen deskundigen. Het belang van de waarheidsvinding en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de nabestaanden en de overige betrokkenen wegen – mede gelet ook op de gekozen insteek van de documentaire, die niet gericht is op (de openbare verslaglegging van) de terechtzitting zelf, maar op het schetsen van een beeld van de familie – zwaarder dan het belang van de openbaarheid door middel van het maken van beeld- en geluidopnames.

  • Achtergrond

    Op 30 oktober 2019 vond de inhoudelijke behandeling plaats van de strafzaak tegen een man die ervan wordt verdacht zijn compagnon op gewelddadige wijze om het leven te hebben gebracht. TV West en Omroep Alphen hebben toestemming verzocht om de stem van de verdachte op te nemen.

    Beslissing van de voorzitter

    Gehoord de bezwaren van de verdachte en diens raadsvrouw heeft de voorzitter het verzoek tot het opnemen van de stem van de verdachte afgewezen. De voorzitter heeft hiertoe een afweging gemaakt tussen het belang dat de verdachte zich vrij moet voelen om onbelemmerd een verklaring af te leggen en de persvrijheid. Het betreft een emotioneel zeer beladen zaak met een groot belang voor de verdachte om in vrijheid te kunnen verklaren. Het opnemen van zijn stem zal hem daarin, zoals hij heeft toegelicht, zeer waarschijnlijk belemmeren, wat de waarheidsvinding kan schaden. Ten slotte is rekening gehouden met de omstandigheid dat de persvrijheid op andere manieren kan worden gewaarborgd.

  • Achtergrond

    Een documentairemaker heeft verzocht opnames te maken van een comparitie na antwoord. Meneer maakt een documentaire en naar eigen zeggen wil hij de zitting filmen omdat deze zitting het slotstuk zal zijn voor een documentaire waar hij al ruimt 10 jaar aan werkt. Waarheidsvinding, zo mailt hij, is in deze zaak van groot belang, aangezien dit het verloop van het verhaal zeer duidelijk zal maken.

    Beslissing van de voorzitter

    Bij het indienen van het verzoek tot het maken van filmopnames gaf de documentairemaker aan dat partijen hem hadden bevestigd dat zij geen bezwaar hebben tegen het maken van opnames en dit zelfs graag willen. De advocaten zouden dit kunnen bevestigen. Na navraag bleek echter dat er bezwaar bestaat tegen het maken van filmopnames. De informatie van de aanvrager is in zoverre dan ook niet betrouwbaar gebleken.

    Gelet op het gemaakte bezwaar tegen het maken van opnames en de aard van de zaak, heeft de voorzitter het verzoek tot het maken van opnames in het belang van een goede rechtspleging afgewezen.

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via:
Instagram

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m donderdag van 8.00 uur tot 20.00 uur en op vrijdag van 8.00 uur tot 17.30 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum