Laden...

Multiproblematiek wijkrechtspraak

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

pictogram Multiproblematiek  
Het doel van de pilots wijkrechtspraak is om effectief bij te dragen aan het oplossen van uiteenlopende, meervoudige problemen van mensen in bepaalde wijken. Daarmee wordt ook de veiligheid, de leefbaarheid en het maatschappelijk welzijn in die wijken verbeterd. In deze pilots wordt integraal wordt gekeken naar de verschillende problemen (en rechtszaken) van iemand die bij de rechter komt. Er wordt hulp geboden aan buurtbewoners met problemen op twee of meer leefgebieden (bijvoorbeeld schulden, huisvesting, verslaving). Door een integrale en gecoördineerde aanpak wordt gezocht naar een duurzame oplossing, de rechter kijkt welke beslissingen nodig zijn om de problemen effectief aan te pakken. Binnen deze pilots werkt de rechtspraak nauw samen met andere professionele instanties (zoals het OM, gemeentes, advocatuur, wooncorporaties, GGZ en hulpverlening). Deze pilots zetten in op een actieve rol van de rechter: regie met gezag.

 

 

Wijkrechtspraak Oost-Brabant – rechtbank Oost-Brabant

Onder regie van een rechter werken organisaties zoals de gemeente, de politie, het Openbaar Ministerie, advocatuur, reclassering en diverse hulpverleningsinstanties in de wijkrechtbank Oost-Brabant samen aan zaken van betrokkenen met multiproblematiek. De betrokkene moet bij wijkrechtspraak actief aan de slag met zijn problemen. Ketenpartners werken samen om de problemen van betrokkenen in diverse leefgebieden samen met hem/haar/het gezin op te lossen. Wijkrechtspraak stimuleert op die manier dat betrokkenen hun leven op orde brengen, aan herstel werken voor henzelf en de buurt, het eventuele slachtoffer onder ogen komen, een dagbesteding zoeken en iets doen aan mogelijke schulden. Er wordt gezamenlijk gezocht naar duurzame oplossingen waardoor de kans kleiner wordt dat iemand verder in de problemen raakt of nogmaals in de fout gaat. 

De officier van justitie kan besluiten een strafzaak voor te leggen aan de wijkrechtspraakrechter in plaats van aan de politierechter als duidelijk is dat een verdachte kampt met diverse problemen. Te denken valt aan schulden, een vechtscheiding, drugsgebruik, schoolverzuim, problemen binnen het gezin of huisvestingsproblemen.

Bij wijkrechtspraak staat niet een rechtszaak centraal, maar de mens met zijn of haar problemen. De verdachte moet bij wijkrechtspraak actief met die problemen aan de slag. De betrokken organisaties uit de wijk/omgeving of de mensen uit het netwerk van de verdachte komen mee naar de zitting.

 

Huis van het recht – rechtbank Limburg

Het Huis van het Recht is een initiatief van gemeente Heerlen, rechtbank Limburg en het Juridisch Loket. Ook het Openbaar Ministerie, Raad voor de Kinderbescherming, de woningcorporaties en de Heerlense sociale buurt- en expertiseteams hebben zich aangesloten. In het Huis van het Recht is ruimte om multiproblematiek met ketenpartners duurzaam aan te pakken. Het gaat om samenwerking en verbinding tussen het sociale en het juridische domein. Mensen worden geholpen om de juiste weg te vinden naar de hulpverlenende organisaties. Door hulp en advies op maat wordt verdere escalatie van de problemen voorkomen. Heerlen is voor de duur van deze pilot aangewezen als zittingslocatie van de rechtbank Limburg.

Bob Hoekstra (rechter) en Sonja Smits-Rijs (griffier) in de Bernardinuskapel, de zittingslocatie in Heerlen

 

 

Wijkrechtspraak op Zuid – rechtbank Rotterdam

Wijkrechtspraak op Zuid is een samenwerkingsverband van de rechtbank Rotterdam, het Openbaar Ministerie, de advocatuur, de gemeente Rotterdam (wijkteam) en politie. Daarnaast is er nauw contact met veel andere instanties in Rotterdam zoals het Zorg en Veiligheidshuis Rotterdam Rijnmond, de reclassering en Veilig Thuis. Het project richtte zich op de wijken Hillesluis, Bloemhof en is uitgebreid met de wijken de Afrikaanderwijk, Feijenoord en Vreewijk. Doelgroep van het project zijn kwetsbare bewoners met problemen op meerdere leefgebieden uit die wijken bij wie een zekere bereidwilligheid is om mee te werken aan hulpverlening. Instroom vindt voornamelijk plaats via ZSM, maar ook via het wijkteam worden bewoners aangemeld. Het gaat niet altijd om strafbare feiten. Andersoortige zaken die tot nu toe zijn ingestroomd zijn onder andere een verzoek tot echtscheiding, een verzoek tot benoeming van een beschermingsbewindvoerder en een faillissementsaanvraag.Iedere zaak wordt kort voor de zitting uitvoerig besproken in een multidisciplinair overleg (MDO), waarbij betrokken hulpverleners, maar ook de advocaat en – indien het gaat om een strafzaak – de officier van justitie, hun visie op de bewoner en diens persoonlijke omstandigheden bespreken. Op het MDO wordt een plan van aanpak rondom de bewoner gemaakt en besproken wat er aan de rechter kan en moet worden voorgelegd. De rechter krijgt de zaken vervolgens op een zodanige manier voorgelegd dat de beslissingen die de rechter moet nemen, de bewoner werkelijk helpen bij het oplossen van zijn multiproblematiek. Voor de Rechtspraak betekent dit dat er wordt samengewerkt in het project, maar dat de rechter (uiteraard) niet samenwerkt met de ketenpartners op zaakniveau. Aan de onafhankelijke positie van de rechter wordt niet getornd.
Om de benadering laagdrempelig te houden vinden zittingen plaats in het Huis van de Wijk Hillevliet, dat precies tussen de wijken Bloemhof en Hillesluis ligt.

 

Jacqueline Frima, regierechter wijkrechtspraak:

“Vaak zien wijkteams dat er in gezinnen meerdere problemen spelen. Als voorbeeld noem ik een gezin met drie kinderen waarvan de moeder alleenstaand is. Er dreigt een huisuitzetting, er zijn schulden, de kinderen spijbelen en er is ruzie over de omgangsregeling met de vader. Wat we met wijkrechtspraak hopen te organiseren is dat het wijkteam de ‘problemen’ van het gezin bundelt en dat er binnen de keten afstemming plaatsvindt om te werken aan integrale oplossingen. Ook de beslissingen van rechters kunnen daaraan bijdragen. Belangrijk in dit project is strakke regie, goede afstemming en van elkaar weten wat je doet.”

 

Aanpak huiselijk geweld – rechtbank Rotterdam

Het doel van de pilot ‘Aanpak huiselijk geweld’ is het meer integraal behandelen van lichte huiselijk geweldzaken door strafzaken te combineren met civiele zaken in zogeheten combi-zaken op een huiselijk geweldzitting (bv. gezag en omgang, ondertoezichtstelling, echtscheiding). De rechtbank werkt met themazittingen, waar huiselijk geweld en samenhangende kwesties door één rechter worden behandeld. De problemen kunnen dan snel en in onderlinge samenhang worden opgelost. Deze pilot is recentelijk afgerond en de rechtbank heeft besloten een nieuwe werkwijze in te voeren. De nieuwe werkwijze behelst een dagelijkse themazitting huiselijk geweld, waarbij 1 zitting in de week wordt gebruikt om zaken te combineren. Op de andere 4 zittingen staan alleen de strafzaken huiselijk geweld, maar wordt wel extra tijd ingepland om de achterliggende problematiek te bespreken. Voor zover huiselijk geweldzaken hebben plaats gevonden in de wijken die onderdeel zijn van de pilot ‘Wijkrechtspraak op Zuid’ worden die zaken in het Huis van de Wijk behandeld. Overige zaken worden op de rechtbank behandeld.

 

Erik-Jan Stalenberg, rechter

“Wij denken dat de rechter zo ook beter in staat is om de verdachte van huiselijk geweld voorwaarden op te leggen. Bijkomend voordeel van zo’n themazitting is dat de gezinsleden maar één keer in spanning zitten omdat ze naar de rechter moeten.”

 

Buurtrechter Venserpolder – rechtbank Amsterdam

De Buurtrechter Venserpolder is een initiatief van de rechtbank Amsterdam en de gemeente Amsterdam en maakt deel uit van het programma Weerbare Mensen, Weerbare Wijken. De Amsterdamse wijk Venserpolder is een van de wijken waar relatief veel bewoners te maken hebben met een stapeling van problemen. Ze zijn bijvoorbeeld werkloos, hebben soms schulden en kampen met psychische of lichamelijke problemen. Niet zelden spelen ook problemen in de relatie of met de kinderen een rol of is sprake van (kleine) criminaliteit, zoals diefstal, mishandeling of gering drugsbezit. Wanneer de problemen leiden tot een gang naar de rechter, zal de buurtrechter, meer dan in een gebruikelijke rechtszaak, alle problemen in samenhang met elkaar bekijken. Samen met de wijkbewoner én alle instanties die rond hem of haar actief zijn, gaat de Buurtrechter op zoek naar een effectieve en duurzame oplossing.
Daarnaast richt de buurtrechter zich op vroegtijdige interventies bij een huiselijk conflict (met als uitkomst een niet-strafrechtelijke afdoening) of om de voortgang van een hulpverleningstraject te bevorderen.

 

Zie ook:

Eenvoudige civiele procedure, waarbij de focus ligt op snelle, toegankelijke en betaalbare rechtspraak voor civiele geschillen.
Schuldenaanpak, een stroming die tot doel heeft om effectief bij te dragen aan het oplossen van uiteenlopende, meervoudige problemen van mensen in de wijk.
Complexe echtscheidingen, gericht op het verminderen van conflicten als mensen uit elkaar gaan