Inhoud
Wanneer kunt u deze procedure starten?
U kunt deze procedure starten als u zelf voogd wilt worden van een kind. Bijvoorbeeld als pleegouder of familielid van het kind. Bijvoorbeeld in de volgende gevallen:
- De ouders zijn overleden en zij hebben geen voogd aangewezen voor na hun overlijden. U bent tante van de kinderen en wilt samen met uw partner de voogd worden. U dient een verzoek in bij de rechter.
- U bent oma van het kind en uw dochter (de moeder) is bij de geboorte van het kind minderjarig (jonger dan 18 jaar). U verzoekt om uzelf als voogd te benoemen.
- Een gecertificeerde instellingEen gecertificeerde instelling is een organisatie die kinderbeschermingsmaatregelen of jeugdreclassering uitvoert. Om de werkzaamheden te kunnen uitvoeren, moet de gecertificeerde instelling voldoen aan bepaalde kwaliteitseisen en in het bezit zijn van een (voorlopig) certificaat. (jeugdbeschermingsorganisatie) heeft de voogdij over het kind. Het kind woont twee jaar in een pleegzin. U wilt als de pleegvader de rechter verzoeken of u de voogd kunt worden.
- U bent voogd en krijgt een (nieuwe) partner. U wilt na een paar jaar samenwonen, samen met de partner voogd van het kind zijn.
Ontbreekt het gezag over het kind en is de Raad voor de Kinderbescherming of de rechter al een procedure gestart om een voogd te benoemen voor het kind? Als de rechter u als belanghebbende ziet (zie uitleg hieronder bij stap 1), dan krijgt u de gelegenheid om te reageren en kunt u ook aan de rechter aangeven dat u voogd wilt worden.
Niet altijd een zitting na overlijden ouder(s) met gezag
Als er een voogd moet komen voor een kind omdat de ouder(s) met gezagHet recht en de plicht van een persoon (meestal een ouder) om een kind jonger dan 18 jaar op te voeden en te verzorgen en belangrijke beslissingen te nemen over het kind. Een of twee personen kunnen het gezag hebben. zijn overleden, dan is een zitting bij de rechtbankRechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. niet altijd nodig. Hebben de ouders een voogd aangewezen voor na hun overlijden? En wil die voogd de voogdij aanvaarden (accepteren)? Dan verloopt de aanvaarding van de voogdij via de griffie van de rechtbank
Wat als er nog een ouder zonder gezag is?
Is er maar één ouder met gezag over het kind? En overlijdt deze ouder? Dan kan de andere ouder (juridische ouder) zonder gezag, het gezag aanvragen. De rechter zal de andere ouder dan meestal met het gezag belasten (het gezag geven). Alleen als de rechter dat niet in het belang van het kind vindt, benoemt de rechter een voogd.
De procedure bestaat uit de volgende stappen:
1. Start procedure
De procedure start als uw advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. een verzoekschriftEen verzoekschrift is een document waarmee u de procedure start en waarin u de rechter vraagt om iets te beslissen. Het verzoekschrift moet aan bepaalde eisen voldoen. indient bij de rechtbank. U bent de verzoeker in de procedure. Voor het starten van deze procedure is een advocaat verplicht. Uw advocaat zet in het verzoekschrift dat u graag (samen) voogd wilt worden van het kind. Uw advocaat legt in het verzoekschrift ook uit waarom u dat wilt en stuurt bewijsstukken mee die uw verhaal onderbouwen. U bent in deze procedure 'beoogd voogd'.
De rechter bepaalt wie belanghebbendeIemand die betrokken is bij een besluit of geschil en daar (rechtstreeks) belang bij heeft. in de procedure is. Belanghebbende kunnen zijn:
- een nog levende ouder zonder gezag
- een familielid die tijdelijk (langer dan een jaar) voor het kind zorgt
- een pleegouder
De rechtbank kan ook informanten uitnodigen voor de zitting. Dit is een persoon of instantie van wie de rechter de verklaring belangrijk vindt. Zoals een familielid of een hulpverlener. Een informantEen persoon van wie de rechter de verklaring belangrijk vindt en om die reden wordt uitgenodigd voor de zitting. ontvangt geen documenten zoals het verzoekschrift en de uitspraak van de rechter. De informant kan ook niet in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een hogere rechter..
Gelijktijdig verzoek Raad voor de Kinderbescherming
Als niemand het gezag over een kind heeft, dan kan het zijn dat de Raad voor de KinderbeschermingOrgaan van het ministerie van Justitie en Veiligheid, gevestigd in elke arrondissementshoofdplaats. De raad behartigt de belangen van minderjarigen die dat nodig hebben en adviseert de kinderrechter bijvoorbeeld bij verzoeken om ondertoezichtstelling en uithuisplaatsing. De raad heeft een adviserende rol of treedt op als procespartij in zaken over gezag, omgang, ondertoezichtstelling en uithuisplaatsing. ongeveer op hetzelfde moment ook een verzoek voogdij bij de rechtbank indient. In dat geval zal de rechtbank de verzoeken meestal tegelijk op een zitting behandelen. Tijdens de zitting bespreek de rechter met de belanghebbenden en de Raad voor de Kinderbescherming wat in het belang van het kind is.
2. Reactie op het verzoek
De rechtbank verstuurt het verzoekschrift aan de andere belanghebbende(n). Zij kunnen reageren. Heeft u een verzoekschrift van de rechtbank ontvangen? Dan kunt u drie dingen doen:
1. U bent het niet eens en gaat in verweer
Bent u het niet eens met het verzoek tot het benoemen van een voogd? Dan kunt u reageren op het verzoek. Dit heet in verweerDe verdediging tegen vorderingen van de eiser of tegen de verzoeken van de verzoeker in een gerechtelijke procedure. gaan.
Schriftelijk verweer
U kunt een verweerschriftEen document met daarin een reactie op een verzoekschrift. Het verweerschrift moet aan bepaalde eisen voldoen. indienen bij de rechter. Hiervoor heeft u een advocaat nodig (zie pagina Juridisch advies). De advocaat schrijft een verweerschrift waarin duidelijk staat waarom u het niet eens bent met het verzoek. U bent de verweerder in de procedure.
In het verweerschrift kunt u ook zelf verzoeken opnemen (zelfstandige verzoeken). De rechtbank kan de andere partij dan de mogelijkheid geven om hierop te reageren.
Mondeling verweer
Houdt de rechter een zitting, dan kunt u (ook) mondeling verweer voeren. Tijdens de zitting stelt de rechter vragen die u kunt beantwoorden. U kunt een advocaat vragen om u te helpen tijdens de zitting, maar het hoeft niet (zie pagina Juridisch advies).
2. U wilt geen verweer voeren en laat dit weten aan de rechter
Wilt u geen verweer voeren? Dan kunt u dit met een zogenoemde referteverklaring aan de rechter laten weten. U kunt hiermee de procedure versnellen. Met een referteverklaring geeft u aan dat u:
- het verzoek heeft ontvangen,
- geen verweerschrift indient, en
- behandeling op een zitting niet nodig vindt.
Voor een referteverklaring heeft u een advocaat nodig. De advocaat kan voor u de verklaring maken en indienen. Houdt de rechter een zitting? Dan kunt u ook tijdens de zitting laten weten dat u het eens bent.
3. U reageert niet
Reageert u helemaal niet en verschijnt u niet op de zitting? Dan beoordeelt de rechter het verzoek zonder uw mening te weten. U krijgt dan na een aantal weken de beslissing van de rechter over het gezag toegestuurd.
3. Kindgesprek
De rechtbank kan kinderen die bij het verzoek betrokken zijn uitnodigen voor een gesprek met de rechter. Dat gebeurt in ieder geval als het kind 8 jaar of ouder is. Het gesprek is informeel en duurt ongeveer 20 minuten. De kinderen zijn niet verplicht om naar het gesprek te komen. Ze kunnen ook een brief schrijven of niets doen.
4. Zitting
Zitting
Er komt meestal een zitting bij de rechtbank als er een verweerschrift is ingediend of als de rechter nog vragen heeft. Ongeveer zes weken voor de zitting ontvangen alle partijen een oproep. Als u een advocaat heeft stuurt de rechtbank de oproep naar uw advocaat.
Tijdens de zitting kunnen de belanghebbenden vertellen wat ze vinden van het verzoek. Ook stelt de rechter vragen en onderzoekt hij of partijen afspraken kunnen maken.
Niet openbaar
De zitting is niet openbaar. Dat betekent dat de rechtbank bepaalt wie aanwezig mogen zijn. Belanghebbenden krijgen een oproep voor de zitting. Soms nodigt de rechter ook een informant uit.
Bereidverklaring
De rechter kan het verzoek alleen toewijzen (akkoord gaan met het verzoek) als de beoogd voogd bereid is om de voogdijHet recht en de plicht van een persoon (een ander dan een ouder) om een kind jonger dan 18 jaar op te voeden en te verzorgen en belangrijke beslissingen te nemen over het kind. Een of twee personen kunnen de voogdij hebben. Een jeugdbeschermingsorganisatie (gecertificeerde instelling) kan ook voogd van een kind zijn. te aanvaarden. De beoogd voogd kan zich schriftelijk of mondeling op de zitting bereid verklaren om de voogdij op zich te nemen.
Geen zitting
Er is meestal geen zitting als:
- aan alle voorwaarden die in de wet staan voor toewijzing van het verzoek is voldaan
- als alle belanghebbenden schriftelijk aan de rechter hebben laten weten zij het eens zijn met het verzoek én
- de rechter geen vragen meer heeft
Dan kan de rechter uitspraak doen.
5. Uitspraak
De rechter doet meestal binnen vier weken na de zitting schriftelijk uitspraak. De uitspraak (beschikking1. In het bestuursrecht: Een beslissing van een overheidsorgaan in een concreet geval, bijvoorbeeld het verlenen van een bouwvergunning. 2. In het civiele recht: een rechterlijke uitspraak in een procedure die begint met een verzoekschrift. Een uitspraak in een procedure die begint met een dagvaarding, heet een vonnis.) ontvangt u bij een brief via uw advocaat, of thuis als u geen advocaat heeft.
De rechter kan ook een tussenuitspraakUitspraak waarbij de rechter geen eindbeslissing geeft, maar bijvoorbeeld een bewijsopdracht of onderzoek beveelt waarvan de beslissing van de zaak afhankelijk kan zijn (Ook wel interlocutoir vonnis genoemd). doen. Dit is een uitspraak waarbij de rechter nog geen eindbeslissing geeft, maar bijvoorbeeld eerst een onderzoek wil of een tijdelijke beslissing neemt. In de tussenuitspraak staat hoe de procedure verdergaat.
6. Aantekening in gezagsregister
Na de uitspraak zet de rechtbank in het gezagsregisterRegister waarin rechtsfeiten met betrekking tot het gezag worden bijgehouden. wie de voogd van het kind is.
7. Hoger beroep
Bent u het niet eens met de einduitspraak van de rechter? Dan kunt u naar een hogere rechter gaan die de zaak opnieuw behandelt (hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een rechter.). U heeft daar drie maanden de tijd voor. In de uitspraak staat wanneer die drie maanden ingaan. Ook de andere partij(en) kunnen in hoger beroep gaan.
Kosten procedure voogd benoemen, op verzoek van een persoon
Wilt u een verzoek indienen? Voor de procedure bij de rechter betaalt u griffierechten en de kosten voor een advocaat.
Doorlooptijd procedure voogd benoemen
De procedure verloopt zo snel mogelijk. Zeker in spoedsituaties, waarin de ouders bijvoorbeeld plotseling zijn overleden, worden voogdijzaken met voorrang behandeld.
Meer weten:
Voor meer informatie of hulp, bezoek de contactpagina. Daar vindt u antwoorden op veelgestelde vragen en informatie over hoe u ons kunt bereiken.