Nieuws Raad voor de rechtspraak

De Rechtspraak vindt dat een rechter in een individuele, concrete zaak moet kunnen toetsen aan de belangrijkste wet van ons land: de Grondwet. In de zienswijze van de Rechtspraak op rechterlijke constitutionele toetsing (pdf, 235,7 KB) wordt dit standpunt toegelicht aan de hand van 8 vragen. Op dit moment geldt voor rechters een zogenoemd toetsingsverbod. Als dit verbod wordt opgegeven, leidt dit tot betere bescherming van grondrechten, meer rechtsbescherming voor individuele burgers en dus een beter functionerende rechtsstaat. Deze zienswijze kwam tot stand na een brede consultatie van rechters, raadsheren, bestuurders en andere medewerkers in de gerechten.

De 10de editie van het EU Justice Scoreboard is gepubliceerd. De jaarlijkse publicatie van de Europese Commissie geeft een overzicht van hoe de rechtssystemen van lidstaten van de Europese Unie scoren op het gebied van efficiëntie, kwaliteit en onafhankelijkheid. Uit het scoreboard blijkt dat Nederland ook in tijden van corona nog altijd hoog scoort als het gaat om onafhankelijkheid en efficiëntie. Vergeleken met andere EU-lidstaten is er ruimte voor verbetering op het gebied van de doorlooptijden in bepaalde zaakstypen in de hogere instanties en digitalisering.

De verschillende mogelijkheden van schadeloosstelling in het concept-wetsvoorstel hersteloperatie toeslagen zijn ingewikkeld en onoverzichtelijk. Daardoor zijn ze voor gedupeerden moeilijk te begrijpen. Dit blijkt uit een wetgevingsadvies (pdf, 259,5 KB) van de Raad voor de rechtspraak. Daarnaast veroorzaken de verschillende vormen van schadeloosstelling meer druk bij organisaties die de regelingen uitvoeren. Dit verhoogt de kans op fouten, met het risico dat gedupeerde ouders mogelijk weer compensatie moeten terugbetalen.

Rechters maken zich zorgen over de onrechtvaardige uitwerking van een aantal wetten. In het vandaag gepubliceerde jaarverslag van de Rechtspraak worden 11 zogenoemde buikpijndossiers expliciet genoemd. Het gaat bijvoorbeeld over knellende wetgeving rondom transitievergoedingen en het gebrek aan menselijke maat bij de uitvoering van (een deel van) de zorgverzekeringswet. Maar ook om het taakstrafverbod, waardoor rechters niet de meest rechtvaardige, passende en effectieve straf kunnen opleggen.

De Rechtspraak wil met minister Weerwind (Rechtsbescherming) en staatssecretaris Van Ooijen (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) in gesprek over de tekortschietende zorg voor kwetsbare kinderen. Dat staat in een brief aan de bewindslieden uit maart (pdf, 157,1 KB), waar nog geen formele reactie op is gekomen. In de brief wordt aangedrongen op onmiddellijke maatregelen. Rechters luidden al eerder de noodklok, maar zien dat de situatie alleen maar slechter wordt.