Uitspraak

Een rechter bij een rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. behandelt elke zaak inhoudelijk, of het nu gaat om een civiele zaak, bestuurszaak of strafzaak. Hij doet dit onpartijdig en onafhankelijk. Een rechter vormt een oordeel op basis van onder meer:

• de wet
• feiten
• persoonlijke omstandigheden
• bewijsdocumenten (in een civiele zaak of een bestuurszaak)
• advies van deskundigen (in een bestuurszaak)
• verklaringen van deskundigen en getuigen (in een strafzaak vormen deze het bewijsEen document of stuk dat een standpunt ondersteunt.)

De rechter weegt hierbij de belangen af van de partijen in de rechtszaak. Uiteindelijk neemt hij een duidelijke beslissing en legt hij uit hoe hij tot de uitspraak is gekomen.

In een civiele zaak en in een bestuurszaak is het in geval van spoed mogelijk een snelle beslissing aan de rechter te vragen.

• In een civiele zaak heet dit een kort geding. Beginnen de partijen na een kort gedingProcedure om in een spoedeisende civiele zaak snel een beslissing van de rechtbank te krijgen. Dit is een voorlopige uitspraak. Hierna kunnen de partijen alsnog naar de rechtbank gaan om de zaak voor te leggen (de 'bodemprocedure'). geen uitgebreide procedure, dan is de uitspraak in het kort geding de definitieve beslissing.
• In een bestuurszaak heet de snelle beslissing een voorlopige voorziening.

Tussenuitspraak

Een rechter kan een tussenuitspraakUitspraak waarbij de rechter geen eindbeslissing geeft, maar bijvoorbeeld een bewijsopdracht of onderzoek beveelt waarvan de beslissing van de zaak afhankelijk kan zijn (Ook wel interlocutoir vonnis genoemd). doen als hij nog geen definitieve beslissing kan geven. Een tussenuitspraak is mogelijk in de drie rechtsgebieden: civiel recht, bestuursrecht en strafrecht.

Einduitspraak

Na de afronding van de volledige procedure doet de rechter de einduitspraak. Een einduitspraak heet in een dagvaardingsprocedure (in civiel rechtRecht dat betrekking heeft op geschillen tussen burgers onderling, tussen bedrijven onderling of burgers en bedrijven. Het civiel recht wordt ook burgerlijk recht of privaatrecht genoemd. of strafrecht) bij een rechtbank ook wel eindvonnis en in een verzoekschriftprocedure heet dit beschikking.

In verzet gaan

• In een civiele procedure kan een partij die niet heeft gereageerd en het daarna niet eens is met de uitspraak, hiertegen in verzetBezwaar tegen een uitspraak die is gedaan zonder dat de procespartij daarbij aanwezig was. gaan (in de uitspraak staat binnen welke termijn dit mogelijk is). Het kan zijn dat de rechter dan verder gaat met de behandeling van de zaak.
• In een bestuursrechtelijke procedure kan een partij na een vereenvoudigde behandeling in verzet gaan.
• In een strafrechtelijke procedure kan de verdachteIemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. in verzet gaan tegen een beslissing van het Openbaar MinisterieValt onder het ministerie van Justitie. Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de verdachten..

De uitspraak van een rechter is bindend. Er zijn na een einduitspraak meestal wel mogelijkheden om de zaak opnieuw te laten bekijken.

In hoger beroep gaan

Een partij die het niet eens met een uitspraak van een rechter bij een rechtbank, kan in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter. gaan. In de uitspraak staat binnen welke termijn dit mogelijk is.

De rechter in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een rechter. behandelt de rechtszaak inhoudelijk opnieuw en doet uitspraak. Welke rechtsprekende organisatie het hoger beroep behandelt, hangt af van het rechtsgebied en het onderwerp van de procedure.

Informatie over hoger beroep

In cassatie bij de Hoge Raad der Nederlanden

Een partij die het niet eens is met een uitspraak van de rechter in hoger beroep, kan in een civiele zaak, een bestuursrechtelijke zaak over fiscale/belasting en in een strafzaak in cassatie gaan bij de Hoge RaadHoogste rechtscollege in Nederland. De Hoge Raad stelt niet meer zelf de feiten vast, maar bekijkt of de lagere rechter bij zijn beslissing het recht goed heeft toegepast. der Nederlanden. In de uitspraak staat binnen welke termijn dit mogelijk is. De rechter bij de Hoge Raad kijkt niet meer inhoudelijk naar feiten en bewijs, maar oordeelt of de rechters van de rechtbank en het gerechtshofGerecht dat zaken in hoger beroep behandelt. Nederland kent vier gerechtshoven. het recht juist hebben toegepast en of ze de uitspraak goed hebben gemotiveerd.

Gaat een verdachte na een uitspraak van een gerechtshof niet binnen de gestelde termijn in cassatie, dan is de uitspraak onherroepelijkNiet te herroepen, niet te veranderen. Een uitspraak is onherroepelijk als de rechtzoekende geen beroep of cassatie meer kan instellen, bijvoorbeeld omdat de termijn waarbinnen men beroep moet instellen verlopen is. De zaak is dan helemaal afgedaan.. Deze is in uitzonderlijke gevallen ongedaan te maken. Dit heet herziening.

Informatie over cassatie

Na cassatie

De Hoge Raad is de hoogste rechtsprekende organisatie in Nederland. Als de Hoge Raad oordeelt dat een gerechtshof een rechtszaak niet juist heeft behandeld, kan hij een rechter van een ander gerechtshof vragen daarnaar te kijken. Deze zogenoemde verwijzingsrechter doet uitspraak. Een partij in de rechtszaak die het met deze uitspraak niet eens is, kan daartegen opnieuw in cassatie gaan.

In een strafrechtelijke procedure kan de Hoge Raad opnieuw zelf uitspraak doen zonder te verwijzen.

In sommige gevallen is er de mogelijkheid om een procedure te beginnen bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens of het Hof van Justitie van de Europese Unie (hogeraad.nl).

Heeft de rechter nog geen uitspraak gedaan en twijfelt een partij of de rechter wel onpartijdig is, dan kan die partij een verzoek indienen om de rechter te laten vervangen. Dit heet het wraken van de rechter.

Het geheel van uitspraken van rechters heet jurisprudentieGeheel van uitspraken van rechters. De jurisprudentie vormt een richtlijn voor de rechtspraak in latere, soortgelijke gevallen.. Jurisprudentie vormt een aanknopingspunt voor de rechtspraak in latere, soortgelijke gevallen.

In de jurisprudentie kan wel een nieuwe opvatting ontstaan, bijvoorbeeld door een wetswijziging, nieuwe wetgeving of nieuwe inzichten bij rechters.

De Rechtspraak helpt u niet met inhoudelijke juridische vragen. Dit omdat rechters onpartijdig en onafhankelijk zijn. Wij kunnen u wel vertellen waar u met vragen terecht kunt.

Juridisch advies