Wraking

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Wist u dat?

 
  • In 2015 waren er onder de bijna 1,6 miljoen rechtszaken 620 wrakingsverzoeken. 25 keer werd de rechter daadwerkelijk vervangen.
  • Een rechter kan zelf besluiten om zich terug te trekken uit een rechtszaak. Bijvoorbeeld omdat er een bekende betrokken is bij de zaak. Een rechter verschoont zich dan.

Wrakingsprocedure

  • Vindt u dat een rechter partijdig is? U kunt voor, tijdens of na de zitting een wrakingsverzoek indienen. Wordt uw rechtszaak behandeld door een meervoudige strafkamer? Dan kunt u de 3 rechters wraken.  
  • Is de rechter het eens met de wraking? Dan trekt hij zich terug. Er komt een vervanger.
  • Is hij het niet eens met de wraking? Dan beslist de wrakingskamer. Deze beslissing is bindend.

 Spraakmakende wrakingsverzoeken

Volgens de nabestaanden wekten de rechters de schijn van vooringenomenheid, onder meer omdat de rechters bepaalden dat de broer niet opnieuw spreekrecht mocht uitoefenen, de stiefmoeder en stiefzus geen spreekrecht toekwam, bepaalde processtukken (te) laat werden verstuurd en de nabestaanden een verkeerde plek in de zaal hadden toegewezen gekregen. De wrakingskamer oordeelde dat deze processuele en organisatorische beslissingen niet zo onbegrijpelijk zijn dat daaruit een vooringenomenheid van de rechters blijkt. Meer informatie over de wraking in deze zaak.

In de zedenzaak tegen Robert M. gaf de rechtbank de ouders van de kinderen tijd om te spreken. Omdat het spreekrecht was vastgelegd in een wetsvoorstel dat nog niet aangenomen was, vond Robert M. dat de rechter partijdig was.

De wrakingskamer vond dat er geen sprake was van onpartijdigheid of vooringenomenheid.

Uitspraak wrakingskamer

​De rechter droeg aan het einde van de zitting een gedicht voor: “Jantje zag eens pruimen hangen”. Hij gaf de verdachte niet de gelegenheid om te reageren en zei ook niet dat dit na de onderbreking nog zou kunnen. Daardoor leek het of de rechter zijn oordeel al klaar had, waarmee de schijn van vooringenomenheid was gewekt. De wrakingskamer wees het wrakingsverzoek toe.

Uitspraak wrakingskamer

Tijdens de zaak Wilders waren er 2 wrakingsverzoeken. De eerste werd afgewezen, de tweede toegewezen.

Tijdens de zitting deed Geert Wilders beroep op zijn zwijgrecht. De rechter zei: “U wordt nog wel eens verweten dat u goed bent in het poneren van stellingen, maar de discussie uit de weg gaat. Het lijkt erop dat u dat nu ook weer doet.” Wilders zijn advocaat wraakte de rechter.

De wrakingskamer oordeelde dat de woorden uit de laatste zinsnede ongelukkig gekozen waren, maar niet wezen op partijdigheid.

Later wees de wrakingskamer een nieuw verzoek tot wraking toe. De beslissing van de rechtbank om een getuige niet te horen leek in strijd met de geldende jurisprudentie. Daarom vond de wrakingskamer de vrees dat de beslissing van de rechtbank getuigt van een zeker mate van vooringenomenheid begrijpelijk.

Eerste uitspraak wrakingskamer

Tweede uitspraak wrakingskamer

Steeds meer wrakingsverzoeken

Wraking komt relatief weinig voor. Maar het aantal wrakingsverzoeken stijgt. Vooral verdachten die hun eigen verdediging doen, wraken hun rechter. Een oorzaak van de stijging is de media-aandacht voor recente bekende wrakingszaken, bijvoorbeeld de zaak tegen Geert Wilders. Dat blijkt uit een onderzoek van de Universiteit van Utrecht in opdracht van de Raad voor de rechtspraak.

Cijfers

In 2009 werd 418 keer een wrakingsverzoek ingediend, waarvan er 15 werden toegekend. In 2015 waren er 713 verzoeken, waarvan er 32 werden toegekend. In 2016 daalde dit aantal naar 620, waarvan er 25 werden toegekend. In het Rechtspraak jaarverslag 2015 staat een volledig overzicht van wrakingscijfers van 2008 t/m 2015.

 

Wraking onder de loep

Er gaan stemmen op om de wrakingsprocedure te verbeteren. Eén van de voorstellen is om wrakingsverzoeken te laten behandelen door rechters uit een ander gerecht dan het gerecht waar de gewraakte rechter werkt. Er loopt nu een experiment met 2 gerechtshoven die elkaars wrakingsverzoeken behandelen.

 

 

 

 

 

 

 

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via
Stel uw vraag via

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 20.00 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum