Strafrecht

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Over het strafrecht

De overheid stelt regels op waaraan u zich als burger moet houden. Houdt u zich niet aan de regels, dan pleegt u een strafbaar feit. Het Openbaar Ministerie (OM) is verantwoordelijk voor het opsporen en vervolgen van strafbare feiten. Het OM kan iemand die een strafbaar feit pleegt voor de rechter brengen.

Er zijn twee soorten strafbare feiten: overtredingen en misdrijven.

Overtredingen zijn relatief lichte vergrijpen, misdrijven ernstiger delicten. Alle strafbare feiten staan in het Wetboek van Strafrecht, de Opiumwet, de Wet Economische Delicten en de Wegenverkeerswet. De Sector Strafrecht van de rechtbank behandelt de strafzaken die door het OM zijn voorgelegd. Ook behandelt de sector bezwaar- en verzoekschriften die verdachten of advocaten in strafzaken indienen.

 

 

De drie afdelingen van Strafrecht

De Sector Strafrecht van de rechtbank Amsterdam bestaat uit drie afdelingen (= units):

  • Bureau Rechter-Commissaris
  • Drie zittingsteams
  • Team Jeugd

De zittingsteams worden ondersteund door de Administratie (griffie) en bij de planning van zaken door de Verkeerstoren.

Bij de sector werken in totaal ongeveer 270 mensen, onder wie 88 rechters.

           
      

 

Rechter-Commissaris

Voordat zware zaken voor de strafrechter komen, is soms een diepgaand vooronderzoek nodig om bewijsmateriaal te verzamelen. Zo'n onderzoek wordt geleid door een rechter-commissaris (RC). De RC hoort de verdachten tijdens hun voorgeleiding en ook kan hij getuigen horen. Verder kan de RC speciale dwangmiddelen toepassen zoals het aftappen van telefoons en het verrichten van huiszoekingen. De RC is nooit dezelfde als de strafrechter. Bij het Bureau Rechter-Commissaris van de rechtbank Amsterdam werken 13 RC's.

Bij de opgave van te horen getuigen wensen de Rechters-Commissaris in strafzaken een uiteenzetting over de redenen waarom de desbetreffende getuige(n) gehoord moet(en) worden. Dat wil zeggen: waarom (relevantie), waarover en aangaande welke pagina’s van het proces-verbaal.

De raadslieden wordt verzocht, indien zij in het kader van artikel 36a Sv ("mini-instructie") wensen aan de rechter-commissaris opgeven, daarbij te vermelden of hun cliënt op dat verzoek gehoord wenst te worden.

          

 

Zittingsteams

De Zittingsteams verzorgen onder meer de volgende strafzittingen:

  • Meervoudige strafkamer: zwaardere misdrijven, zoals moorden
  • Politierechter: lichtere vergrijpen, zoals winkeldiefstallen
  • Meervoudige economische kamer/economische politierechter: milieu- en economische delicten, zoals illegale lozingen van afval
  • Enkelvoudige/meervoudige raadkamer: zaken in hun aanloopfase, waarbij verdachten in voorlopige hechtenis zitten
  • Enkelvoudige en meervoudige rekestenkamer: bezwaar- en verzoekschriften van verdachten en/of hun advocaten
  • Meervoudige internationale rechtshulpkamer: overleveringszaken en WOTS

De meervoudige kamers bestaan uit drie rechters, die gezamenlijk tot een uitspraak komen. In alle andere gevallen is er één rechter die rechtspreekt. De rechters worden bijgestaan door een griffier.

De meervoudige kamer doet in beginsel twee weken na de zitting uitspraak. Bij de andere zittingen volgt meestal meteen uitspraak. De rechter kan de verdachte vrijspreken of veroordelen. In het laatste geval kan hij een hoofdstraf (bv. gevangenisstraf), een bijkomende straf (bv. terbeschikkingstelling = tbs) of een maatregel (bv. schadevergoeding) opleggen. Ook kan hij de verdachte een voorwaardelijke straf opleggen. De straf wordt dan alleen uitgevoerd als de verdachte gedurende zijn proeftijd in herhaling vervalt.

De verdachte die het niet eens is met de uitspraak kan binnen twee weken in hoger beroep gaan bij het gerechtshof in Amsterdam.

De meeste strafzittingen zijn vrij toegankelijk voor het publiek. Alleen de zittingen van de kinderrechter en de raadkamers zijn niet openbaar. De zittingen vinden plaats in het gerechtsgebouw van de rechtbank Amsterdam, met uitzondering van de zittingen van de politierechter in Hilversum. Deze vinden plaats in het gebouw van de Sector Kanton, locatie Hilversum, 's-Gravelandseweg 59, Hilversum.

            

 

Ontnemingszaken

Het reglement voor ontnemingszaken (pdf, 107,6 KB) van de rechtbank Amsterdam treedt in werking op 1 januari 2015.

            
    

 

Rekestenkamer

Voor de behandeling van de strafrechtelijke rekesten (waaronder het indienen, de inhoud en de appointering van rekesten), zie het rolreglement rekestenkamer strafsector (pdf, 202,3 KB).

Verzoekschriften ex artikel 591/591a moeten worden gespecificeerd. Alle relevante stukken moeten worden bijgevoegd waaronder een urenspecificatie en de declaratie(s). Daarnaast dient de advocaat aan te geven of er met een toevoeging is geprocedeerd.
Verzoeken ex artikel 36, 89 en 591a dienen door verzoeker zelf ondertekend te zijn. 

De Rechtbank Amsterdam heeft een procedure ontwikkeld voor versnelde afdoening van de standaard verzoeken ex artikel 89 en 591a van het Wetboek van Strafvordering (verder Sv). Voor deze versnelde procedure dient u gebruik te maken van bijgaand formulier (pdf, 201 KB).

            
   

 

Internationale rechtshulp en overleveringswet

De rechtbank Amsterdam is vanaf 12 mei 2004 als enige rechtbank in Nederland bevoegd te oordelen over overleveringszaken.

EU-lidstaten vragen op grond van het Europees aanhoudingsbevel (EAB) rechtstreeks de overlevering van een gezochte persoon aan rechterlijke autoriteiten in een ander EU-land. Alle inkomende overleveringsverzoeken worden getoetst en behandeld door de rechtbank Amsterdam. De uitspraken zijn op rechtspraak.nl te vinden onder de trefwoorden: overleveringswet, Europees aanhoudingsbevel (EAB) en internationale rechtshulpkamer.

         

 

Team Jeugd

Het jeugdstrafrecht is van toepassing op jongeren in de leeftijd van 12 tot en met 18 jaar. Evenals het volwassenenstrafrecht kent het jeugdstrafrecht straffen en maatregelen. Voorbeeld van een straf is jeugddetentie. Voorbeeld van een maatregel is plaatsing in een inrichting voor jeugdigen. De laatste maatregel is te vergelijken met de tbs in het volwassenenstrafrecht.

Bij de Jeugdunit werken 14 kinderrechters. Behalve strafzaken behandelen zij ook civiele zaken. Zo beslissen ze onder andere over uithuisplaatsingen en ondertoezichtstellingen. In het strafrecht is de kinderrechter zowel rechter-commissaris als zittingsrechter. Maar nooit vervult hij beide functies in dezelfde zaak.

Bij een verzoek in het kader van een ondertoezichtstelling of uithuisplaatsing kunnen belanghebbenden zich laten bijstaan door een advocaat, dit is niet verplicht. De advocaat die zich heeft gesteld ontvangt een oproep en afschriften van het verzoek en de bijlagen. In geval van een verzoek tot uithuisplaatsing in een gesloten instelling voegt de civiele administratie ambtshalve een advocaat toe aan de desbetreffende minderjarige.

In kinderstrafzaken ontvangt een advocaat een afschrift van het rapport dat naar aanleiding van een persoonlijkheidsonderzoek door een gedragsdeskundige is opgemaakt.

Aan de afgifte van het rapport worden uitdrukkelijk voorwaarden verbonden. De voorwaarden zijn: dat de advocaat het rapport niet kopieert en dat hij aan niemand een exemplaar van het rapport ter hand stelt.

 

     

 

De Verkeerstoren

Landelijk Aanhoudingenprotocol (LAP)

Het  Landelijke Aanhoudingenprotocol (pdf, 25,7 KB) is per 1 februari 2008 ondergebracht bij medewerkers van de Verkeerstoren, die optreden in opdracht van de behandelende rechter. Alle schriftelijke aanhoudingsverzoeken (brief, fax) worden intern doorgeleid naar de Verkeerstoren.

Een aanhoudingsverzoek kan ook via e-mail worden gedaan bij de Verkeerstoren, dat heeft zelfs de voorkeur. Richtsnoer bij de beoordeling vormt het LAP, waarvan een kopie als bijlage is gevoegd. Het mailadres van de Verkeerstoren is: Verkeerstoren-Amsterdam-Extern@rechtspraak.nl.

 

    

 

De Administratie

 

Aanvraag toevoeging

In strafzaken komt het met regelmaat voor dat cliënten zich daags voor bijvoorbeeld een politierechterzitting melden bij een advocaat. Denkbaar is dat er dan problemen ontstaan bij de organisatie van de gefinancierde rechtsbijstand.

Beleid van de Raad voor Rechtsbijstand te Amsterdam is dat cliënten die ten tijde van het verzoek om rechtsbijstand een uitkering genieten krachtens de Algemene Bijstandswet of uitsluitend verstrekkingen ontvangen in gevolge de regeling opvang asielzoekers, bij de toevoegingsaanvraag geen verklaring omtrent inkomen en vermogen hoeven over te leggen. Zij kunnen volstaan met de indiening van een “eigen verklaring” waarbij tevens het laatst verstrekte originele bewijs van uitkering respectievelijk verstrekkingen dient te worden overgelegd.

Ook in strafzaken wordt deze regeling toegepast. Cliënten die niet over een inkomen beschikken moeten een verklaring omtrent inkomen en vermogen overleggen en aangeven hoe zij in hun levensonderhoud voorzien.

Inzageregeling dossiers zittingen

Inzage van een dossier (EK en MK) bij de Centrale Balie is dus mogelijk:

  • op dinsdag, woensdag en donderdag in de week voorafgaande aan de zitting;
  • als het verzoek tot inzage in het dossier is gedaan vóór dinsdag;
  • schriftelijk per fax nummer 088 - 361 0320 of per mail inzage.straf.rb.adam@rechtspraak.nl (alleen bestemd voor een verzoek tot inzage) of telefonisch (088 - 361 1384) bij de administratie.

Verstrekken van camerabeelden
 
Voor het verlenen van inzage of het verstrekken van DVD’s met camerabeelden dient een advocaat zich uitsluitend te wenden tot het parket van de officier van justitie. Dat is na overleg tussen de rechtbank en het parket Amsterdam per 1 april 2015 afgesproken.

Voor het inzien van camerabeelden is er bij de service desk SPOM (tel. 088- 6991299) een aparte kamer ingericht. In het geval het parket van de officier van justitie een DVD met camerabeelden verstrekt dient de advocaat een standaardverklaring (niet verdere verspreiding camerabeelden) te ondertekenen.

     

Verstrekken afschriften van vonnissen en processen-verbaal

Sinds de wetswijziging van artikel 365 Sv in 2004 is niet meer de voorzitter van de rechtbank maar de voorzitter van de meervoudige kamer bevoegd om te beslissen op een verzoek om een afschrift van vonnissen en processen-verbaal.

Het memo Verstrekken vonnissen en processen-verbaal (pdf, 60,6 KB) beschrijft de procedure van het verstrekken van de afschriften binnen teams straf.