Spoedprocedure erfenis

Heeft u haast bij het regelen van een erfenis (spoedeisend belang)? Bijvoorbeeld bij de overdracht van een onroerende zaak? Dan kunt u een spoedprocedure (kort geding) starten bij de civiele rechter. Hiervoor is het inschakelen van een advocaat verplicht.

De spoedprocedure bij de civiele rechter bestaat uit de volgende stappen:

1. Kort geding starten: dagvaarden

Is er een spoedeisend belang in uw erfrechtkwestie? Dan kunt u een  dagvaardingsprocedure starten. U start het kort gedingProcedure om in een spoedeisende civiele zaak snel een beslissing van de rechtbank te krijgen. Dit is een voorlopige uitspraak. Hierna kunnen de partijen alsnog naar de rechtbank gaan om de zaak voor te leggen (de 'bodemprocedure'). door de andere partij op te roepen om voor de voorzieningenrechter van de rechtbank te verschijnen (dagvaarden). Deze oproep heet een dagvaardingOproep om voor de rechter te verschijnen.. U bent de eiser. Deze procedure valt onder het erfrecht

Betekening dagvaarding

Een advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. en gerechtsdeurwaarderEen bij koninklijk besluit benoemde openbaar ambtenaar, die belast is met het uitbrengen van dagvaardingen en andere exploten en het verrichten van ontruimingen, inbeslagnemingen en executoriale verkopingen. Een deurwaarder kan ook optreden als proces- of rolgemachtigde en rechtsbijstand verlenen. schrijven de dagvaarding, zorgen voor uitreiking van de dagvaarding aan de andere partij (betekening) en sturen deze naar de rechtbank.

Voorbereiden

Als voorbereiding op de erfrechtelijke procedure maakt uw advocaat een conceptdagvaarding.

Conceptdagvaarding

In de conceptdagvaarding staat onder meer:

  • uw voornamen, naam, adres en woon- of vestigingsplaats
  • de voornamen, de naam en het kantooradres van de deurwaarderEen bij koninklijk besluit benoemde openbaar ambtenaar, die belast is met het uitbrengen van dagvaardingen en andere exploten en het verrichten van ontruimingen, inbeslagnemingen en executoriale verkopingen. Een deurwaarder kan ook optreden als proces- of rolgemachtigde en rechtsbijstand verlenen.
  • de naam en de woonplaats van de andere partij
  • wat u wilt en waarom (eisStrafrecht: Straf die de verdachte volgens de officier van justitie zou moeten krijgen. Civiel recht: wat iemand in een rechtszaak eist van de tegenpartij. en gronden)
  • welke bewijzen u heeft voor uw standpunt (bijvoorbeeld een testament, een verklaring van erfrecht of een samenlevingscontract)
  • waarom u met spoed een uitspraak van de rechter nodig heeft
  • locatie rechter
  • naam en adres van uw advocaat

Bewijsstukken

Heeft u bewijsstukken die uw verhaal ondersteunen? Uw advocaat kan deze bij de conceptdagvaarding voegen. Bijvoorbeeld een testament, een verklaring van erfrecht of een samenlevingscontract. U kunt ook getuigen vragen hun verhaal op te schrijven (getuigenverklaring).

Datum en uitreiking

Uw advocaat stuurt de conceptdagvaarding, met eventuele bewijsstukken, naar de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt.. De rechtbank geeft hem de datum en tijd van de zitting door. Daarna reikt een deurwaarder de dagvaarding, met de zittingsdatum, uit aan de andere partij.

Is de andere partij bereid vrijwillig naar de zitting te gaan? Dan is een uitreiking van de dagvaarding door de deurwaarder niet nodig.

2. Voor de zitting: reactie gedaagde

Als u in de erfrecht procedure de dagvaarding ontvangt bent u de gedaagdeIn civiel recht: degene tegen wie een eis of vordering wordt gericht in de dagvaardingsprocedure. Tegenpartij van de eiser.. Voor u is het niet verplicht om een advocaat in te schakelen, tenzij u een tegenvordering indient.

Eens met de dagvaarding

Bent u het eens met de dagvaarding? Neem dan zo snel mogelijk contact op met de eiserDegene die een civiele dagvaardingsprocedure of een bestuursrechtelijke procedure begint.. Als u het voor de zittingsdatum samen eens wordt, kan de eiser besluiten de procedure in te trekken. U voorkomt daarmee dat u de proceskostenKosten die gemaakt worden om de procedure te kunnen voeren, zoals bijvoorbeeld de kosten van juridische bijstand en reis- en verblijfskosten. van de eiser moet betalen als deze gelijk krijgt.

Niet eens met de dagvaarding

U kunt uw verhaal tijdens de zitting aan de rechter vertellen. De datum van de zitting staat in de dagvaarding. Wilt u daar verwijzen naar schriftelijke stukken zoals het testament of correspondentie met de ander erfgenamen? Stuur deze dan zo spoedig mogelijk, in tweevoud, naar de rechtbank. Het adres staat in de dagvaarding. De stukken moeten daar minimaal 24 uur voor de zitting binnen zijn. Tegelijkertijd stuurt u deze stukken naar de andere partij. 

Tegenvordering

Wilt u in een erfrechtelijke procedure een tegenvordering indienen? Hiervoor is het wel verplicht om een advocaat in te schakelen. Deze moet uw vordering (eis in reconventieTegeneis; door de gedaagde tegelijk met de conclusie van antwoord ingediende vordering.) minimaal 24 uur voor de zitting schriftelijk bekendmaken aan de rechter en de andere partij(en). Tijdens de zitting dient hij de vordering in.

3. De zitting

De eiser krijgt als eerste het woord. Hij vertelt wat hij wil en waarom. Dan mag de gedaagde hierop reageren. De rechter stelt ook vragen. Daarna vertelt de rechter, als beide partijen dit goed vinden, hoe hij tegen de zaak aankijkt.

Openbaar

In het erfrecht is de zitting in beginsel openbaar. Dit betekent dat iedereen de zitting mag bijwonen. De rechter kan in bepaalde situaties beslissen dat de zitting (deels) achter gesloten deuren plaatsvindt.

Zitting bijwonen

Getuigen

Tijdens de zitting in een kort geding worden over het algemeen geen getuigen gehoord.

Gedaagde niet aanwezig

Komt u als gedaagde niet naar de zitting, dan houdt de rechter geen rekening met uw standpunt. Hij bepaalt een datum voor de uitspraak.

Verstekvonnis

U heeft als gedaagde verstekNiet verschijnen van de gedaagde of de verdachte op de rechtszitting. laten gaan en de uitspraak heet een verstekvonnisVeroordeling die wordt uitgesproken terwijl de gedaagde of verdachte niet in de procedure is verschenen.. De rechter stelt dan meestal de eiser in het gelijk. Hij veroordeelt u ook de proceskosten van de eiser te betalen.

Alsnog reageren

Meldt u zich vóór het verstekvonnis alsnog bij de rechtbank? Dan ‘zuivert’ u het verstek. U doet dit door de rechtbank een brief te sturen. U vraagt hierin een datum voor een nieuwe zitting en vermeldt daarbij de data waarop de eiser en u verhinderd zijn.

Conflictoplossing

Tijdens de zitting onderzoekt de rechter met beide partijen welke oplossingsmethode het beste past bij het verdelen van de erfenis: mediationAlternatieve methode om geschillen buiten de rechter om op te lossen. Wordt ook alternatieve geschilbeslechting genoemd., schikking of een uitspraak van de rechter.

Schikking

De rechter kan een voorlopig oordeel over de erfeniskwestie geven. Hij vertelt hoe hij tegen de zaak aankijkt. Vaak stelt hij dan de partijen in de gelegenheid om samen tot een oplossing (schikkingTussentijdse overeenkomst tussen partijen waarmee het conflict is opgelost voordat de civiele of bestuursrechter een uitspraak heeft gedaan.) te komen. Als beide partijen dat willen, onderbreekt de rechter daarvoor de zitting. Buiten de rechtszaal (‘op de gang’), probeert u er samen met de andere erfgenamen uit te komen.

Op de afgesproken tijd komt u weer terug in de rechtszaal. Heeft u samen een oplossing gevonden? Dan wordt deze schikking op papier gezet, in een proces-verbaal1. Schriftelijk verslag van hetgeen op rechtszittingen aan de orde is gekomen; 2. Officieel schriftelijk verslag van politieambtenaren met feiten die ze hebben waargenomen en met een verklaring die ze hebben opgetekend uit de mond van een verdachte of getuige.. Beide partijen ondertekenen dit. Een kopie van het proces-verbaal krijgt u thuisgestuurd.
De schikking is een bindende afspraak. Beide partijen moeten deze afspraak over de erfenis nakomen.

Mediation naast rechtspraak

Een gerechtelijke procedure richt zich op de juridische aspecten van een conflict. Met mediation zoekt u samen met de andere partij(en) naar een oplossing voor alle aspecten van het conflict. Daarom kijkt de rechter of uw zaak zich leent voor mediation. U kunt ook zelf aangeven dat u de erfenis kwestie samen met de ander erfgenamen via mediation wilt oplossen.

Mediation naast rechtspraak

4. Uitspraak (vonnis)

Geen uitspraak

De erfrechtszaak eindigt zonder uitspraak

  • als de eiser de procedure intrekt
  • als u via mediation een akkoord bereikt
  • wanneer u een schikking treft

Heeft u een akkoord bereikt, dan kan de rechter de gemaakte afspraken eventueel ook vastleggen in een uitspraak.

Wel uitspraak

Aan het einde van de zitting zegt de rechter wanneer de uitspraak volgt (vonnisEen uitspraak in een procedure die begint met een dagvaarding.) in uw erfrechtkwestie. Dat is meestal binnen 2 weken na de zitting. Het vonnis krijgt u toegestuurd. Heeft u een advocaat dan ontvangt deze het vonnis.

Voorlopig oordeel

Het vonnis van de rechter in een erfrechtelijke procedure is een voorlopig oordeel. Dat betekent dat de uitspraak geldt tot de rechter in een vervolgprocedure een definitief oordeel geeft.

Motivering

Als de rechter de vordering in kort geding toewijst, staat in het vonnis waarom hij tot dat oordeel is gekomen. Ook als de rechter de vordering afwijst, leest u in het vonnis wat daarvoor de reden is.

Kosten tegenpartij betalen

De rechter kan bepalen dat de verliezende partij (een gedeelte van) de proceskosten moet betalen die de andere partij heeft gemaakt. Dat zijn bijvoorbeeld de kosten van een advocaat. De rechter bepaalt de hoogte van het bedrag.

Kostenveroordeling

5. Vervolg

Na het vonnis hebben de partijen 3 mogelijkheden: zij leggen zich bij het vonnis over de erfrechtzaak neer, starten een uitgebreide bodemprocedureTerm die gebruikt wordt voor een normale, uitgebreide procedure bij de rechtbank, in vergelijking met het kort geding (voorlopige voorziening). of zij gaan in hoger beroep.

Accepteren als eindvonnis

Na een kort geding bent u niet verplicht een vervolgprocedure over de erfenis te starten. Het komt vaak voor dat de bodemprocedure achterwege wordt gelaten. Het kortgedingvonnis wordt dan geaccepteerd als definitief oordeel.

Starten bodemprocedure

Zowel de eiser als de gedaagde kunnen na het kort geding de bodemprocedure starten. Dit is een dagvaardingsprocedure bij de rechtbank. De rechtbank behandelt de zaak over de erfenis als een nieuwe zaak en kan tot een ander oordeel komen dan de voorzieningenrechter.

Naar de rechter

6. Verzet, hoger beroep en cassatie

Verzet

Heeft de rechter een verstekvonnis uitgesproken omdat u als tegenpartij (gedaagde) niet reageerde in de erfrechtelijke procedure? U kunt in verzetBezwaar tegen een uitspraak die is gedaan zonder dat de procespartij daarbij aanwezig was. tegen dit vonnis. Dit doet u door de oorspronkelijke eiser te dagvaarden voor dezelfde rechter. Dit moet u binnen 4 weken doen. In de verzetdagvaarding neemt u uw bezwaren op. Hierna behandelt de rechter de zaak alsnog inhoudelijk.

Hoger beroep

Als u het niet eens bent met het vonnis van de rechter kunt u in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter. gaan. Dan legt u uw erfrechtzaak voor een nieuwe behandeling voor aan het gerechtshof. Dit moet u binnen 4 weken na de uitspraak doen. Een advocaat moet het hoger beroep instellen.

Meer over hoger beroep

Cassatie

Bent u het daarna niet eens met de uitspraak van het gerechtshofGerecht dat zaken in hoger beroep behandelt. Nederland kent vier gerechtshoven., dan kunt u binnen 3 maanden in cassatie. Een cassatieberoep is een verzoek aan de Hoge Raad der Nederlanden om een eerdere uitspraak over uw erfrechtkwestie van een gerechtshof te vernietigen. Ook hiervoor heeft u een advocaat nodig.

Meer over cassatie

Kosten erfenis verdelen

Aan een procedure over het verdelen van een erfenis zijn kosten verbonden. U betaalt de kosten voor de behandeling van uw zaak door een rechter: de griffierechten. Daarnaast betaalt u de kosten voor een advocaat als u deze inschakelt.

Doorlooptijd erfenis verdelen

Een uitgebreide verdelingsprocedure (bodemprocedure) duurt minimaal 3 maanden. In een spoedprocedure (kort geding) geeft de rechter na de zitting meestal binnen 2 weken uitspraak.

Vraag en antwoord

Mag ik als erfgenaam enkele dierbare spullen uit het huis van de overledene meenemen?

Door dit te doen, loopt u het risico dat uw handelen wordt aangemerkt als een daad van zuivere aanvaarding en dat u dus aansprakelijk bent voor alle schulden uit de erfenis.

Dit kunt u voorkomen door de spullen die u meeneemt tijdelijk op te slaan en/of te bewaren en dus niet te verkopen of voor uzelf te houden.

Ik heb de erfenis verworpen. Kan ik terugkomen op deze beslissing?

Nee, dat is niet mogelijk. Een verklaring van verwerping kan niet worden terug gedraaid.

 

Ik wil een verdelingsprocedure starten. Kan ik een spoedprocedure voeren zonder de uitgebreide procedure?

Ja. Als u een spoedprocedure (kort geding) start, is het niet verplicht daarna ook de uitgebreide procedure te voeren. Maar dit is vaak wel nodig.

Juridisch advies

De Rechtspraak geeft geen juridisch advies. Rechters en anderen bij de Rechtspraak zijn onpartijdig en mogen daarom geen advies geven. Wilt u hulp met uw situatie, documenten, of iemand die het woord voor u doet tijdens een zitting? Dan heeft u een advocaat of juridisch adviseur nodig.

Heeft u een vraag?

Voor meer informatie of hulp, bezoek de contactpagina. Daar vindt u antwoorden op veelgestelde vragen en informatie over hoe u ons kunt bereiken.