Laden...

Mediation in een strafzaak

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksOnderwerpen > Mediation > Mediation in strafzaken

Mediation in een strafzaak houdt in dat de verdachte en het slachtoffer of de nabestaande met elkaar in gesprek gaan onder begeleiding van in strafzaken gespecialiseerde mediators. Zij bespreken de gevolgen van het strafbare feit. Ook praten zij over wat er nodig is om emotionele, materiële en/of lichamelijke schade te herstellen en welke mogelijkheden zij daarvoor zien. Daarnaast kunnen zij afspraken maken om herhaling te voorkomen. Een officier van justitie of een rechter is nooit aanwezig bij een mediationgesprek.

Mediation in een strafzaak

In welke strafzaken is mediation geschikt?

In principe is mediation mogelijk in elk soort strafzaak, van bedreiging of diefstal tot een verkeersongeval of ernstig geweld, met zowel minderjarige als volwassen verdachten en slachtoffers. Er is wel een aantal voorwaarden om een mediationgesprek in een strafzaak te kunnen voeren.


 

Wat zijn de voorwaarden voor mediation in een strafzaak?

Mediation in een strafzaak verloopt altijd via het mediationbureau van een rechtbank of gerechtshof. Het mediationbureau kan mediation alleen in gang zetten op verzoek van de officier van justitie van het Openbaar Ministerie (OM) of de strafrechter. Meestal is dit nadat het OM het strafrechtelijk onderzoek heeft afgerond en voordat de officier van justitie een definitieve beslissing over de strafzaak heeft genomen. Want de uitkomst van de mediation telt mee bij het nemen van de eindbeslissing.

Een andere partij zoals een advocaat, raadsonderzoeker of reclasseringsmedewerker kan het mediationbureau wel op eigen initiatief benaderen. In geval van een minderjarige verdachte of slachtoffer kunnen ook de ouders of verzorgers om mediation vragen. Het mediationbureau legt de vraag dan voor aan de officier van justitie of de strafrechter, want alleen zij kunnen besluiten om de strafzaak naar mediation te verwijzen.

Herstelbereidheid en herstelbehoefte nagaan

Als de officier van justitie of de strafrechter verzoekt de mediation in gang te zetten, neemt het mediationbureau contact op met de verdachte en het slachtoffer om de herstelbereidheid en de herstelbehoefte na te gaan. Alleen als aan deze voorwaarden is voldaan, kan het mediationgesprek plaatsvinden.

Verdachte

 

De verdachte staat ervoor open bij te dragen aan het herstel van het slachtoffer of de nabestaande, neemt de verantwoordelijkheid voor zijn aandeel en wil in gesprek met het slachtoffer.

Slachtoffer

 

Het slachtoffer of de nabestaande heeft behoefte aan emotioneel en/of materieel herstel en wil in gesprek met de verdachte.




Waarover gaat het mediationgesprek in een strafzaak?

De verdachte en het slachtoffer kunnen onder begeleiding van de mediators praten over:

  • het strafbare feit en de aanleiding ervan;
  • emoties bij het slachtoffer of de nabestaande, zoals boosheid, angst of verdriet;
  • vragen en misverstanden die niet in het strafproces aan de orde komen;
  • excuses van de verdachte aan het slachtoffer;
  • afspraken om herhaling te voorkomen (als de verdachte en het slachtoffer of de nabestaande elkaar al kenden);
  • vergoeding voor de materiële en/of lichamelijke schade (verwonding of overlijden).

 

Verschillen tussen herstelrecht en spreekrecht

Mediation in strafzaken is een vorm van herstelrecht. In sommige strafzaken is er ook spreekrecht. Er zijn duidelijke verschillen tussen herstelrecht en spreekrecht.

Herstelrecht:

  • gebeurt op vrijwillige basis van zowel de verdachte als het slachtoffer, het is geen echt recht op mediation of herstel;
  • biedt de mogelijkheid tot een dialoog tussen de verdachte en het slachtoffer;
  • heeft als doel het materieel en/of emotioneel herstel, het kan bijvoorbeeld angst wegnemen en rust opleveren, het gaat niet over bewijs, schuld of straf;
  • levert vaak antwoorden op vragen op.

Spreekrecht:

  • is een recht van het slachtoffer om te praten over de gevolgen van het misdrijf, maar ook over het bewijs, de schuld van de verdachte en de straf die zij redelijk vinden;
  • is een monoloog van het slachtoffer, waarbij antwoorden op vragen vaak uitblijven.

Verschillen tussen mediation in strafzaken en mediation in andere rechtszaken

  • In een strafzaak doet de rechter altijd uitspraak over het strafbare feit, ook als er een mediationgesprek is geweest. Hij houdt wel rekening met de uitkomst van het mediationgesprek als de verdachte en het slachtoffer (of de nabestaande) met die uitkomst hebben ingestemd.

    Hebben zij niet ingestemd met het voeren van het mediationgesprek of met de uitkomst ervan, dan heeft dit geen invloed op de uitspraak.

  • In een civiele of een bestuursrechtelijke zaak kan het zijn dat de rechtszaak na mediation eindigt (als er met een of meer mediationgesprekken een oplossing voor het hele conflict is gevonden).

Mediation in strafzaken

Een animatie die het proces van mediation binnen een strafzaak inzichtelijk maakt.


 Hoe werkt mediation in een strafzaak?

>Alles uitklappen

  • Het mediationbureau gaat na of zowel de verdachte als het slachtoffer ja zeggen tegen mediation. Is dat het geval? Het mediationbureau:

    • wijst 2 mediators aan die passen bij de soort strafzaak vanwege hun ervaring,
    • stuurt de mediators de processen verbaal van aangifte en verhoor als het slachtoffer en de verdachte daarmee instemmen, en
    • organiseert de gesprekken; deze vinden plaats in de rechtbank of het gerechtshof.

  • De verdachte en het slachtoffer voeren apart van elkaar een voorbereidend intakegesprek van ongeveer een uur met de mediators. Zowel de verdachte als het slachtoffer mag een vertrouwd persoon zoals een partner of vriend(in) meenemen en ook professionele ondersteuning, zoals een advocaat of iemand van slachtofferhulp. Het is wel van belang dat de andere partij (de verdachte of het slachtoffer) hiermee akkoord is. Een minderjarige verdachte of slachtoffer moet een van de ouders of verzorgers meenemen.

    Het gesprek begint met het ondertekenen van de mediation-startovereenkomst, waarin vertrouwelijkheid en vrijwilligheid worden afgesproken.

    Daarna stellen de mediators vragen over dat wat er is gebeurd, de aanleiding van het strafbare feit, of de verdachte en het slachtoffer of de nabestaande elkaar al kenden, wat de schade is en wat verder nog van belang is om te vertellen.

    Aan het eind van zowel het intakegesprek met de verdachte als het intakegesprek met het slachtoffer vragen de mediators of zij nog steeds met de ander willen praten.


  • Als beiden de startovereenkomst hebben ondertekend, volgt het mediationgesprek tussen de verdachte en het slachtoffer van ongeveer 2 uur. De mediators zijn onafhankelijke gespreksbegeleiders, zij kiezen geen partij. Iedereen die meedoet aan de mediation, verplicht zich tot geheimhouding.

    Net als bij het intakegesprek mag zowel de verdachte als het slachtoffer iemand uit de privésfeer of een professional meenemen naar het mediationgesprek. Het is wel van belang dat de andere partij (de verdachte of het slachtoffer) hiermee akkoord is.

    Een minderjarige verdachte of slachtoffer moet een van de ouders of verzorgers meenemen.

  • De mediators leggen de belangrijkste onderwerpen uit het gesprek en de gemaakte afspraken vast in een slotovereenkomst. Het slachtoffer en de verdachte krijgen 5 dagen bedenktijd als ze dat willen. Ook krijgen ze de mogelijkheid om de uitkomst van de mediation te bespreken met de eigen advocaat of adviseur. Als de verdachte en het slachtoffer akkoord zijn met de inhoud, tekenen zij de slotovereenkomst.


  • Het mediationbureau voegt de ondertekende slotovereenkomst toe aan het strafdossier. De officier van justitie en de rechter houden in hun eindbeslissing rekening met de inhoud van de slotovereenkomst.

Kosten mediator in strafzaken

Voor de verdachte en het slachtoffer zijn er aan de mediation in strafzaken geen kosten verbonden.

Doorlooptijd

De doorlooptijd van mediaton in een strafzaak is 6 weken.

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Algemene vraag

Algemene vragen over de rechtspraak, vragen over bewind(voering) en ondersteuning bij het digitaal werken in Mijn Rechtspraak en Mijn CBM (was Mijn Bewind):

  • Maandag t/m donderdag: 8:00 uur tot 20:00 uur
  • Vrijdag: 8:00 uur tot 17:30 uur

Financiële vraag

Vragen over griffierecht, saldo-opgave, uitstel van betaling aanvragen/betalingsregeling, kopie van de nota en leverancierszaken:

088 361 10 01

rsc.financieel@rechtspraak.nl

  • Maandag t/m vrijdag: 8:00 tot 17:30 uur

Vraag over rechtszaak of dossier

Vraag over een lopende procedure: neem contact op met de rechtbank, het gerechtshof of het bijzonder college die de zaak behandelt.

Contact