Inhoud
- Procedure
- Kosten
- Veelgestelde vragen
Let op! Als u een geregistreerd partnerschap wilt ontbinden, gelden andere regels.
Ga daarvoor naar de procedure Ontbinding geregistreerd partnerschap.
Procedurestappen: u heeft geen kinderen en dient gezamenlijk een verzoekschrift in
1. Verzoek tot scheiden indienen
Uw advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. dient het ‘gezamenlijk verzoek tot echtscheiding’ in bij de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt..
Het verzoek is voorzien van de volgende bijlagen:
- de echtscheidingsovereenkomst
- een uittreksel uit de Basisregistratie Personen (BRP-uittreksel)
- een afschriftEen afschrift van een uitspraak is het document met de rechterlijke uitspraak dat u ontvangt van de rechtbank. of uittreksel van de huwelijksakte
2. Geen zitting
Er volgt geen zitting, de rechter doet direct uitspraak en u ontvangt de echtscheidingsbeschikking.
3. Akte van berusting ondertekenen
U tekent een ‘akteOndertekend geschrift dat als bewijs kan dienen. van berusting’ waarmee u verklaart niet in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter. te gaan tegen de beschikking zodat deze meteen ingeschreven kan worden bij de gemeente.
4. Echtscheiding inschrijven bij gemeente
De echtscheidingsbeschikking moet u binnen 6 maanden laten inschrijven in de registers van de burgerlijke stand van de gemeente waar het huwelijk is gesloten. Na inschrijving bij de gemeente bent u voor de wet gescheiden. Heeft u een beschikking1. In het bestuursrecht: Een beslissing van een overheidsorgaan in een concreet geval, bijvoorbeeld het verlenen van een bouwvergunning. 2. In het civiele recht: een rechterlijke uitspraak in een procedure die begint met een verzoekschrift. Een uitspraak in een procedure die begint met een dagvaarding, heet een vonnis. over een scheiding van tafel en bed? Stuur deze niet naar de gemeente, want u blijft officieel getrouwd.
De datum van inschrijving van de echtscheidingsbeschikking is van belang voor bijvoorbeeld partneralimentatie, pensioen of een ander huwelijk.
Procedurestappen: u heeft kinderen en dient gezamenlijk of alleen (eenzijdig) een verzoekschrift in
1. Verzoek tot scheiden indienen
Gezamenlijk verzoekschrift
Als u en uw partner het met elkaar eens zijn, dient uw advocaat het gezamenlijk verzoek tot echtscheiding in bij de rechtbank, voorzien van de volgende bijlagen:
- afschrift of uittreksel van de huwelijksakte
- BRP-uittreksel van u en uw partner
- afschrift of uittreksel van de geboorteakte van ieder minderjarig kind
- echtscheidingsovereenkomst (niet verplicht)
- ouderschapsplanHet ouderschapsplan is een document (overeenkomst) met afspraken over de verzorging en opvoeding van uw minderjarige kind(eren). Er staan in ieder geval afspraken in over de verdeling van de zorg, de verdeling van de kosten en de manier waarop de ouders elkaar informeren en om elkaars mening vragen. U moet ook uw kind(eren) betrekken bij de afspraken, op een manier die aansluit bij de leeftijd van uw kind(eren). (verplicht als u minderjarige kinderen heeft) of afspraken over de verdeling van onderhoud en studie (verplicht als u kinderen van 18 tot 21 jaar heeft)
Eenzijdig verzoekschrift
Is uw partner het niet eens met de echtscheiding of de financiële of praktische gevolgen ervan? U kunt toch een echtscheiding aanvragen door een eenzijdig verzoek tot echtscheiding in te dienen bij de rechtbank. Dat moet een advocaat voor u doen. Uw partner ontvangt een kopie van het eenzijdig verzoekschriftEen verzoekschrift is een document waarmee u de procedure start en waarin u de rechter vraagt om iets te beslissen. Het verzoekschrift moet aan bepaalde eisen voldoen. en kan een verweerschriftEen document met daarin een reactie op een verzoekschrift. Het verweerschrift moet aan bepaalde eisen voldoen. indienen. Daar heeft uw partner ook een advocaat voor nodig.
Voor het indienen van het verzoekschrift is het inschakelen van een advocaat verplicht.
2. Referteverklaring (afzien van verweer)
U laat schriftelijk weten dat u afziet van verweerDe verdediging tegen vorderingen van de eiser of tegen de verzoeken van de verzoeker in een gerechtelijke procedure. en de beslissing aan de rechter overlaat. Dit heet een referteverklaring. U verklaart dan dat u de kopie van het verzoek heeft ontvangen, dat u geen verweerschrift indient en behandeling op een rechtszitting niet nodig vindt. De verweertermijn hoeft nu niet meer afgewacht te worden. U heeft een advocaat nodig om deze verklaring op te stellen en in te dienen.
3. Verweer tegen de echtscheiding
Heeft uw partner een echtscheidingsverzoek ingediend?
U heeft 2 mogelijkheden:
1. U bent het niet eens met het echtscheidingsverzoek
Bent u het niet eens met het echtscheidingsverzoek of daarmee samenhangende verzoeken (nevenverzoeken), zoals alimentatie of een omgangsregeling? U heeft vanaf het moment van ontvangst van het verzoekschrift 6 weken de tijd om een verweerschrift in te dienen. Daarvoor moet u een advocaat inschakelen.
Heeft u meer tijd nodig dan 6 weken? Uw advocaat kan bij de rechter om uitstel vragen.
Woont u in het buitenland of heeft u een onbekende woon- of verblijfplaats? Dan krijgt u 3 maanden de tijd om een verweerschrift in te dienen.
2. U reageert niet
Reageert u helemaal niet? Dan beslist de rechter over het scheidingsverzoek en alle bijgaande verzoeken, zoals alimentatie of omgang. U krijgt dan na een aantal weken de beslissing van de rechter over de echtscheiding toegestuurd.
4. Verdeling en verrekening
Bij de echtscheiding hoort vaak ook de verdeling van uw spullen en geld. Wat u moet verdelen of verrekenen hangt af van de vraag of u in (algehele of beperkte) gemeenschap van goederen bent getrouwd of onder huwelijkse voorwaarden.
Huwelijkse voorwaarden kunt u zijn overeengekomen op het moment dat u trouwde of tijdens het huwelijk. U heeft de huwelijkse voorwaarden laten vastleggen bij een notaris in een akte.
Bij een echtscheiding waarop geen huwelijkse voorwaarden van toepassing zijn, kan een boedelbeschrijving (omschrijving inboedelzaken en wat is de dagwaarde van deze zaken?) een goed middel zijn om zaken onderling te verdelen en te verrekenen. Een notaris kan een boedelbeschrijving voor u opstellen.
Rechter beslist over verdeling
U probeert samen afspraken te maken over de verdeling en/of verrekening, eventueel met hulp van uw advocaat of een notaris (boedelbeschrijving). Komt u er niet uit, dan kunt u ook de rechtbank vragen om te beslissen over de verdeling en/of verrekening. De rechter behandelt de verdeling en/of verrekening dan tegelijk met het verzoek om echtscheiding.
De verdeling wordt later afgewikkeld
Wilt u pas in een later stadium procederen over de verdeling en/of verrekening, bijvoorbeeld over een bijzondere collectie die u samen heeft opgebouwd? Dan is het mogelijk een aparte procedure te starten. Let op: hier moet u apart voor betalen.
5. Zitting
Oproep zitting
Als u minderjarige kinderen heeft en als uit het ouderschapsplan of het kindgesprek blijkt dat er een zitting nodig is, ontvangen u en uw partner een oproep. In die oproep staat wanneer (datum) en waar (locatie) de zitting plaatsvindt. Tijdens de zitting krijgen u en uw partner allebei de gelegenheid om een mondelinge toelichting te geven. Als daar aanleiding toe is, bespreekt de rechter ook het ouderschapsplan met u.
Het Uniforme Hulpaanbod (UHA) bij een meningsverschil over uw kind
Heeft u een meningsverschil met uw ex-partner over uw kind(eren)? Dan heeft u wellicht baat bij hulpverlening. Tijdens de zitting bij de rechtbank kan de rechter het Uniforme Hulpaanbod (UHA) met u bespreken.
Het Uniforme Hulpaanbod omvat een aantal basistrajecten voor hulp, waar de rechter naar kan verwijzen. Deelname aan de hulp is vrijwillig.
Meer informatie over het Uniforme Hulpaanbod
Mediation naast rechtspraak
Een gerechtelijke procedure richt zich op de juridische aspecten van een conflict. Met echtscheidingsmediation zoekt u samen met de andere partij naar een oplossing voor alle aspecten van het conflict. Daarom kijkt de rechter of uw zaak zich leent voor mediation. U kunt ook zelf aangeven dat u uw echtscheiding via mediationAlternatieve methode om geschillen buiten de rechter om op te lossen. Wordt ook alternatieve geschilbeslechting genoemd. wilt oplossen.
Geen publiek
Tijdens de zitting mag er geen publiek aanwezig zijn. Echtscheidingszaken zijn niet openbaar. De rechter bepaalt of professionele partijen zoals medewerkers van de Raad voor de KinderbeschermingOrgaan van het ministerie van Justitie en Veiligheid, gevestigd in elke arrondissementshoofdplaats. De raad behartigt de belangen van minderjarigen die dat nodig hebben en adviseert de kinderrechter bijvoorbeeld bij verzoeken om ondertoezichtstelling en uithuisplaatsing. De raad heeft een adviserende rol of treedt op als procespartij in zaken over gezag, omgang, ondertoezichtstelling en uithuisplaatsing. of een gezinsvoogd de zitting mogen bijwonen.
6. Uitspraak rechter (echtscheidingsbeschikking)
Geen uitspraak
Een rechtszaak eindigt zonder uitspraak als u en uw partner de procedure intrekken.
Uitspraak
De rechter doet een aantal weken na de zitting uitspraak. Na hoeveel weken de uitspraak volgt, hangt af van het verloop van de zaak. De rechter laat aan het eind van de zitting weten op hoeveel weken u ongeveer kunt rekenen.
Echtscheidingsbeschikking
Via uw advocaat ontvangt u de beslissing van de rechtbank. Dit is de echtscheidingsbeschikking.
7. Hoger beroep en cassatie
Hoger beroep
Is een van u het niet eens met de uitspraak van de rechter? U of uw (ex-)partner kan tegen de uitspraak in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een rechter. bij het gerechtshofGerecht dat zaken in hoger beroep behandelt. Nederland kent vier gerechtshoven.. Dat moet binnen 3 maanden nadat u de uitspraak (beschikking) heeft ontvangen. In de beschikking staat wanneer die 3 maanden ingaan. De advocaat moet het hoger beroep instellen.
Cassatie
Is een van u het niet eens met de uitspraak van het gerechtshof? U of uw (ex-)partner kan tegen de uitspraak van het gerechtshof in cassatie bij de Hoge RaadHoogste rechtscollege in Nederland. De Hoge Raad stelt niet meer zelf de feiten vast, maar bekijkt of de lagere rechter bij zijn beslissing het recht goed heeft toegepast.. De Hoge Raad behandelt de zaak niet inhoudelijk. De Hoge Raad beoordeelt alleen of het gerechtshof de juiste juridische afwegingen heeft gemaakt. Een advocaat moet het cassatieberoep instellen.
8. Echtscheiding inschrijven bij gemeente
Als de rechter uitspraak heeft gedaan in uw zaak, krijgen u en uw (ex-)partner een echtscheidingsbeschikking toegestuurd. Die beschikking moet u binnen 6 maanden laten inschrijven in de registers van de burgerlijke stand van de gemeente waar het huwelijk is gesloten. Pas dan bent u voor de wet uit elkaar. Heeft u een beschikking over een scheiding van tafel en bed? Stuur deze niet naar de gemeente, want u blijft officieel getrouwd.
De datum van inschrijving van de echtscheidingsbeschikking is van belang voor bijvoorbeeld partneralimentatie, pensioen of een ander huwelijk.
Echtscheiding inschrijven vóór het verlopen van de hoger beroepstermijn
U heeft een akte van berusting nodig. Dit is een schriftelijke afspraak tussen u en uw ex-partner, waarin u beide verklaart dat u niet in hoger beroep zult gaan (en dus ‘berust’ in de uitspraak van de rechter). U schrijft en ondertekent de verklaring zelf. Of regelt een akte via uw advocaat.
Echtscheiding inschrijven ná het verlopen van de hoger beroepstermijn
Hebben u en uw ex-partner geen akte van berusting ondertekend? En bent u niet in hoger beroep gegaan? Dan heeft u een akte non-appèl nodig om uw echtscheiding in te schrijven. Dit is een verklaring van de rechtbank dat partijen geen hoger beroep hebben ingesteld. De bij de rechtbank, die uitspraak heeft gedaan in de echtscheidingsprocedure.
Procedurestappen: u heeft geen kinderen en u of uw partner dient alleen (eenzijdig) een verzoekschrift in
1. Verzoek tot scheiden indienen
Is uw partner het niet eens met de echtscheiding of de financiële of praktische gevolgen ervan? U kunt toch een echtscheiding aanvragen door een eenzijdig verzoek tot echtscheiding in te dienen bij de rechtbank. Dat moet een advocaat voor u doen. Uw partner ontvangt een kopie van het eenzijdig verzoekschrift en kan een verweerschrift indienen. Daar heeft uw partner ook een advocaat voor nodig.
Voor het indienen van het verzoekschrift is het inschakelen van een advocaat verplicht.
2. Referteverklaring (afzien van verweer)
U laat schriftelijk weten dat u afziet van verweer en de beslissing aan de rechter overlaat. Dit heet een referteverklaring. U verklaart dan dat u de kopie van het verzoek heeft ontvangen, dat u geen verweerschrift indient en behandeling op een rechtszitting niet nodig vindt. De verweertermijn hoeft nu niet meer afgewacht te worden. U heeft een advocaat nodig om deze verklaring op te stellen en in te dienen.
3. Verweer tegen de echtscheiding
Heeft uw partner een echtscheidingsverzoek ingediend?
1. U bent het niet eens met het echtscheidingsverzoek
Bent u het niet eens met het echtscheidingsverzoek of daarmee samenhangende verzoeken (nevenverzoeken), zoals alimentatie of een omgangsregeling? U heeft vanaf het moment van ontvangst van het verzoekschrift 6 weken de tijd om een verweerschrift in te dienen. Daarvoor moet u een advocaat inschakelen.
Heeft u meer tijd nodig dan 6 weken? Uw advocaat kan bij de rechter om uitstel vragen.
Woont u in het buitenland of heeft u een onbekende woon- of verblijfplaats? Dan krijgt u 3 maanden de tijd om een verweerschrift in te dienen.
2. U reageert niet
Reageert u helemaal niet? Dan beslist de rechter over het scheidingsverzoek en alle bijgaande verzoeken, zoals alimentatie of omgang. U krijgt dan na een aantal weken de beslissing van de rechter over de echtscheiding toegestuurd.
4. Verdeling en verrekening
Bij de echtscheiding hoort vaak ook de verdeling van uw spullen en geld. Wat u moet verdelen of verrekenen hangt af van de vraag of u in (algehele of beperkte) gemeenschap van goederen bent getrouwd of onder huwelijkse voorwaarden.
Huwelijkse voorwaarden kunt u zijn overeengekomen op het moment dat u trouwde of tijdens het huwelijk. U heeft de huwelijkse voorwaarden laten vastleggen bij een notaris in een akte.
Bij een echtscheiding waarop geen huwelijkse voorwaarden van toepassing zijn, kan een boedelbeschrijving (omschrijving inboedelzaken en wat is de dagwaarde van deze zaken?) een goed middel zijn om zaken onderling te verdelen en te verrekenen. Een notaris kan een boedelbeschrijving voor u opstellen.
Rechter beslist over verdeling
U probeert samen afspraken te maken over de verdeling en/of verrekening, eventueel met hulp van uw advocaat of een notaris (boedelbeschrijving). Komt u er niet uit, dan kunt u ook de rechtbank vragen om te beslissen over de verdeling en/of verrekening. De rechter behandelt de verdeling en/of verrekening dan tegelijk met het verzoek om echtscheiding.
De verdeling wordt later afgewikkeld
Wilt u pas in een later stadium procederen over de verdeling en/of verrekening, bijvoorbeeld over een bijzondere collectie die u samen heeft opgebouwd? Dan is het mogelijk een aparte procedure te starten. Let op: hier moet u apart voor betalen.
5. Zitting
Oproep zitting
U en uw partner ontvangen een oproep voor de zitting. In die oproep staat wanneer (datum) en waar (locatie) de zitting plaatsvindt. Tijdens de zitting krijgen u en uw partner allebei de gelegenheid om een mondelinge toelichting te geven.
Mediation naast rechtspraak
Een gerechtelijke procedure richt zich op de juridische aspecten van een conflict. Met echtscheidingsmediation zoekt u samen met de andere partij naar een oplossing voor alle aspecten van het conflict. Daarom kijkt de rechter of uw zaak zich leent voor mediation. U kunt ook zelf aangeven dat u uw echtscheiding via mediation wilt oplossen.
Geen publiek
Tijdens de zitting mag er geen publiek aanwezig zijn. Echtscheidingszaken zijn niet openbaar.
6. Uitspraak rechter (echtscheidingsbeschikking)
Geen uitspraak
Een rechtszaak eindigt zonder uitspraak als u en uw partner de procedure intrekken.
Uitspraak
De rechter doet een aantal weken na de zitting uitspraak. Na hoeveel weken de uitspraak volgt, hangt af van het verloop van de zaak. De rechter laat aan het eind van de zitting weten op hoeveel weken u ongeveer kunt rekenen.
Echtscheidingsbeschikking
Via uw advocaat ontvangt u de beslissing van de rechtbank. Dit is de echtscheidingsbeschikking.
7. Hoger beroep en cassatie
Hoger beroep
Is een van u het niet eens met de uitspraak van de rechter? U of uw (ex-)partner kan tegen de uitspraak in hoger beroep bij het gerechtshof. Dat moet binnen 3 maanden nadat u de uitspraak (beschikking) heeft ontvangen. In de beschikking staat wanneer die 3 maanden ingaan. De advocaat moet het hoger beroep instellen.
Cassatie
Is een van u het niet eens met de uitspraak van het gerechtshof? U of uw (ex-)partner kan tegen de uitspraak van het gerechtshof in cassatie bij de Hoge Raad. De Hoge Raad behandelt de zaak niet inhoudelijk. De Hoge Raad beoordeelt alleen of het gerechtshof de juiste juridische afwegingen heeft gemaakt. Een advocaat moet het cassatieberoep instellen.
8. Echtscheiding inschrijven bij gemeente
Als de rechter uitspraak heeft gedaan in uw zaak, krijgen u en uw (ex-)partner een echtscheidingsbeschikking toegestuurd. Die beschikking moet u binnen 6 maanden laten inschrijven in de registers van de burgerlijke stand van de gemeente waar het huwelijk is gesloten. Pas dan bent u voor de wet uit elkaar. Heeft u een beschikking over een scheiding van tafel en bed? Stuur deze niet naar de gemeente, want u blijft officieel getrouwd.
De datum van inschrijving van de echtscheidingsbeschikking is van belang voor bijvoorbeeld partneralimentatie, pensioen of een ander huwelijk.
Echtscheiding inschrijven vóór het verlopen van de hoger beroepstermijn
U heeft een akte van berusting nodig. Dit is een schriftelijke afspraak tussen u en uw ex-partner, waarin u beide verklaart dat u niet in hoger beroep zult gaan (en dus ‘berust’ in de uitspraak van de rechter). U schrijft en ondertekent de verklaring zelf. Of regelt een akte via uw advocaat.
Echtscheiding inschrijven ná het verlopen van de hoger beroepstermijn
Hebben u en uw ex-partner geen akte van berusting ondertekend? En bent u niet in hoger beroep gegaan? Dan heeft u een akte non-appèl nodig om uw echtscheiding in te schrijven. Dit is een verklaring van de rechtbank dat partijen geen hoger beroep hebben ingesteld. De akte non-appèl vraagt u aan bij de rechtbank, die uitspraak heeft gedaan in de echtscheidingsprocedure.
Tijdelijke maatregel
Uw advocaat kan een tijdelijke maatregelEen maatregel kan worden opgelegd na het begaan van een strafbaar feit. Er kunnen maatregelen worden opgelegd in plaats van een straf of naast een straf. Voorbeelden zijn: terbeschikkingstelling (tbs), plaatsing in een psychiatrisch ziekenhuis, ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel, onttrekking van voorwerpen aan het verkeer. aanvragen bij de rechtbank voor zaken die niet kunnen wachten tot de uitspraak van de echtscheiding. Zo kan de rechter bijvoorbeeld in een voorlopige voorzieningEen voorlopige beslissing in spoedeisende zaken die gezien kan worden als tijdelijke regeling tot de eindbeslissing er is. bepalen bij wie de kinderen wonen gedurende de echtscheidingsprocedure.
Uitspraak beperkt geldig
U kunt alleen een voorlopige voorziening aanvragen als onderdeel van een echtscheidingsprocedure. U moet binnen 4 weken na de uitspraak over de voorlopige voorziening een verzoek tot echtscheiding indienen. Doet u dat niet, dan geldt de uitspraak vanaf dat moment niet meer.
De uitspraak van de rechter (beschikking) geldt tot aan de uitspraak in de bodemprocedureTerm die gebruikt wordt voor een normale, uitgebreide procedure bij de rechtbank, in vergelijking met het kort geding (voorlopige voorziening).: de echtscheiding. De rechter kan in de bodemprocedure tot een andere conclusie komen.
Wilt u een huwelijk ontbinden met internationale aspecten? Dan kan een deel van de procedure anders verlopen.
Voor juridisch advies in uw zaak kunt u terecht bij het Juridisch Loket of een advocaat.
Kosten echtscheidingsprocedure
U betaalt een vergoeding voor de behandeling van uw zaak door de rechter: de griffierechten. Er kunnen extra kosten aan een rechtszaak verbonden zijn, bijvoorbeeld advocaatkosten.
Doorlooptijd echtscheidingsprocedure
De echtscheidingsprocedure duurt minimaal 6 weken tot meer dan 1 jaar, afhankelijk van hoe snel u het met elkaar eens wordt over de scheiding.
Vraag en antwoord
Welke vormen van echtscheiding zijn er?
Er zijn 3 vormen: echtscheiding, scheiding van tafel en bed en ontbinding van het huwelijk na een scheiding van tafel en bed. In alle gevallen gelden dezelfde procedurestappen.
Wat is het verschil tussen een gemeenschappelijk en een eenzijdig verzoek tot echtscheiding?
Bij een echtscheiding op gemeenschappelijk verzoek dienen u en uw (ex-)partner één verzoekschrift in. U bent het over alle afspraken eens. Een eenzijdig verzoek tot echtscheiding is een verzoek van één van beide partners aan de rechtbank om het huwelijk te ontbinden.
Wanneer ben ik getrouwd in beperkte gemeenschap van goederen?
Voor 2018 was trouwen in gemeenschap van goederen de standaard. Bent u na 1 januari 2018 getrouwd (of als partners geregistreerd)? Dan bent u getrouwd in beperkte gemeenschap van goederen.
Juridisch advies
De Rechtspraak geeft geen juridisch advies. Rechters en anderen bij de Rechtspraak zijn onpartijdig en mogen daarom geen advies geven. Wilt u hulp met uw situatie, documenten, of iemand die het woord voor u doet tijdens een zitting? Dan heeft u een advocaat of juridisch adviseur nodig.
Voor meer informatie of hulp, bezoek de contactpagina. Daar vindt u antwoorden op veelgestelde vragen en informatie over hoe u ons kunt bereiken.