Echtscheidingsprocedure

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksUw Situatie > Onderwerpen > Echtscheiding

Als u getrouwd bent en niet langer bij uw partner wilt blijven, kunt u scheiden.

Er zijn 3 mogelijkheden:

  • echtscheiding; uw huwelijk wordt ontbonden
  • scheiding van tafel en bed; u blijft getrouwd, maar gaat (meestal) apart wonen
  • ontbinding van het huwelijk na een scheiding van tafel en bed; u kiest na een bepaalde periode alsnog voor ontbinding van het huwelijk

De procedures zijn grotendeels hetzelfde en vallen onder het civiel recht. U bent verplicht om een advocaat in te schakelen.

Echtscheidingsprocedure

 De echtscheidingsprocedure bestaat uit de volgende stappen

>Alles uitklappen
  • Advocaat

    U bent verplicht om in een echtscheidingsprocedure een advocaat in te schakelen. Alleen een advocaat kan processtukken indienen bij de rechtbank.

    Zijn uw partner en u het eens over de scheiding en alle afspraken in de overeenkomst en het ouderschapsplan, dan heeft u maar één advocaat nodig. Zo niet, dan hebben u en uw partner allebei een advocaat nodig.

    Overeenkomst

    Samen met uw advocaat stellen uw partner en u een echtscheidingsovereenkomst (echtscheidingsconvenant) op, waarin u alle afspraken over de scheiding vastlegt. Dat zijn bijvoorbeeld afspraken over geld, spullen, uw huis, pensioenregelingen, partneralimentatie. Een echtscheidingsconvenant is niet verplicht.

    Ouderschapsplan

    Heeft u minderjarige kinderen, dan is het verplicht een ouderschapsplan (rijksoverheid.nl) op te stellen. In het plan leggen u en uw partner vast hoe u beide na de echtscheiding zorg gaat dragen voor de opvoeding en verzorging van de kinderen en de kosten daarvan.

    Wat staat er in het ouderschapsplan?

    Over welke onderwerpen u in ieder geval afspraken moet maken is wettelijk bepaald (rijksoverheid.nl). U mag samen bepalen welke aanvullende afspraken u over uw minderjarige kinderen in het ouderschapsplan wilt vastleggen.

    Bespreek het met uw kinderen

    Betrek uw kinderen bij het opstellen van het ouderschapsplan. De afspraken gaan hen aan. De rechter zal u vragen hoe u uw kinderen bij het plan heeft betrokken.

  • U en uw partner zijn het eens

    Uw advocaat dient het ‘gezamenlijk verzoek tot echtscheiding’ in bij de rechtbank. Dat verzoek is onder meer voorzien van de volgende bijlagen die maximaal 3 maanden voor indiening van het verzoekschrift tot echtscheiding zijn afgegeven.

    • Gedateerd en gewaarmerkt afschrift van de huwelijksakte
    • Gedateerd BRP-uittreksel van u en uw partner met vermelding van adres en nationaliteit(en) en zo nodig de verblijfsduur in Nederland. Indien BRP-registratie niet heeft plaatsgevonden of als het BRP-uittreksel de gevraagde gegevens niet vermeldt: andere bewijsstukken ten aanzien van de nationaliteiten, de gewone verblijfplaats en de eventuele verblijfsduur
    • Gedateerde en gewaarmerkte echtscheidingsovereenkomst (niet verplicht)
    • Gedateerd en gewaarmerkt ouderschapsplan (verplicht als u minderjarige kinderen heeft) of afspraken over de verdeling van onderhoud en studie (verplicht als u kinderen van 18 tot 21 jaar heeft)
    • Gedateerd en gewaarmerkt afschrift van de geboorteakte van ieder minderjarig kind


    U en uw partner zijn het niet eens

    Is uw partner het niet eens met de echtscheiding of de financiële of praktische gevolgen ervan? U kunt toch een echtscheiding aanvragen door een eenzijdig verzoek tot echtscheiding in te dienen bij de rechtbank. Dat moet een advocaat voor u doen. Uw partner ontvangt een kopie van het eenzijdig verzoekschrift en kan een verweerschrift indienen. Daar heeft uw partner ook een advocaat voor nodig.

    Verzoek ontbinding huwelijk na scheiding van tafel en bed

    Bent u gescheiden van tafel en bed en wilt uw huwelijk beëindigen?
    Er zijn 2 mogelijkheden:

    • U dient gezamenlijk een verzoek tot ontbinding van het huwelijk in. U kunt zo’n verzoek op elk gewenst moment indienen.
    • Een van beide echtgenoten dient een verzoek tot ontbinding van het huwelijk in. De hoofdregel is dat de scheiding ten minste 3 jaar moet hebben geduurd.


    Bij de ontbinding van een huwelijk na scheiding van tafel en bed dient bij het verzoekschrift een authentiek afschrift van de rechterlijke uitspraak waarbij de scheiding van tafel en bed is uitgesproken, te worden gevoegd.

  • ​Heeft uw partner zelf een echtscheidingsverzoek ingediend?
    U heeft 3 mogelijkheden:

    Niet eens met echtscheidingsverzoek

    Bent u het niet eens met het echtscheidingsverzoek of bijgaande verzoeken (nevenverzoeken) zoals alimentatie of een omgangsregeling? U heeft vanaf het moment van ontvangst 6 weken de tijd om een verweerschrift in te dienen.

    Meer tijd nodig

    Wilt u meer tijd om uw verweerschrift in te dienen? Uw advocaat kan bij de rechter om uitstel vragen.
    Woont u in het buitenland of heeft u een onbekende woon- of verblijfplaats? U krijgt 3 maanden de tijd om een verweerschrift in te dienen.

    Afzien van verweer

    Met een referteverklaring laat u weten dat u de beslissing aan de rechter overlaat. U verklaart dan dat u de kopie van het verzoek heeft ontvangen, dat u geen verweerschrift indient en behandeling op een rechtszitting niet nodig vindt. De verweertermijn hoeft nu niet meer afgewacht te worden.

    Geen reactie

    Reageert u helemaal niet? Dan beslist de rechter over het scheidingsverzoek en alle bijgaande verzoeken, zoals alimentatie of omgang. U krijgt dan na een aantal weken de beslissing van de rechter over de echtscheiding toegestuurd. 

    Advocaat nodig

    Als u uitstel wilt vragen of een verweerschrift of referteverklaring wilt indienen, heeft u een advocaat nodig.

     

    Voorlopige beslissing voor praktische regelingen

    Heeft u een snelle beslissing nodig over de verzorging van de kinderen, of over het tijdelijke gebruik van de gezamenlijke woning en u komt er samen niet uit? Uw advocaat kan de rechter om een voorlopige voorziening vragen. Dat is een aparte procedure.

    De rechtbank roept u beiden op voor een zitting, waarna de rechter zo snel mogelijk een beslissing geeft. De beslissing is voorlopig.

     

  • Bij de scheiding hoort vaak ook de verdeling van uw spullen en geld. Wat u moet verdelen of verrekenen hangt af van de vraag of u in gemeenschap van goederen bent getrouwd of onder huwelijkse voorwaarden. Huwelijkse voorwaarden kunt u overeengekomen zijn op het moment dat u trouwde of tijdens uw huwelijk en heeft u laten vastleggen bij een notaris in een akte.

    Rechter laten beslissen

    U maakt samen afspraken over de verdeling en/of verrekening, eventueel met hulp van uw advocaat. Komt u er niet uit, dan kunt u ook de rechtbank vragen om te beslissen over de verdeling en/of verrekening. De rechter behandelt de verdeling en/of verrekening dan tegelijk met het verzoek om echtscheiding.

    Later afwikkelen

    Wilt u pas in een later stadium procederen over de verdeling en/of verrekening, bijvoorbeeld over een bijzondere collectie die u samen heeft opgebouwd, dan is het ook mogelijk een aparte procedure te starten. Daar moet u wel apart voor betalen.

  • Geen zitting

    Er is meestal geen zitting als: 
    Gezamenlijk verzoek
    • u samen een verzoek tot echtscheiding heeft ingediend
      én
    • u geen minderjarige kinderen heeft of uw minderjarige kinderen zijn uitgenodigd voor een kindgesprek

    Geen verweer
    • een van beide partners zelf een verzoek tot echtscheiding heeft ingediend
      én
    • de andere partner geen verweerschrift indient


    De rechter behandelt uw zaak inhoudelijk zonder dat daarvoor een zitting nodig is. 

    Wel zitting

    Er is een zitting als:

    Verzoek en verweer
    • een van beide partners een verzoek tot echtscheiding heeft ingediend (eenzijdig verzoek) en de andere partner een verweerschrift heeft ingediend

    Minderjarige kinderen
    • u minderjarige kinderen heeft en uit het ouderschapsplan of het kindgesprek blijkt dat een zitting nodig is


    Oproep zitting

    Als er een zitting is, krijgen u en uw partner een oproep voor de zitting. In die oproep staat wanneer (datum) en waar (locatie) de zitting plaatsvindt. Tijdens de zitting krijgen u en uw partner allebei de gelegenheid om een mondelinge toelichting te geven. Als daar aanleiding toe is, bespreekt de rechter ook het ouderschapsplan met u.


    Mediation naast rechtspraak

    Een gerechtelijke procedure richt zich op de juridische aspecten van een conflict. Met mediation zoekt u samen met de andere partij(en) naar een oplossing voor alle aspecten van het conflict. Daarom kijkt de rechter of uw zaak zich leent voor mediation. U kunt ook zelf aangeven dat u mediation wilt.
    Mediation naast rechtspraak


    Kindgesprek minderjarige kinderen

    De rechtbank roept kinderen van 12 tot 18 jaar per brief op voor een kindgesprek. De rechtbank stuurt ook de brochure kindergesprek (pdf, 244 KB) (of maak gebruik van de alternatieve tekst (pdf, 117,2 KB) voor mensen met een visuele beperking) toe met uitleg over het kindgesprek. Zo’n gesprek met de rechter duurt ongeveer 10 minuten. De ouders mogen daar niet bij zijn. Een kind is niet verplicht om te komen. In plaats daarvan een brief sturen kan ook.
    De rechter vraagt kinderen van 16 en 17 jaar tijdens het kindgesprek ook naar hun mening over de kinderalimentatie.

    Geen publiek

    Tijdens de zitting mag er geen publiek aanwezig zijn. Echtscheidingszaken zijn niet openbaar. De rechter bepaalt of professionele partijen zoals medewerkers van de Raad voor de Kinderbescherming of een gezinsvoogd de zitting mogen bijwonen.

     

  • Geen uitspraak

    Een rechtszaak eindigt zonder uitspraak als uw partner en u de procedure intrekken.

    Uitspraak

    De rechter doet een aantal weken na de zitting uitspraak. Na hoeveel weken dat is, hangt af van het verloop van de zaak. De rechter laat aan het eind van de zitting weten op hoeveel weken u ongeveer moet rekenen.

    Echtscheidingsbeschikking

    Via uw advocaat ontvangt u de beslissing van de rechtbank. Dit is de echtscheidingsbeschikking.​

  • Hoger beroep

    Is een van u het niet eens met de uitspraak van de rechter? U of uw (ex-)partner kan tegen de uitspraak in hoger beroep bij het gerechtshof. Dat moet binnen 3 maanden nadat u de uitspraak (beschikking) heeft ontvangen. In de beschikking staat wanneer die 3 maanden ingaan. De advocaat moet het hoger beroep instellen.
    Hoger beroep familiezaak

    Cassatie

    Is een van u het niet eens met de uitspraak van het gerechtshof? U of uw (ex)partner kan tegen de uitspraak van het gerechtshof in cassatie bij de Hoge Raad. De Hoge Raad behandelt de zaak niet inhoudelijk. De Hoge Raad beoordeelt alleen of het gerechtshof de juiste juridische afwegingen heeft gemaakt. Een advocaat moet het cassatieberoep instellen.
    Cassatie

  • ​Ontbinding geldig na inschrijving

    Als de rechter uitspraak heeft gedaan in uw zaak, krijgen u en uw partner een beschikking toegestuurd. Die beschikking moet u binnen 6 maanden bij de gemeente laten inschrijven in de registers van de burgerlijke stand. Pas dan bent u voor de wet uit elkaar. Dit geldt ook voor een ontbinding van het huwelijk na een scheiding van tafel en bed.

    De datum van inschrijving van de echtscheidingsbeschikking is van belang voor bijvoorbeeld partneralimentatie, pensioen of een ander huwelijk.

    Scheiding van tafel en bed

    Scheiding inschrijven

    Een scheiding van tafel en bed is definitief als de beschikking binnen 6 maanden in het huwelijksgoederenregister is ingeschreven. U neemt daarvoor contact op met de griffie van de rechtbank.

    Verzoening inschrijven

    Wilt u de scheiding van tafel en bed opheffen? U laat de verzoening inschrijven in het huwelijksgoederenregister. Zo gelden al uw rechten en plichten uit uw huwelijk weer, alsof er geen scheiding van tafel en bed is geweest. Voor de inschrijving neemt u contact op met de griffie van de rechtbank.

Heeft u een huwelijk met internationale aspecten, dan kan een deel van de procedure anders verlopen. Ga voor advies naar het Juridisch Loket (juridischloket.nl).

 

Als u gaat scheiden, moet een aantal zaken direct worden geregeld. U kunt de rechter vragen daarvoor een voorlopige voorziening te treffen. Dat is een aparte procedure, naast de bodemprocedure. Daarmee vraagt u de rechter een tijdelijke beslissing te nemen over de zorg voor de kinderen, alimentatie en de echtelijke woning. U moet daarvoor een advocaat inschakelen.

 

Kosten echtscheidingsprocedure

Aan een echtscheidingsprocedure zijn kosten verbonden. U betaalt de kosten voor de behandeling van uw zaak door de rechter: de griffierechten. Daarnaast betaalt u voor een advocaat en eventueel voor een mediator.

Doorlooptijd echtscheidingsprocedure

De echtscheidingsprocedure duurt minimaal 6 weken tot meer dan 1 jaar, afhankelijk van of u het snel met elkaar eens kunt worden over de scheiding.

 

 

Nieuws over echtscheiding - This Web Part will show items that have been recently viewed by many users. When you add it to the page, this Web Part will show items from the current site. You can change this setting to show items from another site or list by editing the Web Part and changing its search criteria. You can also customize how items are sorted. As new content is discovered by search, this Web Part will display an updated list of items each time the page is viewed.  Nieuws over echtscheiding

 

 

 

Vraag en antwoord

Mijn ex wil niet scheiden. Wat nu?

U kunt zonder uw (ex-)partner een echtscheidingsverzoek indienen. U start dan de echtscheidingsprocedure.

Wat kost een scheidingsprocedure?

U moet de rechtbank griffierechten betalen. Dient u uw scheidingsverzoek samen in, dan betaalt u maar één keer. U moet ook een advocaat betalen.

Kan ik al zaken regelen terwijl de scheidingsprocedure nog loopt?

Een snelle voorlopige beslissing nodig om alvast orde op zaken te stellen? Uw advocaat kan een voorlopige voorziening vragen bij de rechtbank.

 

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via
Stel uw vraag via

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 20.00 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum