Tbs

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

 Veelgestelde vragen over tbs

>Alles uitklappen
  • Tbs is een maatregel om daders te behandelen die tijdens het misdrijf (gedeeltelijk) ontoerekeningsvatbaar waren. Bijvoorbeeld door een persoonlijkheidsstoornis of psychose. Tbs’ers verblijven meestal in een gesloten kliniek. Om de samenleving te beschermen, komen ze pas vrij als de kans klein is dat ze opnieuw een ernstig delict plegen.

  • De rechter kan tbs (eventueel in combinatie met een gevangenisstraf) opleggen als aan 3 voorwaarden is voldaan:

    1. De verdachte heeft een misdrijf gepleegd waar minstens 4 jaar gevangenisstraf op staat, of een misdrijf dat speciaal genoemd wordt in de wet. Dit laatste is bijvoorbeeld het geval bij bedreiging.
    2. De verdachte heeft het misdrijf (mede) begaan omdat hij leed aan een ‘gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis’. Voorbeelden hiervan zijn een persoonlijkheidsstoornis, een psychose of een verstandelijke beperking.
    3. De veiligheid van anderen is in gevaar vanwege de kans op herhaling.
  • ​Dat wordt vastgesteld na onderzoek door 2 deskundigen, meestal een psycholoog en een psychiater. Dit kan ‘ambulant’ gebeuren: deskundigen gaan dan naar de verdachte toe, bijvoorbeeld in de gevangenis, thuis of op een kantoorlocatie. Verdachten maken in het kader van deze onderzoeken allerlei tests.

    De rechter kan ook beslissen dat de verdachte ter observatie 7 weken in het Pieter Baan Centrum moet verblijven. De reden hiervoor kan zijn dat iemand niet meewerkt aan onderzoek, er sprake is van meerdere, complexe problemen (multiproblematiek) of de strafbare feiten heel ernstig zijn.

    Bij het Pieter Baan Centrum worden verdachten uitgebreid onderzocht, vindt onderzoek plaats naar hun achtergrond en thuissituatie en worden ze aan tests onderworpen. Ook worden verdachten uitgebreid geobserveerd. Hoe zij omgaan met de onderzoekers, de medebewoners van het Pieter Baan Centrum, en hun bezoek kan de deskundigen ook veel informatie opleveren.

  • Het staat de verdachte vrij niet mee te werken. In Nederland hoeft niemand mee te werken aan zijn eigen veroordeling. Rechters kunnen verdachten ondanks een weigering wel naar het Pieter Baan Centrum sturen. De weigering uit zich meestal in het niets zeggen tijdens gesprekken en niet invullen van tests.Ze kunnen dan nog steeds wél geobserveerd worden. De onderzoekers brengen ook dan een rapportage uit met hun bevindingen en conclusies.

  • ​Om een verdachte ontoerekeningsvatbaar te kunnen verklaren zal er altijd een rapportage van deskundigen moeten zijn. Maar dit kan soms ook een minder recente rapportage zijn – bijvoorbeeld omdat iemand weigert mee te werken. Soms geeft de oude informatie toch een indruk van iemands geestesgesteldheid. Maar er is altijd aanknopingspunt nodig om iemand ontoerekeningsvatbaar te verklaren.

  • ​Nee, dat kan ook zonder dat de officer dit eist. De rechter maakt een eigen afweging en kan ook als dat niet geëist is toch besluiten tbs op te leggen (al dan niet in combinatie met een gevangenisstraf) als de rechter dat een passende straf vindt.

  • ​Gemiddeld zo'n 165 keer per jaar. Zie ook: cbs statline (cbs.nl).


Wist u dat?

                 
  • Het tbs-systeem in Nederland (beveiliging door behandeling) is uniek in de wereld.
  • Vrijgekomen tbs’ers gaan minder snel opnieuw de fout in dan ex-gevangenen.
  • Een tbs-patiënt die ondanks zijn behandeling gevaarlijk blijft, kan op een zogenoemde longstay-afdeling van een tbs-kliniek geplaatst worden. Vaak zitten deze patiënten hier voor de rest van hun leven.

 

Vonnis

De rechter kan tbs (eventueel in combinatie met een gevangenisstraf) opleggen als de volgende 3 voorwaarden gelden:

  1. De dader heeft een misdrijf gepleegd waar minstens 4 jaar gevangenisstraf op staat. Of een misdrijf dat speciaal genoemd wordt in de wet, zoals bedreiging.
  2. De dader heeft het misdrijf (mede) begaan omdat hij leed aan een ‘gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis’. Denk aan een persoonlijkheidsstoornis, psychose of verstandelijke beperking.
  3. De veiligheid van anderen is in gevaar vanwege de kans op herhaling.                     

 

 

Doel tbs

 

Beschermen van de samenleving

Tbs (terbeschikkingstelling) is geen straf. Het is een maatregel om de samenleving te beschermen tegen daders met een ernstige stoornis of gebrekkige ontwikkeling (psychiatrische ziekte, persoonlijkheidsstoornis, verstandelijke beperking).

Behandeling: terugkeren in de maatschappij

Tbs’ers krijgen in een tbs-kliniek een behandeling voor hun stoornis. Ze leren om te gaan met hun problematiek. Pas als ze geen gevaar meer vormen voor anderen, kunnen ze (onder begeleiding) stap voor stap terugkeren in de maatschappij.

 

 

Misdrijven tbs

Daders die (gedeeltelijk) ontoerekeningsvatbaar zijn, krijgen vaak tbs voor de volgende misdrijven:

  • ernstige geweldsmisdrijven waarbij ze geld buit maken (bijvoorbeeld overvallen)
  • moord- en doodslag
  • zware mishandeling
  • seksuele (gewelds)misdrijven (bijvoorbeeld verkrachting of ontucht met minderjarigen)
           

 

Kenmerken tbs'er

  • 9 op de 10 is man
  • In 2014 zaten 126 mensen op een longstay-afdeling
  • Ongeveer 1 op de 3 heeft een psychotische stoornis
  • Ongeveer 2 op de 3 hebben een persoonlijkheidsstoornis

 

Tbs in cijfers

2014

  • 94x tbs met dwangverpleging opgelegd (waaronder 79x tbs icm gevangenisstraf)
  • 70x tbs met voorwaarden

 

 Bekende tbs zaken

Tbs met dwangverpleging (max 4 jaar)​

Een stalker heeft volgens het gedragskundig rapport (onder andere) een persoonlijkheidsstoornis met antisociale, sadistische, narcistische en obsessief-compulsieve trekken. Hij is verminderd toerekeningsvatbaar verklaard. Omdat verdachte geen lichamelijk geweld heeft gebruikt, mag hij niet langer dan vier jaar in een Tbs met dwangverpleging zitten.

Uitspraak rechtbank

​Tbs met voorwaarden

Een moeder probeerde haar 12-jarige dochter te vermoorden en wilde daarna zelfmoord plegen. De moeder was ernstig depressief, had last van wanen en agitatie. De rechter nam de conclusie over uit het gedragskundig rapport en verklaarde de moeder volledig ontoerekeningsvatbaar. Vonnis: tbs met voorwaarden. De voorwaarden zijn (onder andere): behandeling in een forensische kliniek, geen contact met haar dochter, medicatie.

Uitspraak rechtbank

2 jaar cel + jeugd tbs​

Een stel van 16 en 17 had ruzie met een 15-jarig meisje. Via Facebook gaven ze een 14-jarige jongen de opdracht om haar te vermoorden. Deze zaak is in de media bekend geworden onder de naam ‘Facebookmoord’. De 2 jongeren die de opdracht gaven hadden beiden een stoornis en een ernstige achterstand in hun ontwikkeling.

Uitspraak Hoge Raad

6 jaar cel + tbs met dwangverpleging + schadevergoeding

Een man uit Wijchen heeft seksueel misbruik gemaakt van jonge meisjes met wie hij via internet in contact kwam. Soms waren ze nog maar 12 oud. De man heeft (onder andere) een ziekelijke stoornis, een gebrekkige ontwikkeling van zijn geestvermogens en is verslaafd aan alcohol, internet en seks.

Uitspraak rechtbank

Tbs met dwangverpleging

​Een 61-jarige vrouw vermoordde haar thuiszorgmedewerkster. De rechter heeft haar ontoerekeningsvatbaar verklaard en veroordeeld tot tbs met dwangverpleging. Ze dacht dat het ministerie van Defensie op afstand bestuurbare chips in haar lichaam had gestopt en is in die waangedachte tot de moord gekomen.

Uitspraak Hoge Raad

Vraag en antwoord

Wat is het verschil tussen levenslang en tbs?

Levenslang is een straf die levenslang duurt. Tbs is bedoeld om iemand beter te maken. Als iemand vrijwel niet te behandelen is, kan zijn tbs-maatregel elke keer verlengd worden. Dit kan er toe leiden dat iemand zijn hele leven in een tbs-kliniek verblijft

Is tbs een straf?

Tbs is geen straf. Tbs richt zich op de behandeling van de dader en bescherming van de samenleving.

Heeft tbs effect?

Cijfers laten zien dat vrijgekomen tbs’ers minder snel opnieuw de fout ingaan dan ex-gevangenen.

 

 

 

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via
Stel uw vraag via

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 20.00 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum