Minder jonge verdachten voor de rechter

In 2020 zijn er door de coronacrisis minder strafzaken behandeld. De daling van misdrijfzaken met een minderjarige verdachteIemand over wie aanwijzingen bestaan dat hij mogelijk een strafbaar feit heeft gepleegd. De wet spreekt over "een redelijk vermoeden van schuld". Een verdachte wordt pas dader genoemd nadat hij is veroordeeld. die dit jaar te zien is, is ongeveer gelijk aan de daling van het totale aantal behandelde zaken. Tot en met november van dit jaar behandelde de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. bijna 4.600 misdrijfzaken met een minderjarige verdachte. Daarmee blijft het aantal zaken dit jaar percentueel gelijk aan vorig jaar.

Tabel: Aantal misdrijfzaken met minderjarige verdachten.

*t/m november 2020

Internet

Waarom 18-minners minder worden berecht voor misdrijven (waaronder bijvoorbeeld diefstal, mishandeling en openlijk geweld) is niet onderzocht. Wel is het een dalende lijn die in heel Europa is te zien. ‘Een oorzaak zou kunnen zijn dat jongeren tegenwoordig veel achter de computer zitten en minder op straat rondhangen’, zegt kinderrechterRechter die strafzaken tegen minderjarigen (12-18 jaar) en de civiele jeugdbeschermingszaken behandelt. Susanne Tempel. ‘Die sterke vertegenwoordiging op het internet zou wel weer tot gevolg kunnen hebben dat deze groep steeds vaker dader is van cybercrime, maar ook dat is niet met zekerheid te zeggen.’

Overtredingen

Het aantal overtredingen, zoals te hard rijden op een brommer, vissen zonder vergunning of het overtreden van coronaregels, schommelt sterk. Maar ten opzichte van 5 jaar geleden is ook daar een afname zichtbaar. Kantonrechters behandelden in 2019 bijna 4.000 overtredingen door minderjarigen. In 2015 waren dat er bijna 5.500. In 2020 zijn als gevolg van de coronacrisis veel minder kantonzittingen geweest, waardoor een vertekend beeld zou ontstaan als we hier cijfers over 2020 opnemen.

Moord en doodslag

Opvallend is dat het aantal minderjarigen dat schuldig is bevonden aan moordHet opzettelijk en volgens plan (met voorbedachten rade) iemand van het leven beroven. Maximale straf: levenslang. en doodslagHet iemand van het leven beroven zonder dat sprake is van een van tevoren beraamd plan. Wel moet er opzet in het spel zijn, want anders is het hoogstens dood door schuld. De maximumstraf voor doodslag is vijftien jaar gevangenisstraf. Zie ook: Moord., of een poging daartoe, de laatste jaren wel lijkt te stijgen. In 2015 halveerde het aantal zaken ten opzichte van 2010, van 98 naar 50 zaken. Die dalende trend zette zich door tot 2016. In dat jaar werden 26 minderjarigen schuldig bevonden aan één van deze delicten. De afgelopen jaren is echter weer een stijging zichtbaar. In 2019 zijn in totaal 49 minderjarigen door de rechter schuldig bevonden aan moord, doodslag of een poging daartoe. Eind november van dit jaar stond het aantal op 46.

Rechter Susanne Tempel vermoedt dat het aantal steekincidenten aan het toenemen is in de zaken die zij ziet. ‘Dat zou een mogelijke verklaring kunnen zijn van de lichte toename in de moord- en doodslagcijfers. De groep minderjarigen die een delictStrafbaar feit. plegen neemt af, maar het lijkt er dan op dat de delicten die gepleegd worden in ernst aan het toenemen zijn.’

Tabel: Aantal zaken waarin minderjarigen schuldig zijn bevonden aan (poging tot) moord of doodslag.

*t/m november 2020

Berechting van jonge verdachten

Jongeren van 12 tot 18 jaar worden in beginsel berecht volgens het jeugdstrafrechtStrafrecht voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar. Kinderen jonger dan 12 jaar kunnen niet strafrechtelijk worden vervolgd. Bij het jeugdstrafrecht vinden zittingen achter gesloten deuren plaats. De leeftijdsgrenzen kunnen variëren. 16- en 17-jarigen kunnen volgens de regels van het volwassenenstrafrecht worden berecht als de ernst van het delict, hun persoonlijkheid of de omstandigheden waaronder het feit is begaan daar aanleiding voor geeft. Jongeren van 18 tot 23 jaar kunnen op grond van hun persoonlijkheid volgens de regels van het jeugdstrafrecht berecht worden. De rechter bepaalt welk recht van toepassing is.. Dat kenmerkt zich door een pedagogische aanpak en heeft tot doel jonge daders bij te sturen, zodat ze stoppen met het plegen van strafbare feiten. Vanaf 18 jaar geldt het strafrecht voor volwassenen, dat meer op vergelding is gericht. De rechter kan bij jongeren van 16 tot 23 afwijken van die strikte scheiding als hij vindt dat dat beter aansluit bij hun geestelijke ontwikkeling.

Meer weten over berechting van jonge verdachten? Bekijk onze themapagina.