Nieuws Raad voor de rechtspraak

In een onlangs verschenen wetgevingsadvies over de herinvoering basisbeurs (pdf, 225 KB) vraagt de Raad voor de rechtspraak aandacht voor een probleem dat in de huidige studiefinancieringspraktijk als knellend wordt ervaren.  Het gaat om zaken waarin ouders en studenten onder hetzelfde Basisregistratie personen (brp-)adres ingeschreven zijn, terwijl zij volstrekt gescheiden huishoudens voeren, met de daarmee gepaard gaande kosten. Een en ander leidt soms tot terugvorderingen die moeilijk uit te leggen zijn.

De Rechtspraak wil bij alle rechtbanken schuldenfunctionarissen inzetten, die mensen met schulden snel in contact brengen met hulpverleners bij de gemeente. De Rechtspraak hoopt zo bij te dragen aan een oplossing van schuldenproblematiek. In de praktijk blijkt dat mensen met schulden vaak niet weten welke hulp er beschikbaar is en hoe ze daar een beroep op kunnen doen. Een proef met schuldenfunctionarissen bij meerdere rechtbanken heeft uitgewezen dat deze aanpak vruchten afwerpt.

De Rechtspraak vindt dat een rechter in een individuele, concrete zaak moet kunnen toetsen aan de belangrijkste wet van ons land: de Grondwet. In de zienswijze van de Rechtspraak op rechterlijke constitutionele toetsing wordt dit standpunt toegelicht aan de hand van 8 vragen. Op dit moment geldt voor rechters een zogenoemd toetsingsverbod. Als dit verbod wordt opgegeven, leidt dit tot betere bescherming van grondrechten, meer rechtsbescherming voor individuele burgers en dus een beter functionerende rechtsstaat. Deze zienswijze kwam tot stand na een brede consultatie van rechters, raadsheren, bestuurders en andere medewerkers in de gerechten.

De 10de editie van het EU Justice Scoreboard is gepubliceerd. De jaarlijkse publicatie van de Europese Commissie geeft een overzicht van hoe de rechtssystemen van lidstaten van de Europese Unie scoren op het gebied van efficiëntie, kwaliteit en onafhankelijkheid. Uit het scoreboard blijkt dat Nederland ook in tijden van corona nog altijd hoog scoort als het gaat om onafhankelijkheid en efficiëntie. Vergeleken met andere EU-lidstaten is er ruimte voor verbetering op het gebied van de doorlooptijden in bepaalde zaakstypen in de hogere instanties en digitalisering.