Het werk van mediationfunctionaris Lynn
Medationfunctionaris Lynn Berkelmans vertelt Rechtspraak Reporter Jady over hoe slachtoffer en dader met elkaar in gesprek gaan via mediation.
Wat is mediation?
Mediation is bij uitstek een vorm van maatschappelijk effectieve rechtspraak. De menselijke maat staat erbij centraal en partijen gaan met elkaar in gesprek aan de hand van hun wensen en behoeften.
Groei
Het aantal mediations is de afgelopen jaren gestegen en deze groei zette zich ook in 2025 voort, vooral in het bestuursrecht. In totaal leidde het in 2025 tot overeenstemming in 64 procent van de zaken, waarbij in 56 procent volledige overeenstemming werd bereikt.
[Aantal mediations in 2025]
Kwaliteit en professionaliteit
De Rechtspraak heeft in september 2025 de resultaten gepresenteerd van het landelijk klantonderzoek onder burgers en professionals die als partij te maken hebben (gehad) met de Rechtspraak.
Burgers
Burgers geven de Rechtspraak een tevredenheidscijfer van 6,8, waarbij vooral de deskundigheid van de rechter hoog wordt gewaardeerd. De uitleg van beslissingen, de onpartijdigheid van de rechter en het nakomen van afspraken worden ook relatief goed beoordeeld. Er is minder waardering voor het op de hoogte houden, het gevoel dat de rechtbank oog heeft voor de mens achter de zaak, zich gehoord en gezien voelen door de rechter en de mogelijkheid tot het opnemen van contact op een manier die bij iemand past.
Professionals
Professionals geven de Rechtspraak een tevredenheidscijfer van 7,4 en waarderen vooral de deskundigheid, onpartijdigheid en voorbereiding van de rechter. Verbeterpunten zijn onder andere het informeren van mensen, contactmogelijkheden, het nakomen van afspraken en de toegankelijkheid van informatie.
Uitgelicht: beschermt de Staat de natuur genoeg?
Greenpeace vindt dat de Staat te weinig doet tegen de uitstoot van stikstof en de kwetsbare natuur onvoldoende beschermt. De Staat zegt dat maatregelen worden genomen en dat de politiek beleid maakt, niet de rechter.
Maatschappelijk effectieve rechtspraak
De Rechtspraak draagt met innovatieve projecten en maatschappelijk effectieve rechtspraak bij aan het oplossen van concrete problemen. Overal in het land bedenken rechters en andere professionals manieren om hun werk beter te laten aansluiten bij de behoeften van de samenleving.
Wijkrechtspraak richt zich op het oplossen van complexe problemen dichtbij huis – bij mensen in hun eigen wijk. De Rechtspraak werkt hierbij nauw samen met onder andere het Openbaar Ministerie, gemeenten en hulpverleners. Het draait om uiteenlopende zaken zoals strafzaken, zaken rondom schulden en familiezaken. Wijkrechtspraak is al actief in meerdere steden en zal in 2026 worden uitgebreid met Enschede en Zaandam, terwijl Utrecht nog in verkenning is.
Onbewuste vooroordelen
Onderzoek van het journalistenplatform Investico, De Groene Amsterdammer en NOS op 3 wijst op verschillen in opgelegde straffen tussen groepen mensen en de mogelijke rol die vooroordelen daarin spelen.
Sinds de publicatie van het Investico-onderzoek in 2024 is op veel plekken binnen de Rechtspraak gesproken over het onderzoek en de gevolgen daarvan voor het werk van de rechter.
Bewustwording en acties
In 2025 heeft de Rechtspraak verder gewerkt aan vergroting van bewustwording en gerichte acties ondernomen. Denk aan workshops en trainingen waarbij medewerkers reflecteren op vooroordelen en open gesprekken worden georganiseerd tussen rechters over mogelijke patronen in oordeelsvorming. Zo is door het Studiecentrum Rechtspleging- U verlaat Rechtspraak.nl, opent in een nieuw tabblad (SSR) een gespreksinstrumentarium ontwikkeld voor het herkennen van onbewuste vooroordelen met praktische interventies die in het werk kunnen worden ingezet. Tot slot, maar zeker niet onbelangrijk, is in de opleiding tot rechter ruime aandacht ingebouwd voor het onderwerp vooroordelen.
Duurzaamheid
In 2025 was energie een speerpunt. In dat kader voerde de Rechtspraak, samen met het Rijksvastgoedbedrijf, 65 energiebesparende maatregelen uit, zoals het vervangen van tl-verlichting door led en het plaatsen van warmtepompen.
In november 2025 is de Rechtspraak gecertificeerd voor de CO2-Prestatieladder, niveau 3. Deze ladder is ontwikkeld door de Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden en Ondernemen (SKAO) en ondersteunt organisaties bij het verminderen van de CO2-uitstoot en het bevorderen van duurzaamheid.
Energieverbruik
| 2025 | |
|---|---|
| Elektriciteitsverbruik (kWh) | 27.424.461 |
| Gasverbruik (m3) | 1.517.781 |
| Verbruik warmtenet (GJ) | 38.617 |
| CO2-uitstoot energieverbruik (ton) | 4.723 |