Inhoud
- Inleiding
- Procedures
Wvggz en Wzd: welke wet regelt wat?
De Wet BOPZ (Bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen) is vanaf 1 januari 2020 vervangen door de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) en de Wet zorg en dwang (Wzd).
Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz)
De Wet verplichte ggz (dwangindezorg.nl) regelt het verlenen van verplichte zorg op maat voor mensen met een psychische aandoening. De verplichte zorg wordt niet altijd verleend in een zorginstelling (zoals onder de Wet BOPZ), maar ook in een polikliniek of thuis.
Wet zorg en dwang (Wzd)
De Wet zorg en dwang (dwangindezorg.nl) regelt de rechten van mensen met een verstandelijke beperking of met een psychogeriatrische aandoening (bijvoorbeeld dementie), die onvrijwillige zorg krijgen of onvrijwillig worden opgenomen in een zorginstelling. Uitgangspunt is dat onvrijwillige zorg alleen wordt toegepast als het niet anders kan.
Snel naar
Procedures
- rechterlijke machtiging aanvragen
- voorwaardelijke machtiging (VWM) jongvolwassenen
- voortzetting inbewaringstelling
- klachtrecht en schadevergoeding
Informatie over onvrijwillige zorg
Overig
Wanneer komt de rechtbank in beeld?
De rechter verleent een rechterlijke machtiging
Uitgangssituatie: iemand met een verstandelijke beperking of psychogeriatrische aandoening (bijvoorbeeld dementie) vormt een gevaar (de wettelijke term is 'ernstig nadeel') voor zichzelf of anderen. Het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg) verzoekt de rechter een rechterlijke machtiging te verlenen om onvrijwillige zorg toe te passen.
De rechter verleent een voorwaardelijke machtiging (VWM)
Uitgangssituatie: een jongvolwassene (18 tot 23 jaar) met een verstandelijke beperking vormt een gevaar (ernstig nadeel) voor zichzelf of anderen. Het CIZ kan de rechter om een voorwaardelijke machtiging (VWM) vragen. De jongvolwassene wordt niet gedwongen opgenomen.
De rechter verlengt een inbewaringstelling
Uitgangssituatie: iemand met een verstandelijke beperking of psychogeriatrische aandoening (bijvoorbeeld dementie) vormt een direct dreigend gevaar (ernstig nadeel) voor zichzelf of anderen. Er is sprake van een crisissituatie. De burgemeester vraagt eerst een medische verklaring en legt daarna een inbewaringstelling1. In het strafrecht: voorlopige hechtenis in opdracht van de rechter-commissaris; 2. In het vreemdelingenrecht: opsluiting van iemand die niet over geldige verblijfspapieren beschikt; 3. In het kader van de Wet Bijzondere Opneming Psychiatrische Ziekenhuizen: gedwongen opname in een psychiatrische inrichting van iemand die psychisch gestoord is en een gevaar vormt voor zichzelf of zijn omgeving. 4. In het kader van de Wet zorg en dwang (Wzd): onvrijwillige opname in een zorginstelling van iemand die een verstandelijke beperking of een psychogeriatrische aandoening heeft, waarbij sprake is van direct gevaar (ernstig nadeel) voor de betrokkene zelf of zijn omgeving. op. De betrokkene kan dan onvrijwillig worden opgenomen.
Inbewaringstelling is een spoedmaatregel voor als er echt geen andere oplossing is. De inbewaringstelling duurt maximaal 3 dagen. Als onvrijwillige opname nodig blijft, verzoekt het CIZ de rechter om de inbewaringstelling voort te zetten.
De strafrechter behandelt in sommige gevallen een Wvggz- of Wzd-verzoek van de officier van justitie. Dit staat in de Wet forensische zorg (Wfz)(forensischezorg.nl), die voor een goede aansluiting zorgt tussen het strafsysteem (bijvoorbeeld een gevangenisstraf) en de geestelijke gezondheidszorg. De Wvggz- of Wzd-procedure kan gelijk lopen met een strafzaak over de betreffende persoon, maar dit hoeft niet. De strafrechter kan zich ook over een Wvggz- of Wzd-verzoek buigen bij beëindiging van een straf of maatregel, bijvoorbeeld tbs.
Juridisch advies
De Rechtspraak geeft geen juridisch advies. Rechters en anderen bij de Rechtspraak zijn onpartijdig en mogen daarom geen advies geven. Wilt u hulp met uw situatie, documenten, of iemand die het woord voor u doet tijdens een zitting? Dan heeft u een advocaat of juridisch adviseur nodig.
Voor meer informatie of hulp, bezoek de contactpagina. Daar vindt u antwoorden op veelgestelde vragen en informatie over hoe u ons kunt bereiken.