Hoger beroep Centrale Raad van Beroep (CRvB)

U gaat in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter. door een hogerberoepschrift in te dienen bij de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Dit moet binnen 6 weken na de uitspraak van de rechtbank.

Is de termijn korter dan 6 weken, dan staat dat vermeld in de uitspraak waartegen u hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een rechter. instelt.

SVB-uitkeringszaken

Gaat de uitspraak van de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. over een beslissing van de Sociale Verzekeringsbank (SVB)? Bijvoorbeeld over kinderbijslag, ouderdomspensioen (AOW) of nabestaandenuitkering (ANW)?

U kunt uw hoger beroep indienen via Mijn Rechtspraak. Alle communicatie met de CRvB gaat dan volledig digitaal. En u heeft altijd inzage in het dossier. In Mijn Rechtspraak uploadt u uw eigen beroepschriftGeschrift waarmee een (bestuursrechtelijke) procedure tegen de overheid wordt ingesteld. In (civiele) verzoekschriftprocedures is een ‘beroepschrift’ het schriftelijke stuk waarmee hoger beroep wordt ingesteld tegen een uitspraak van de (civiele) rechter. en de mee te sturen documenten (zie onder) als pdf. Bekijk meer informatie over digitaal hoger beroep uitkeringen. Per post hoger beroep indienen mag ook.

Andere zaken

U kunt uw hogerberoepschrift digitaal of schriftelijk indienen.

Digitaal indienen

U kunt uw hogerberoepschrift digitaal indienen bij de CRvB met het hogerberoepschriftformulier. U heeft hier een DigiD voor nodig.

Hogerberoepschriftformulier

Schriftelijk indienen

U kunt ook zelf een hogerberoepschrift opstellen en deze schriftelijk indienen. Vermeld hierin:

• uw naam en adres
• waarom u het niet eens bent met de uitspraak van de rechtbank
• wat de beslissing volgens u moet zijn
• als u schade heeft geleden: welke schadevergoeding u eist (dit verzoek kunt u ook nog na het hoger beroep indienen)

Dateer en onderteken het hogerberoepschrift. Stuur het naar de CRvB.

Adres CRvB

Mee te sturen documenten:

Stuur de stukken die belangrijk zijn voor de CRvB mee met het hogerberoepschrift. In elk geval:

• de uitspraak waartegen u beroep instelt
• eventuele documenten en foto's waarmee u uw standpunt onderbouwt
• een vertaling van documenten in een vreemde taal

Procederen met gesubsidieerde rechtsbijstand

Als u met gesubsidieerde rechtsbijstandGefinancierde rechtshulp. (dit heet ‘een toevoeging’) procedeert, stuur dan het toevoegingsbewijs naar de Centrale Raad van Beroep. 

Gemachtigde

Wilt u zich laten bijstaan door een gemachtigdeIemand die als vertegenwoordiger namens een partij optreedt in de procedure.? Laat dit weten aan de Centrale Raad van Beroep. 

Voldoet het beroepschrift niet aan de eisen?

U wordt uitgenodigd om fouten te herstellen. Hiervoor krijgt u 4 weken de tijd.

Partijen informeren

De CRvB informeert het bestuursorgaanEen bestuursorgaan is een organisatie die een overheidstaak uitvoert. en eventuele belanghebbendeIemand die betrokken is bij een besluit of geschil en daar (rechtstreeks) belang bij heeft. dat u een hogerberoepsprocedure bent gestart. Is het bestuursorgaan in hoger beroep gegaan, dan krijgt u daarvan bericht.

Reageren of alsnog zelf in hoger beroep

Heeft het bestuursorgaan hoger beroep ingesteld? U heeft 2 mogelijkheden. U kunt:

• reageren op het hoger beroep met een verweerschriftEen document met daarin een reactie op een verzoekschrift. Het verweerschrift moet aan bepaalde eisen voldoen.
• zelf alsnog binnen 6 weken hoger beroep instellen (incidenteel hoger beroep)

Heeft het bestuursorgaan hoger beroep ingesteld? U kunt een verweerschrift indienen. De termijn daarvoor is 4 weken. Bent u de hogerberoepsprocedure gestart? Dan mag het bestuursorgaan een verweerschrift indienen.

Digitaal verweerschrift

Reageren met incidenteel hoger beroep

Had u hoger beroep kunnen instellen, maar heeft u dat niet gedaan? U kunt incidenteel hoger beroep instellen binnen 6 weken nadat u de gronden van het hoger beroep van uw tegenpartij heeft ontvangen.
U schrijft een brief waarin u alsnog eigen gronden tegen de aangevallen uitspraak aanvoert. Dat is uw incidenteel hogerberoepschrift.

De CRvB stuurt u kopieën van de documenten die het bestuursorgaan heeft ingediend. U kunt zelf ook aanvullende stukken indienen. Zoals een schriftelijke reactie op het verweerschrift. Eventuele belanghebbenden kunnen ook documenten indienen.

• Digitaal aanvullende documenten indienen

Indien u verplicht bent inlichtingen te geven dan wel stukken te overleggen kunt u, als daarvoor gewichtige redenen zijn, volgens artikel 8:29, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) om geheimhouding vragen. Om de behandeling van uw verzoek zo soepel mogelijk te laten verlopen, kunt u de volgende stappen volgen:

1. Dien uw verzoek schriftelijk en goed onderbouwd in. Zorg ervoor dat uw redenen voor geheimhouding duidelijk worden uiteengezet.
2. Gebruik een aparte brief. Het is handig om uw verzoek in een aparte brief te versturen. Voeg daarbij de informatie en/of documenten waarover het verzoek gaat in een gesloten enveloppe. Schrijf op de enveloppe "verzoek artikel 8:29 Awb" (of iets vergelijkbaars).
3. Alternatieve indiening alleen bij uitzondering. Alleen als er zeer belangrijke redenen zijn, kunnen gegevens op een andere manier, zoals via een gegevensdrager, worden ingediend. Neem daarvoor eerst contact op met onze griffieAdministratieve afdeling van een gerecht..
4. Indien u wenst dat bepaalde delen van het verzoek zelf geheim blijven voor andere partijen, vermeld dit dan duidelijk in uw verzoek. Stuur daarnaast ook een versie van uw motivering die wel met de andere partijen gedeeld kan worden.
5. Alleen als het strikt noodzakelijk is, zal er een zitting worden gehouden om het verzoek samen met alle betrokken partijen te bespreken.

Voorafgaand aan de mondelinge behandeling tijdens de zitting doet de CRvB een vooronderzoek. U en het bestuursorgaan krijgen daarover bericht. De CRvB mag:

• u en/of het bestuursorgaan oproepen
• getuigen oproepen
• schriftelijke inlichtingen inwinnen of stukken opvragen
• een medisch onderzoek laten verrichten door een deskundige
• een onderzoek ter plaatse instellen

Zaakstoedeling: welke zaak gaat naar welke rechter?

Waarom wordt uw zaak behandeld door drie rechters (meervoudige kamerEen kamer van een gerecht, bestaande uit ten minste drie rechters. De meervoudige kamer beslist over zware of ingewikkelde zaken. In hoger beroep worden de zaken veelal door een meervoudige kamer behandeld.) of door één rechter (enkelvoudige kamerZitting met één rechter die rechtspreekt (bijvoorbeeld politierechter, kinderrechter, president in kort geding en economische politierechter). Zie ook: Meervoudige kamer.)? En hoe wordt bepaald welke rechter uw zaak behandelt? Daar zijn regels voor. Die regels gaan over de toedeling van zaken en zijn belangrijk om de onafhankelijkheid en de onpartijdigheid van de rechters te waarborgen.

In de Code zaakstoedeling hebben alle gerechten in Nederland regels gemaakt voor de toedeling van zaken aan rechters binnen hun organisatie. Deze code geldt ook voor de Centrale Raad van Beroep.

De hoofdregels voor de toedeling van zaken binnen de Centrale Raad van Beroep staan in het bestuursreglement van de Centrale Raad van Beroep. Specifieke regels zijn vastgelegd in de regeling zaakstoedeling, die als bijlage aan het bestuursreglement is toegevoegd.

De Centrale Raad bestaat uit drie werkstromen:

• de werkstroom AVI (Ambtenaren en Pensioenen, Sociale voorzieningen en Internationale Kamer) behandelt onder meer zaken over ambtenarenrecht, voorzieningen op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning en zaken waarin internationale rechtsvragen spelen;
• de werkstroom Bijstand behandelt onder meer zaken over de Participatiewet en regelingen die daarop zijn gebaseerd;
• de werkstroom Sociale verzekeringen behandelt onder meer zaken over de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (Wet WIA), de Ziektewet en de Werkloosheidswet.

Zaken worden in behandeling genomen door een meervoudige vooronderzoekskamer van de werkstroom waar deze zaken worden behandeld. De toedeling van zaken vindt in de werkstroom in beginsel aselect plaats.

Vereenvoudigde behandeling

Als de Centrale Raad van Beroep van oordeel is dat hij kennelijk onbevoegd is of dat het (hoger) beroep kennelijk niet-ontvankelijkNiet vatbaar voor berechting. De niet-ontvankelijkheid wordt bepaald door de rechter. Een zaak is niet-ontvankelijk als het niet tot een inhoudelijke behandeling komt omdat er niet is voldaan aan formele vereisten. In het strafrecht kan ook het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk zijn als bijvoorbeeld de opsporing en vervolging niet fatsoenlijk zijn verlopen., kennelijk ongegrond of kennelijk gegrond is, kan zonder zitting uitspraak worden gedaan. Als u het met die uitspraak niet eens bent, kunt u binnen zes weken verzet instellen bij de Centrale Raad van Beroep

Uitspraak zonder zitting

Als alle partijen daarvoor toestemming hebben gegeven, kan de Centrale Raad van Beroep uitspraak doen zonder dat er een zitting komt. Ook een partij kan verzoeken de zaak zonder een zitting af te doen. Als de andere partijen het daar mee eens zijn kan de Centrale Raad van Beroep uitspraak doen, zonder dat er een zitting komt.

Meervoudige, enkelvoudige en grote kamers

De (hoger)beroepszaken worden in beginsel inhoudelijk behandeld door drie rechters (meervoudige kamer). Zaken kunnen ook worden behandeld door een enkelvoudige kamerOnderdeel van een rechterlijk college, zoals een strafkamer, belastingkamer, vreemdelingenkamer of militaire kamer. Zie ook: Enkelvoudige kamer en Meervoudige kamer. (één rechter) De centrale vraag daarbij is of de (rechts)vragen in die zaak de behandeling door een of door drie rechters vereisen. Er wordt bijvoorbeeld gekeken of   de rechtsvraag principiële betekenis heeft, of de feiten in een zaak duidelijk en overzichtelijk, of juist heel complex zijn en of er ingewikkelde bewijskwesties spelen. Een rechtsvraag heeft bijvoorbeeld principiële betekenis als de uitkomst van belang kan zijn voor andere, soortgelijke zaken. Ook de vraag of het gaat om een onderwerp waarover veel of juist weinig rechtspraak beschikbaar is, is belangrijk bij de keuze. Dat laatste kan het geval zijn als het gaat om nieuwe wetten of regels.

Voorlopige voorzieningen worden altijd enkelvoudig behandeld. Zaken waarin aspecten van rechtseenheid of rechtsvorming spelen kunnen meervoudig of door een grote kamer worden behandeld.

Een grote kamer (raadvanstate.nl) is een kamer van vijf rechters die wordt samengesteld uit rechters van verschillende rechtscolleges (bijvoorbeeld naast de Centrale Raad van Beroep de Afdeling bestuursrechtspraakRechtspraak die zich bezighoudt met geschillen over besluiten van een bestuursorgaan. De geschillen kunnen zich zowel tussen particulieren, organisaties en bestuursorganen als tussen bestuursorganen onderling afspelen. Bestuursrecht is de moderne benaming voor wat vroeger administratief recht heette. van de Raad van State en het College van Beroep voor het bedrijfsleven). Behandeling van een zaak in een grote kamer kan wenselijk zijn als het gaat om vragen van rechtsvorming of rechtseenheid die bij alle deelnemende rechtscolleges spelen.

Wel/geen zitting

Uw hogerberoepszaak wordt normaal gesproken behandeld op een zitting. Dat is anders als:

• de CRvB van mening is dat de stukken zo duidelijk zijn dat er geen zitting nodig is én alle partijen aangeven dat ze geen zitting willen
• de CRvB kiest voor een vereenvoudigde behandeling

Vereenvoudigde behandeling

De rechter kan beslissen de zaak zonder zitting af te handelen. Bijvoorbeeld omdat:

• de CRvB kennelijk onbevoegd is
• de stukken overduidelijk zijn (kennelijk gegrond of ongegrond)
• of omdat het hogerberoepschrift te laat is ingediend (kennelijk niet-ontvankelijk)

Uitnodiging zitting

Alle partijen ontvangen ongeveer 6 weken van tevoren een uitnodiging voor de zitting. In die uitnodiging staat wanneer (datum) de zitting plaatsvindt. De zittingen worden gehouden in Utrecht bij de CRvB.

Aanwezigen zitting

U bent niet verplicht om naar de zitting te komen, tenzij u opgeroepen bent. Komt u wel, dan krijgt u de gelegenheid om een mondelinge toelichting te geven. Ook kunt u vragen van de rechter beantwoorden. Hetzelfde geldt voor het bestuursorgaan en eventuele belanghebbenden.

U mag uw gemachtigde (advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. of rechtshulpverlener) of een familielid of kennis meenemen om u bij te staan. Als u niet komt, stelt de rechter het op prijs dat u dat van tevoren laat weten.

Openbaar

De zittingen van de CRvB zijn in beginsel openbaar. Dit betekent dat iedereen de zitting mag bijwonen. Alleen als het gaat om een medisch geschil, wordt de zaak meestal achter gesloten deuren behandeld.

• Zitting bijwonen

Getuige en deskundige

De CRvB kan getuigen of deskundigen oproepen. Zij zijn verplicht te komen. Als een van de partijen een getuige of deskundige wil meenemen of oproepen, moeten zij dat uiterlijk 10 dagen van tevoren schriftelijk meedelen.

Schorsing van de zitting

Het kan zijn dat tijdens de zitting duidelijk wordt dat er nog onderzoek nodig is. De CRvB kan besluiten om de zitting op dat moment niet voort te zetten. De CRvB schorst dan het onderzoek ter zitting en bepaalt dat het vooronderzoek wordt hervat.

Mediation naast rechtspraak

Een gerechtelijke procedure richt zich op de juridische aspecten van een conflict. Met mediationAlternatieve methode om geschillen buiten de rechter om op te lossen. Wordt ook alternatieve geschilbeslechting genoemd. zoekt u samen met de andere partij(en) naar een oplossing voor alle aspecten van het conflict. Daarom kijkt de rechter of uw zaak zich leent voor mediation. U kunt ook zelf aangeven dat u mediation wilt.

• Mediation naast rechtspraak

De CRvB doet binnen 6 weken na de zitting uitspraak. U krijgt de uitspraak toegestuurd. Als u een advocaat heeft ingeschakeld, ontvangt deze de uitspraak. De CRvB kan verschillende uitspraken doen:

Gegrond

De rechter stelt u in het gelijk en verklaart het beroep gegrond. Dat betekent niet altijd dat de inhoud van het overheidsbesluit wijzigt. Het kan zijn dat de CRvB beslist dat het besluit niet zo genomen had mogen worden, maar dat de argumenten om bijvoorbeeld een uitkering niet toe te kennen overeind blijven.

Schadevergoeding

Heeft u schade geleden door het overheidsbesluit? U kunt een verzoek tot schadevergoeding indienen bij de CRvB. De CRvB kan het bestuursorgaan veroordelen tot het vergoeden van (een deel van) de schade.

• Schadevergoeding overheid

Kosten terug

Als de rechter u in het gelijk stelt, moet het bestuursorgaan de proceskostenKosten die gemaakt worden om de procedure te kunnen voeren, zoals bijvoorbeeld de kosten van juridische bijstand en reis- en verblijfskosten. die u heeft gemaakt vergoeden. Dit heet een proceskostenveroordelingHet bedrag dat de partij die ongelijk heeft gekregen moet betalen aan de tegenpartij als compensatie voor de gemaakte proceskosten. Als er niet echt sprake is van winnen of verliezen (zoals in het personen- en familierecht) worden de kosten meestal gecompenseerd. Dat betekent dat ieder zijn eigen kosten draagt.. Hieronder vallen onder meer de kosten voor een advocaat. Daarnaast worden de griffierechten die u heeft betaald vergoed.

Ongegrond

De CRvB geeft u geen gelijk. De beslissing van het bestuursorgaan blijft gehandhaafd.

Bent u het er niet mee eens

Geen hogere nationale rechter

De CRvB heeft als hoogste rechter gesproken. Er is geen hogere nationale rechter. In sommige gevallen is het mogelijk tegen de uitspraak beroep in cassatie in te stellen. Als dat zo is, staat dat onder de uitspraak vermeld.

Internationale rechter

In sommige gevallen kunt u naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (echr.coe.int).

Uitspraak na vereenvoudigde behandeling

Bent u het niet eens met de uitspraak van de CRvB nadat uw zaak vereenvoudigd is behandeld? Dan kunt u tegen deze uitspraak in verzetBezwaar tegen een uitspraak die is gedaan zonder dat de procespartij daarbij aanwezig was.. Dit doet u door een brief naar de CRvB te sturen: het verzetschrift. Dit moet u binnen 6 weken doen. Oordeelt de CRvB positief over uw verzetschrift, dan wordt uw hoger beroep alsnog op een zitting behandeld.