Echtscheidingsprocedure

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksUw Situatie > Echtscheiding > Echtscheidingsprocedure

U en uw partner gaan scheiden

U kunt eerst proberen om, samen met uw partner, schriftelijke afspraken te maken over de gevolgen van de echtscheiding. Het inschakelen van een advocaat is in deze fase niet verplicht, het mag wel.

De echtscheiding zelf vraagt u bij de rechtbank aan. Dit is een verzoekschriftprocedure, die onder het civiele recht valt. U bent verplicht om een advocaat in te schakelen, die namens u het verzoekschrift indient.

Echtscheidingsprocedure

 Procedurestappen: u heeft geen kinderen en dient gezamenlijk een verzoekschrift in

>Alles uitklappen
  • Uw advocaat dient het ‘gezamenlijk verzoek tot echtscheiding’ in bij de rechtbank.

    Het verzoek is voorzien van de volgende bijlagen die maximaal 3 maanden voor de indiening van het verzoekschrift zijn afgegeven:
    • de echtscheidingsovereenkomst
    • een uittreksel uit de Basisregistratie Personen (BRP-uittreksel)
    • een afschrift van de huwelijksakte

  • Er volgt geen zitting, de rechter doet direct uitspraak en u ontvangt de echtscheidingsbeschikking.

  • U tekent een ‘akte van berusting’ waarmee u verklaart niet in hoger beroep te gaan tegen de beschikking zodat deze meteen ingeschreven kan worden bij de gemeente.

  • U schrijft binnen 6 maanden na de datum van de echtscheidingsbeschikking de echtscheiding in bij de gemeente in de registers van de burgerlijke stand. Na inschrijving bij de gemeente bent u voor de wet gescheiden.

    De datum van inschrijving van de echtscheidingsbeschikking is van belang voor bijvoorbeeld partneralimentatie, pensioen of een ander huwelijk.

Procedurestappen: u heeft kinderen en dient gezamenlijk of alleen (eenzijdig) een verzoekschrift in

>Alles uitklappen
  • Gezamenlijk verzoekschrift

    Als u en uw partner het met elkaar eens zijn, dient uw advocaat het gezamenlijk verzoek tot echtscheiding in bij de rechtbank, voorzien van de volgende bijlagen (gedateerd en gewaarmerkt):

    • afschrift van de huwelijksakte
    • BRP-uittreksel van u en uw partner
    • afschrift van de geboorteakte van ieder minderjarig kind
    • echtscheidingsovereenkomst (niet verplicht)
    • ouderschapsplan (verplicht als u minderjarige kinderen heeft) of afspraken over de verdeling van onderhoud en studie (verplicht als u kinderen van 18 tot 21 jaar heeft)

    Eenzijdig verzoekschrift 

    Is uw partner het niet eens met de echtscheiding of de financiële of praktische gevolgen ervan? U kunt toch een echtscheiding aanvragen door een eenzijdig verzoek tot echtscheiding in te dienen bij de rechtbank. Dat moet een advocaat voor u doen. Uw partner ontvangt een kopie van het eenzijdig verzoekschrift en kan een verweerschrift indienen. Daar heeft uw partner ook een advocaat voor nodig.

    Voor het indienen van het verzoekschrift is het inschakelen van een advocaat verplicht.

  • Heeft uw partner een echtscheidingsverzoek ingediend?

    U heeft 3 mogelijkheden:

    1. U bent het niet eens met het echtscheidingsverzoek

    Bent u het niet eens met het echtscheidingsverzoek of daarmee samenhangende verzoeken (nevenverzoeken), zoals alimentatie of een omgangsregeling? U heeft vanaf het moment van ontvangst van het verzoekschrift 6 weken de tijd om een verweerschrift in te dienen. Daarvoor moet u een advocaat inschakelen.

    Heeft u meer tijd nodig dan 6 weken? Uw advocaat kan bij de rechter om uitstel vragen.

    Woont u in het buitenland of heeft u een onbekende woon- of verblijfplaats? Dan krijgt u 3 maanden de tijd om een verweerschrift in te dienen.

    2. U ziet af van verweer

    U verklaart schriftelijk dat u de beslissing aan de rechter overlaat. Dit heet een referteverklaring. U verklaart dan dat u de kopie van het verzoek heeft ontvangen, dat u geen verweerschrift indient en behandeling op een rechtszitting niet nodig vindt. De verweertermijn hoeft nu niet meer afgewacht te worden. U heeft een advocaat nodig om deze verklaring op te stellen en in te dienen.

    3. U reageert niet

    Reageert u helemaal niet? Dan beslist de rechter over het scheidingsverzoek en alle bijgaande verzoeken, zoals alimentatie of omgang. U krijgt dan na een aantal weken de beslissing van de rechter over de echtscheiding toegestuurd.

  • Bij de echtscheiding hoort vaak ook de verdeling van uw spullen en geld. Wat u moet verdelen of verrekenen hangt af van de vraag of u in (algehele of beperkte) gemeenschap van goederen bent getrouwd of onder huwelijkse voorwaarden.

    Huwelijkse voorwaarden kunt u zijn overeengekomen op het moment dat u trouwde of tijdens het huwelijk. U heeft de huwelijkse voorwaarden laten vastleggen bij een notaris in een akte.

    Bij een echtscheiding waarop geen huwelijkse voorwaarden van toepassing zijn, kan een boedelbeschrijving (omschrijving inboedelzaken en wat is de dagwaarde van deze zaken?) een goed middel zijn om zaken onderling te verdelen en te verrekenen. Een notaris kan een boedelbeschrijving voor u opstellen.

    Rechter beslist over verdeling

    U probeert samen afspraken te maken over de verdeling en/of verrekening, eventueel met hulp van uw advocaat of een notaris (boedelbeschrijving). Komt u er niet uit, dan kunt u ook de rechtbank vragen om te beslissen over de verdeling en/of verrekening. De rechter behandelt de verdeling en/of verrekening dan tegelijk met het verzoek om echtscheiding.

    De verdeling wordt later afgewikkeld

    Wilt u pas in een later stadium procederen over de verdeling en/of verrekening, bijvoorbeeld over een bijzondere collectie die u samen heeft opgebouwd? Dan is het mogelijk een aparte procedure te starten. Let op: hier moet u apart voor betalen.

  • Oproep zitting

    Als u minderjarige kinderen heeft en als uit het ouderschapsplan of het kindgesprek blijkt dat er een zitting nodig is, ontvangen u en uw partner een oproep. In die oproep staat wanneer (datum) en waar (locatie) de zitting plaatsvindt. Tijdens de zitting krijgen u en uw partner allebei de gelegenheid om een mondelinge toelichting te geven. Als daar aanleiding toe is, bespreekt de rechter ook het ouderschapsplan met u.

    Mediation naast rechtspraak

    Een gerechtelijke procedure richt zich op de juridische aspecten van een conflict. Met echtscheidingsmediation zoekt u samen met de andere partij naar een oplossing voor alle aspecten van het conflict. Daarom kijkt de rechter of uw zaak zich leent voor mediation. U kunt ook zelf aangeven dat u uw echtscheiding via mediation wilt oplossen.

    Geen publiek

    Tijdens de zitting mag er geen publiek aanwezig zijn. Echtscheidingszaken zijn niet openbaar. De rechter bepaalt of professionele partijen zoals medewerkers van de Raad voor de Kinderbescherming of een gezinsvoogd de zitting mogen bijwonen.

  • Geen uitspraak

    Een rechtszaak eindigt zonder uitspraak als u en uw partner de procedure intrekken.

    Uitspraak

    De rechter doet een aantal weken na de zitting uitspraak. Na hoeveel weken de uitspraak volgt, hangt af van het verloop van de zaak. De rechter laat aan het eind van de zitting weten op hoeveel weken u ongeveer kunt rekenen.

    Echtscheidingsbeschikking

    Via uw advocaat ontvangt u de beslissing van de rechtbank. Dit is de echtscheidingsbeschikking.

  • Hoger beroep

    Is een van u het niet eens met de uitspraak van de rechter? U of uw (ex-)partner kan tegen de uitspraak in hoger beroep bij het gerechtshof. Dat moet binnen 3 maanden nadat u de uitspraak (beschikking) heeft ontvangen. In de beschikking staat wanneer die 3 maanden ingaan. De advocaat moet het hoger beroep instellen.

    Cassatie

    Is een van u het niet eens met de uitspraak van het gerechtshof? U of uw (ex-)partner kan tegen de uitspraak van het gerechtshof in cassatie bij de Hoge Raad. De Hoge Raad behandelt de zaak niet inhoudelijk. De Hoge Raad beoordeelt alleen of het gerechtshof de juiste juridische afwegingen heeft gemaakt. Een advocaat moet het cassatieberoep instellen.

  • Als de rechter uitspraak heeft gedaan in uw zaak, krijgen u en uw (ex-)partner een echtscheidingsbeschikking toegestuurd. Die beschikking moet u binnen 6 maanden bij de gemeente laten inschrijven in de registers van de burgerlijke stand. Pas dan bent u voor de wet uit elkaar.

    De datum van inschrijving van de echtscheidingsbeschikking is van belang voor bijvoorbeeld partneralimentatie, pensioen of een ander huwelijk.


 Procedurestappen: u heeft geen kinderen en u of uw partner dient alleen (eenzijdig) een verzoekschrift in

>Alles uitklappen
  • Is uw partner het niet eens met de echtscheiding of de financiële of praktische gevolgen ervan? U kunt toch een echtscheiding aanvragen door een eenzijdig verzoek tot echtscheiding in te dienen bij de rechtbank. Dat moet een advocaat voor u doen. Uw partner ontvangt een kopie van het eenzijdig verzoekschrift en kan een verweerschrift indienen. Daar heeft uw partner ook een advocaat voor nodig.

    Voor het indienen van het verzoekschrift is het inschakelen van een advocaat verplicht.

  • Heeft uw partner een echtscheidingsverzoek ingediend?

    U heeft 3 mogelijkheden:

    1. U bent het niet eens met het echtscheidingsverzoek

    Bent u het niet eens met het echtscheidingsverzoek of daarmee samenhangende verzoeken (nevenverzoeken), zoals alimentatie, de verdeling van de spullen of het recht om in de woning te blijven te wonen? U heeft vanaf het moment van ontvangst van het verzoekschrift 6 weken de tijd om een verweerschrift in te dienen. Daarvoor moet u een advocaat inschakelen.

    Heeft u meer tijd nodig dan 6 weken? Uw advocaat kan bij de rechter om uitstel vragen.

    Woont u in het buitenland of heeft u een onbekende woon- of verblijfplaats? Dan krijgt u 3 maanden de tijd om een verweerschrift in te dienen.

    2. U ziet af van verweer

    U verklaart schriftelijk dat u de beslissing aan de rechter overlaat. Dit heet een referteverklaring. U verklaart dan dat u de kopie van het verzoek heeft ontvangen, dat u geen verweerschrift indient en behandeling op een rechtszitting niet nodig vindt. De verweertermijn hoeft nu niet meer afgewacht te worden. U heeft een advocaat nodig om deze verklaring op te stellen en in te dienen.

    3. U reageert niet

    Reageert u helemaal niet? Dan beslist de rechter over het scheidingsverzoek en alle bijgaande verzoeken, zoals alimentatie, de verdeling van de spullen of het recht om in de woning te blijven wonen. U krijgt dan na een aantal weken de beslissing van de rechter over de echtscheiding toegestuurd.

  • Bij de echtscheiding hoort vaak ook de verdeling van uw spullen en geld. Wat u moet verdelen of verrekenen hangt af van de vraag of u in (algehele of beperkte) gemeenschap van goederen bent getrouwd of onder huwelijkse voorwaarden.

    Huwelijkse voorwaarden kunt u zijn overeengekomen op het moment dat u trouwde of tijdens het huwelijk. U heeft de huwelijkse voorwaarden laten vastleggen bij een notaris in een akte.

    Bij een echtscheiding waarop geen huwelijkse voorwaarden van toepassing zijn, kan een boedelbeschrijving (omschrijving inboedelzaken en wat is de dagwaarde van deze zaken?) een goed middel zijn om zaken onderling te verdelen en te verrekenen. Een notaris kan een boedelbeschrijving voor u opstellen.

    Rechter beslist over verdeling

    U probeert samen afspraken te maken over de verdeling en/of verrekening, eventueel met hulp van uw advocaat of een notaris (boedelbeschrijving). Komt u er niet uit, dan kunt u ook de rechtbank vragen om te beslissen over de verdeling en/of verrekening. De rechter behandelt de verdeling en/of verrekening dan tegelijk met het verzoek om echtscheiding.

    De verdeling wordt later afgewikkeld

    Wilt u pas in een later stadium procederen over de verdeling en/of verrekening, bijvoorbeeld over een bijzondere collectie die u samen heeft opgebouwd? Dan is het mogelijk een aparte procedure te starten. Let op: hier moet u apart voor betalen.

  • Oproep zitting

    U en uw partner ontvangen een oproep voor de zitting. In die oproep staat wanneer (datum) en waar (locatie) de zitting plaatsvindt. Tijdens de zitting krijgen u en uw partner allebei de gelegenheid om een mondelinge toelichting te geven.

    Mediation naast rechtspraak

    Een gerechtelijke procedure richt zich op de juridische aspecten van een conflict. Met echtscheidingsmediation zoekt u samen met de andere partij naar een oplossing voor alle aspecten van het conflict. Daarom kijkt de rechter of uw zaak zich leent voor mediation. U kunt ook zelf aangeven dat u uw echtscheiding via mediation wilt oplossen.

    Geen publiek

    Tijdens de zitting mag er geen publiek aanwezig zijn. Echtscheidingszaken zijn niet openbaar.

  • Geen uitspraak

    Een rechtszaak eindigt zonder uitspraak als u en uw partner de procedure intrekken.

    Uitspraak

    De rechter doet een aantal weken na de zitting uitspraak. Na hoeveel weken de uitspraak volgt, hangt af van het verloop van de zaak. De rechter laat aan het eind van de zitting weten op hoeveel weken u ongeveer kunt rekenen.

    Echtscheidingsbeschikking

    Via uw advocaat ontvangt u de beslissing van de rechtbank. Dit is de echtscheidingsbeschikking.

  • Hoger beroep

    Is een van u het niet eens met de uitspraak van de rechter? U of uw (ex-)partner kan tegen de uitspraak in hoger beroep bij het gerechtshof. Dat moet binnen 3 maanden nadat u de uitspraak (beschikking) heeft ontvangen. In de beschikking staat wanneer die 3 maanden ingaan. De advocaat moet het hoger beroep instellen.

    Cassatie

    Is een van u het niet eens met de uitspraak van het gerechtshof? U of uw (ex-)partner kan tegen de uitspraak van het gerechtshof in cassatie bij de Hoge Raad. De Hoge Raad behandelt de zaak niet inhoudelijk. De Hoge Raad beoordeelt alleen of het gerechtshof de juiste juridische afwegingen heeft gemaakt. Een advocaat moet het cassatieberoep instellen.

  • Als de rechter uitspraak heeft gedaan in uw zaak, krijgen u en uw (ex-)partner een echtscheidingsbeschikking toegestuurd. Die beschikking moet u binnen 6 maanden bij de gemeente laten inschrijven in de registers van de burgerlijke stand. Pas dan bent u voor de wet uit elkaar.

    De datum van inschrijving van de echtscheidingsbeschikking is van belang voor bijvoorbeeld partneralimentatie, pensioen of een ander huwelijk.

Akte van berusting en akte non-appèl

Akte van berusting

Als u niet in hoger beroep wilt gaan en u niet wilt wachten tot het einde van de beroepstermijn, kunt u een 'akte van berusting' tekenen. Als u en uw partner dit allebei hebben gedaan, staat de uitspraak van de rechter meteen vast. U kunt hierna de beschikking bij de gemeente laten inschrijven in de registers van de burgerlijke stand.

Akte non-appèl

Als na de beroepstermijn blijkt dat uw partner de 'akte van berusting' niet heeft ondertekend en uw partner ook geen beroep heeft aangetekend, kunt u een 'verklaring van non-appèl' aanvragen. Dit kan bij de griffier van de rechtbank die uitspraak heeft gedaan in de echtscheidingsprocedure. In deze akte non-appèl bevestigt de rechtbank dat er geen hoger beroep tegen de echtscheiding is ingesteld. Bij de gemeente kan hiermee een verzoek tot inschrijving in de registers van de burgerlijke stand worden gedaan.

Wilt u een huwelijk ontbinden met internationale aspecten? Dan kan een deel van de procedure anders verlopen.
Voor juridisch advies in uw zaak kunt u terecht bij het Juridisch Loket of een advocaat.

Kosten echtscheidingsprocedure

Aan een echtscheidingsprocedure zijn kosten verbonden. U betaalt de kosten voor de behandeling van uw zaak door de rechter: de griffierechten. Daarnaast betaalt u voor een advocaat en eventueel voor mediation.

Doorlooptijd echtscheidingsprocedure

De echtscheidingsprocedure duurt minimaal 6 weken tot meer dan 1 jaar, afhankelijk van hoe snel u het met elkaar eens wordt over de scheiding.

Vraag en antwoord

Wat kost een echtscheidingsprocedure?

U bent verplicht om aan de rechtbank griffierechten te betalen. Dient u uw echtscheidingsverzoek samen in, dan betaalt u maar één keer. Verder heeft u kosten voor het inschakelen van een advocaat.

Welke vormen van echtscheiding zijn er?

Er zijn 3 vormen: echtscheiding, scheiding van tafel en bed en ontbinding van het huwelijk na een scheiding van tafel en bed. In alle gevallen gelden dezelfde procedurestappen.

Kan ik scheiden zonder rechter?

Nee, een echtscheidingsverzoek moet u bij de rechter indienen.

 

 

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via
Stel uw vraag via

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 20.00 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum