Laden...

Echtscheidingsprocedure

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksUw Situatie > Echtscheiding > Echtscheidingsprocedure

Voor een echtscheiding moet u naar de rechter. U kunt een scheiding aanvragen met uw ex-partner of alleen. Hoe lang een procedure duurt, hangt af van uw situatie. Is het gelukt om samen afspraken te maken? Heeft u kinderen? Allemaal zaken die van invloed zijn.

De echtscheidingsprocedure valt onder het civiel recht. Het inschakelen van een advocaat is verplicht.

Echtscheidingsprocedure


 Procedurestappen: u heeft geen kinderen en dient gezamenlijk een verzoekschrift in

>Alles uitklappen
  • Uw advocaat dient het ‘gezamenlijk verzoek tot echtscheiding’ in bij de rechtbank.

    Het verzoek is voorzien van de volgende bijlagen die maximaal 3 maanden voor de indiening van het verzoekschrift zijn afgegeven:
    • de echtscheidingsovereenkomst
    • een uittreksel uit de Basisregistratie Personen (BRP-uittreksel)
    • een afschrift van de huwelijksakte

  • Er volgt geen zitting, de rechter doet direct uitspraak en u ontvangt de echtscheidingsbeschikking.

  • U tekent een ‘akte van berusting’ waarmee u verklaart niet in hoger beroep te gaan tegen de beschikking zodat deze meteen ingeschreven kan worden bij de gemeente.

  • U schrijft binnen 6 maanden na de datum van de echtscheidingsbeschikking de echtscheiding in bij de gemeente in de registers van de burgerlijke stand. Na inschrijving bij de gemeente bent u voor de wet gescheiden.

    De datum van inschrijving van de echtscheidingsbeschikking is van belang voor bijvoorbeeld partneralimentatie, pensioen of een ander huwelijk.


Procedurestappen: u heeft kinderen en dient gezamenlijk of alleen (eenzijdig) een verzoekschrift in

>Alles uitklappen
  • Gezamenlijk verzoekschrift

    Als u en uw partner het met elkaar eens zijn, dient uw advocaat het gezamenlijk verzoek tot echtscheiding in bij de rechtbank, voorzien van de volgende bijlagen (gedateerd en gewaarmerkt):

    • afschrift van de huwelijksakte
    • BRP-uittreksel van u en uw partner
    • afschrift van de geboorteakte van ieder minderjarig kind
    • echtscheidingsovereenkomst (niet verplicht)
    • ouderschapsplan (verplicht als u minderjarige kinderen heeft) of afspraken over de verdeling van onderhoud en studie (verplicht als u kinderen van 18 tot 21 jaar heeft)

    Eenzijdig verzoekschrift 

    Is uw partner het niet eens met de echtscheiding of de financiële of praktische gevolgen ervan? U kunt toch een echtscheiding aanvragen door een eenzijdig verzoek tot echtscheiding in te dienen bij de rechtbank. Dat moet een advocaat voor u doen. Uw partner ontvangt een kopie van het eenzijdig verzoekschrift en kan een verweerschrift indienen. Daar heeft uw partner ook een advocaat voor nodig.

    Voor het indienen van het verzoekschrift is het inschakelen van een advocaat verplicht.

  • U laat schriftelijk weten dat u afziet van verweer en de beslissing aan de rechter overlaat. Dit heet een referteverklaring. U verklaart dan dat u de kopie van het verzoek heeft ontvangen, dat u geen verweerschrift indient en behandeling op een rechtszitting niet nodig vindt. De verweertermijn hoeft nu niet meer afgewacht te worden. U heeft een advocaat nodig om deze verklaring op te stellen en in te dienen.

  • Heeft uw partner een echtscheidingsverzoek ingediend?

    U heeft 2 mogelijkheden:

    1. U bent het niet eens met het echtscheidingsverzoek

    Bent u het niet eens met het echtscheidingsverzoek of daarmee samenhangende verzoeken (nevenverzoeken), zoals alimentatie of een omgangsregeling? U heeft vanaf het moment van ontvangst van het verzoekschrift 6 weken de tijd om een verweerschrift in te dienen. Daarvoor moet u een advocaat inschakelen.

    Heeft u meer tijd nodig dan 6 weken? Uw advocaat kan bij de rechter om uitstel vragen.

    Woont u in het buitenland of heeft u een onbekende woon- of verblijfplaats? Dan krijgt u 3 maanden de tijd om een verweerschrift in te dienen.

    2. U reageert niet

    Reageert u helemaal niet? Dan beslist de rechter over het scheidingsverzoek en alle bijgaande verzoeken, zoals alimentatie of omgang. U krijgt dan na een aantal weken de beslissing van de rechter over de echtscheiding toegestuurd.

  • Bij de echtscheiding hoort vaak ook de verdeling van uw spullen en geld. Wat u moet verdelen of verrekenen hangt af van de vraag of u in (algehele of beperkte) gemeenschap van goederen bent getrouwd of onder huwelijkse voorwaarden.

    Huwelijkse voorwaarden kunt u zijn overeengekomen op het moment dat u trouwde of tijdens het huwelijk. U heeft de huwelijkse voorwaarden laten vastleggen bij een notaris in een akte.

    Bij een echtscheiding waarop geen huwelijkse voorwaarden van toepassing zijn, kan een boedelbeschrijving (omschrijving inboedelzaken en wat is de dagwaarde van deze zaken?) een goed middel zijn om zaken onderling te verdelen en te verrekenen. Een notaris kan een boedelbeschrijving voor u opstellen.

    Rechter beslist over verdeling

    U probeert samen afspraken te maken over de verdeling en/of verrekening, eventueel met hulp van uw advocaat of een notaris (boedelbeschrijving). Komt u er niet uit, dan kunt u ook de rechtbank vragen om te beslissen over de verdeling en/of verrekening. De rechter behandelt de verdeling en/of verrekening dan tegelijk met het verzoek om echtscheiding.

    De verdeling wordt later afgewikkeld

    Wilt u pas in een later stadium procederen over de verdeling en/of verrekening, bijvoorbeeld over een bijzondere collectie die u samen heeft opgebouwd? Dan is het mogelijk een aparte procedure te starten. Let op: hier moet u apart voor betalen.

  • Oproep zitting

    Als u minderjarige kinderen heeft en als uit het ouderschapsplan of het kindgesprek blijkt dat er een zitting nodig is, ontvangen u en uw partner een oproep. In die oproep staat wanneer (datum) en waar (locatie) de zitting plaatsvindt. Tijdens de zitting krijgen u en uw partner allebei de gelegenheid om een mondelinge toelichting te geven. Als daar aanleiding toe is, bespreekt de rechter ook het ouderschapsplan met u.

    Mediation naast rechtspraak

    Een gerechtelijke procedure richt zich op de juridische aspecten van een conflict. Met echtscheidingsmediation zoekt u samen met de andere partij naar een oplossing voor alle aspecten van het conflict. Daarom kijkt de rechter of uw zaak zich leent voor mediation. U kunt ook zelf aangeven dat u uw echtscheiding via mediation wilt oplossen.

    Geen publiek

    Tijdens de zitting mag er geen publiek aanwezig zijn. Echtscheidingszaken zijn niet openbaar. De rechter bepaalt of professionele partijen zoals medewerkers van de Raad voor de Kinderbescherming of een gezinsvoogd de zitting mogen bijwonen.

  • Geen uitspraak

    Een rechtszaak eindigt zonder uitspraak als u en uw partner de procedure intrekken.

    Uitspraak

    De rechter doet een aantal weken na de zitting uitspraak. Na hoeveel weken de uitspraak volgt, hangt af van het verloop van de zaak. De rechter laat aan het eind van de zitting weten op hoeveel weken u ongeveer kunt rekenen.

    Echtscheidingsbeschikking

    Via uw advocaat ontvangt u de beslissing van de rechtbank. Dit is de echtscheidingsbeschikking.

  • Hoger beroep

    Is een van u het niet eens met de uitspraak van de rechter? U of uw (ex-)partner kan tegen de uitspraak in hoger beroep bij het gerechtshof. Dat moet binnen 3 maanden nadat u de uitspraak (beschikking) heeft ontvangen. In de beschikking staat wanneer die 3 maanden ingaan. De advocaat moet het hoger beroep instellen.

    Cassatie

    Is een van u het niet eens met de uitspraak van het gerechtshof? U of uw (ex-)partner kan tegen de uitspraak van het gerechtshof in cassatie bij de Hoge Raad. De Hoge Raad behandelt de zaak niet inhoudelijk. De Hoge Raad beoordeelt alleen of het gerechtshof de juiste juridische afwegingen heeft gemaakt. Een advocaat moet het cassatieberoep instellen.

  • Als de rechter uitspraak heeft gedaan in uw zaak, krijgen u en uw (ex-)partner een echtscheidingsbeschikking toegestuurd. Die beschikking moet u binnen 6 maanden bij de gemeente laten inschrijven in de registers van de burgerlijke stand. Pas dan bent u voor de wet uit elkaar.

    De datum van inschrijving van de echtscheidingsbeschikking is van belang voor bijvoorbeeld partneralimentatie, pensioen of een ander huwelijk.

    Echtscheiding inschrijven vóór het verlopen van de hoger beroepstermijn

    U heeft een akte van berusting nodig. Dit is een schriftelijke afspraak tussen u en uw ex-partner, waarin u beide verklaart dat u niet in hoger beroep zult gaan (en dus ‘berust’ in de uitspraak van de rechter). U schrijft en ondertekent de verklaring zelf. Of regelt een akte via uw advocaat.

    Echtscheiding inschrijven ná het verlopen van de hoger beroepstermijn

    Hebben u en uw ex-partner geen akte van berusting ondertekend? En bent u niet in hoger beroep gegaan? Dan heeft u een akte non-appèl nodig om uw echtscheiding in te schrijven. Dit is een verklaring van de rechtbank dat partijen geen hoger beroep hebben ingesteld. De akte non-appèl vraagt u aan bij de rechtbank, die uitspraak heeft gedaan in de echtscheidingsprocedure.



 Procedurestappen: u heeft geen kinderen en u of uw partner dient alleen (eenzijdig) een verzoekschrift in

>Alles uitklappen
  • Is uw partner het niet eens met de echtscheiding of de financiële of praktische gevolgen ervan? U kunt toch een echtscheiding aanvragen door een eenzijdig verzoek tot echtscheiding in te dienen bij de rechtbank. Dat moet een advocaat voor u doen. Uw partner ontvangt een kopie van het eenzijdig verzoekschrift en kan een verweerschrift indienen. Daar heeft uw partner ook een advocaat voor nodig.

    Voor het indienen van het verzoekschrift is het inschakelen van een advocaat verplicht.

  • U laat schriftelijk weten dat u afziet van verweer en de beslissing aan de rechter overlaat. Dit heet een referteverklaring. U verklaart dan dat u de kopie van het verzoek heeft ontvangen, dat u geen verweerschrift indient en behandeling op een rechtszitting niet nodig vindt. De verweertermijn hoeft nu niet meer afgewacht te worden. U heeft een advocaat nodig om deze verklaring op te stellen en in te dienen.

  • Heeft uw partner een echtscheidingsverzoek ingediend?

    U heeft 2 mogelijkheden:

    1. U bent het niet eens met het echtscheidingsverzoek

    Bent u het niet eens met het echtscheidingsverzoek of daarmee samenhangende verzoeken (nevenverzoeken), zoals alimentatie of een omgangsregeling? U heeft vanaf het moment van ontvangst van het verzoekschrift 6 weken de tijd om een verweerschrift in te dienen. Daarvoor moet u een advocaat inschakelen.

    Heeft u meer tijd nodig dan 6 weken? Uw advocaat kan bij de rechter om uitstel vragen.

    Woont u in het buitenland of heeft u een onbekende woon- of verblijfplaats? Dan krijgt u 3 maanden de tijd om een verweerschrift in te dienen.

    2. U reageert niet

    Reageert u helemaal niet? Dan beslist de rechter over het scheidingsverzoek en alle bijgaande verzoeken, zoals alimentatie of omgang. U krijgt dan na een aantal weken de beslissing van de rechter over de echtscheiding toegestuurd.

  • Bij de echtscheiding hoort vaak ook de verdeling van uw spullen en geld. Wat u moet verdelen of verrekenen hangt af van de vraag of u in (algehele of beperkte) gemeenschap van goederen bent getrouwd of onder huwelijkse voorwaarden.

    Huwelijkse voorwaarden kunt u zijn overeengekomen op het moment dat u trouwde of tijdens het huwelijk. U heeft de huwelijkse voorwaarden laten vastleggen bij een notaris in een akte.

    Bij een echtscheiding waarop geen huwelijkse voorwaarden van toepassing zijn, kan een boedelbeschrijving (omschrijving inboedelzaken en wat is de dagwaarde van deze zaken?) een goed middel zijn om zaken onderling te verdelen en te verrekenen. Een notaris kan een boedelbeschrijving voor u opstellen.

    Rechter beslist over verdeling

    U probeert samen afspraken te maken over de verdeling en/of verrekening, eventueel met hulp van uw advocaat of een notaris (boedelbeschrijving). Komt u er niet uit, dan kunt u ook de rechtbank vragen om te beslissen over de verdeling en/of verrekening. De rechter behandelt de verdeling en/of verrekening dan tegelijk met het verzoek om echtscheiding.

    De verdeling wordt later afgewikkeld

    Wilt u pas in een later stadium procederen over de verdeling en/of verrekening, bijvoorbeeld over een bijzondere collectie die u samen heeft opgebouwd? Dan is het mogelijk een aparte procedure te starten. Let op: hier moet u apart voor betalen.

  • Oproep zitting

    U en uw partner ontvangen een oproep voor de zitting. In die oproep staat wanneer (datum) en waar (locatie) de zitting plaatsvindt. Tijdens de zitting krijgen u en uw partner allebei de gelegenheid om een mondelinge toelichting te geven.

    Mediation naast rechtspraak

    Een gerechtelijke procedure richt zich op de juridische aspecten van een conflict. Met echtscheidingsmediation zoekt u samen met de andere partij naar een oplossing voor alle aspecten van het conflict. Daarom kijkt de rechter of uw zaak zich leent voor mediation. U kunt ook zelf aangeven dat u uw echtscheiding via mediation wilt oplossen.

    Geen publiek

    Tijdens de zitting mag er geen publiek aanwezig zijn. Echtscheidingszaken zijn niet openbaar.

  • Geen uitspraak

    Een rechtszaak eindigt zonder uitspraak als u en uw partner de procedure intrekken.

    Uitspraak

    De rechter doet een aantal weken na de zitting uitspraak. Na hoeveel weken de uitspraak volgt, hangt af van het verloop van de zaak. De rechter laat aan het eind van de zitting weten op hoeveel weken u ongeveer kunt rekenen.

    Echtscheidingsbeschikking

    Via uw advocaat ontvangt u de beslissing van de rechtbank. Dit is de echtscheidingsbeschikking.

  • Hoger beroep

    Is een van u het niet eens met de uitspraak van de rechter? U of uw (ex-)partner kan tegen de uitspraak in hoger beroep bij het gerechtshof. Dat moet binnen 3 maanden nadat u de uitspraak (beschikking) heeft ontvangen. In de beschikking staat wanneer die 3 maanden ingaan. De advocaat moet het hoger beroep instellen.

    Cassatie

    Is een van u het niet eens met de uitspraak van het gerechtshof? U of uw (ex-)partner kan tegen de uitspraak van het gerechtshof in cassatie bij de Hoge Raad. De Hoge Raad behandelt de zaak niet inhoudelijk. De Hoge Raad beoordeelt alleen of het gerechtshof de juiste juridische afwegingen heeft gemaakt. Een advocaat moet het cassatieberoep instellen.

  • Als de rechter uitspraak heeft gedaan in uw zaak, krijgen u en uw (ex-)partner een echtscheidingsbeschikking toegestuurd. Die beschikking moet u binnen 6 maanden bij de gemeente laten inschrijven in de registers van de burgerlijke stand. Pas dan bent u voor de wet uit elkaar.

    De datum van inschrijving van de echtscheidingsbeschikking is van belang voor bijvoorbeeld partneralimentatie, pensioen of een ander huwelijk.

    Echtscheiding inschrijven vóór het verlopen van de hoger beroepstermijn

    U heeft een akte van berusting nodig. Dit is een schriftelijke afspraak tussen u en uw ex-partner, waarin u beide verklaart dat u niet in hoger beroep zult gaan (en dus ‘berust’ in de uitspraak van de rechter). U schrijft en ondertekent de verklaring zelf. Of regelt een akte via uw advocaat.

    Echtscheiding inschrijven ná het verlopen van de hoger beroepstermijn

    Hebben u en uw ex-partner geen akte van berusting ondertekend? En bent u niet in hoger beroep gegaan? Dan heeft u een akte non-appèl nodig om uw echtscheiding in te schrijven. Dit is een verklaring van de rechtbank dat partijen geen hoger beroep hebben ingesteld. De akte non-appèl vraagt u aan bij de rechtbank, die uitspraak heeft gedaan in de echtscheidingsprocedure.

Tijdelijke maatregel

Uw advocaat kan een tijdelijke maatregel aanvragen bij de rechtbank voor zaken die niet kunnen wachten tot de uitspraak van de echtscheiding. Zo kan de rechter bijvoorbeeld in een voorlopige voorziening bepalen bij wie de kinderen wonen gedurende de echtscheidingsprocedure.

Uitspraak beperkt geldig

U kunt alleen een voorlopige voorziening aanvragen als onderdeel van een echtscheidingsprocedure. U moet binnen 4 weken na de uitspraak over de voorlopige voorziening een verzoek tot echtscheiding indienen. Doet u dat niet, dan geldt de uitspraak vanaf dat moment niet meer.

De uitspraak van de rechter (beschikking) geldt tot aan de uitspraak in de bodemprocedure: de echtscheiding. De rechter kan in de bodemprocedure tot een andere conclusie komen.

Wilt u een huwelijk ontbinden met internationale aspecten? Dan kan een deel van de procedure anders verlopen.
Voor juridisch advies in uw zaak kunt u terecht bij het Juridisch Loket of een advocaat.

Kosten echtscheidingsprocedure

Aan een echtscheidingsprocedure zijn kosten verbonden. U betaalt de kosten voor de behandeling van uw zaak door de rechter: de griffierechten. Daarnaast betaalt u voor een advocaat en eventueel voor mediation.

Doorlooptijd echtscheidingsprocedure

De echtscheidingsprocedure duurt minimaal 6 weken tot meer dan 1 jaar, afhankelijk van hoe snel u het met elkaar eens wordt over de scheiding.

Vraag en antwoord

Welke vormen van echtscheiding zijn er?

Er zijn 3 vormen: echtscheiding, scheiding van tafel en bed en ontbinding van het huwelijk na een scheiding van tafel en bed. In alle gevallen gelden dezelfde procedurestappen.

Wat is het verschil tussen een gemeenschappelijk en een eenzijdig verzoek tot echtscheiding?

Bij een echtscheiding op gemeenschappelijk verzoek dienen u en uw (ex-)partner één verzoekschrift in. U bent het over alle afspraken eens. Een eenzijdig verzoek tot echtscheiding is een verzoek van één van beide partners aan de rechtbank om het huwelijk te ontbinden.

Wat is een echtscheidingsconvenant?

Een echtscheidingsconvenant (ook wel echtscheidingsovereenkomst genoemd) is een document waarin u afspraken vastlegt over alles wat u moet regelen of verdelen op het moment van echtscheiding. Denk aan pensioenuitkering, alimentatie, geld, spullen en uw huis.

Juridisch advies

Wilt u persoonlijk advies over uw situatie? Hulp bij het opstellen van de stukken of bijstand tijdens de zitting? Een advocaat is alleen bij een procedure voor de civiele rechter verplicht. Bij een kantonprocedure is dit niet verplicht, maar u kunt altijd een advocaat of andere juridisch adviseur inschakelen.


Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via
Stel uw vraag via

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 20.00 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum