Laden...

Erfenis aanvaarden of verwerpen

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksOnderwerpen > Erfenis > Erfenis aanvaarden of verwerpen

De erfenis (nalatenschap) is het totaal aan bezittingen en schulden dat iemand na zijn overlijden nalaat. Degene aan wie de erfenis nagelaten wordt, heet erfgenaam. Een erfgenaam kan familie zijn, maar bijvoorbeeld ook een kennis of stichting. Er kunnen één of meer erfgenamen zijn.

Erfgenamen kunnen een erfenis zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden, verwerpen of verdelen. Het hangt van uw keuze af of u naar de rechtbank moet en of u een advocaat nodig heeft.

Erfenis aanvaarden of verwerpen

Erfgenamen kunnen besluiten een erfenis te aanvaarden of te verwerpen. Bij het aanvaarden is er de keuze tussen zuiver aanvaarden of beneficiair aanvaarden.

Door het coronavirus kunnen procedures en regelingen anders zijn dan normaal.

 

 

 

Erfenis aanvaarden of verwerpen

>Alles uitklappen
  • Om als meerderjarige erfgenaam een erfenis zuiver te aanvaarden, beneficiair te aanvaarden of te verwerpen legt u een verklaring af bij de griffie van de rechtbank. Het afleggen van een verklaring nalatenschap werkt als volgt. 

    STAP 1: invullen verklaring nalatenschap

    U vult het formulier Verklaring nalatenschap (meerderjarigen) in.
    Instructies:  

    Het pdf-formulier digitaal invullen:

    1. Download formulier Verklaring nalatenschap (meerderjarigen) (pdf, 623,8 KB) en sla het op uw computer op.
    2. Open het formulier vanaf uw computer in Acrobat Reader.
    3. Vul het formulier in en sla het weer op uw computer op.
    4. Print het ingevulde formulier uit.
    5. Onderteken het formulier.


    Het pdf-formulier handmatig invullen:

    1. Open het formulier Verklaring nalatenschap (meerderjarigen) (pdf, 623,8 KB)
    2. Print het formulier uit.
    3. Vul het formulier met de hand in. Gebruik een zwarte of blauwe pen.
    4. Onderteken het formulier.

     

    STAP 2: welke documenten heeft de rechtbank nodig?

    • het ingevulde en ondertekende PDF-formulier Verklaring nalatenschap (meerderjarige erfgenaam), zie instructies hierboven.
    • een kopie van de overlijdensakte
    • een kopie van een geldig legitimatiebewijs



    STAP 3: alle documenten indienen bij de rechtbank

    U stuurt alle documenten naar de rechtbank van de laatste woonplaats van de overledene t.a.v. de kantonrechter. Of u geeft de documenten persoonlijk af bij de informatiebalie.

    > contactgegevens rechtbanken
    > lees meer over de kosten

    STAP 4:  ontvangst akte nalatenschap

    Heeft u uw verklaring afgelegd bij de griffie of per post naar de kantonrechter gestuurd? Dan krijgt u binnen enkele weken een zogenaamde 'akte nalatenschap' thuisgestuurd. Als uw notaris de verklaring heeft geregeld, ontvangt uw notaris de akte nalatenschap.

    STAP 5: inschrijving boedelregister

    De rechtbank schrijft de beneficiaire aanvaarding of de verwerping van de erfenis bij in het boedelregister. Elke rechtbank heeft een eigen boedelregister. Ieder register is openbaar. Hoe u het boedelregister kunt inzien verschilt per rechtbank.

  • Bent u met meerdere erfgenamen? En wilt u allemaal dezelfde nalatenschap zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen? Dan kan een van u dat namens alle erfgenamen doen. Let op: alle erfgenamen moeten wel meerderjarig zijn.

    Maken niet alle erfgenamen dezelfde keuze? Dan kan een erfgenaam die wil aanvaarden, dit doen namens de erfgenamen die ook willen aanvaarden. En een erfgenaam die wil verwerpen, doet dit dan namens de erfgenamen die hier ook voor kiezen.

    STAP 1: schriftelijke volmachten van alle erfgenamen

    Een erfgenaam die zuiver aanvaardt, beneficiair aanvaardt of verwerpt namens andere erfgenamen, heeft hiervoor toestemming nodig van de andere erfgenamen. Elke andere erfgenaam moet hiervoor een schriftelijke verklaring opstellen. Dit heet een volmacht. Er zijn geen wettelijke eisen voor de schriftelijke volmacht. Het is voldoende als de erfgenaam in de volmacht opneemt:

    • zijn persoons- en contactgegevens
    • de persoonsgegevens van de erfgenaam die hij machtigt
    • de persoonsgegevens van de overledene
    • dat hij ervoor kiest de erfenis zuiver te aanvaarden, beneficiair te aanvaarden of te verwerpen
    • de datum en zijn handtekening
    • een kopie van zijn legitimatiebewijs



    De erfgenamen kunnen ook naar een professional (bijvoorbeeld een notaris) gaan om de volmachten op te laten stellen.

    STAP 2: invullen verklaring nalatenschap

    De erfgenaam die de erfenis namens alle erfgenamen zuiver aanvaardt, beneficiair aanvaardt of verwerpt, vult het formulier Verklaring nalatenschap (meerderjarigen) in.

    Let op! Als niet alle erfgenamen dezelfde keuze maken, dan moeten er meerdere verklaringen worden ingevuld. Eén door de erfgenaam die zuiver aanvaardt namens de overige erfgenamen. Eén door de erfgenaam die beneficiair aanvaardt namens de overige erfgenamen. En één door de erfgenaam die verwerpt namens de overige erfgenamen.


    Het pdf-formulier digitaal invullen:

    1. Download het formulier Verklaring nalatenschap (meerderjarigen) (pdf, 623,8 KB) en sla het op uw computer op.
    2. Open het formulier vanaf uw computer in Acrobat Reader.
    3. Vul het formulier in en sla het weer op uw computer op.
    4. Print het ingevulde formulier uit.
    5. Onderteken het formulier.

     
    Het pdf-formulier handmatig invullen:

    1. Open het formulier Verklaring nalatenschap (meerderjarigen) (pdf, 623,8 KB).
    2. Print het formulier uit.
    3. Vul het formulier met de hand in. Gebruik een zwarte of blauwe pen.
    4. Onderteken het formulier.

     

    STAP 3: welke documenten heeft de rechtbank nodig?

    • het ingevulde en ondertekende PDF-formulier Verklaring nalatenschap (meerderjarige erfgenaam), zie instructies hierboven
    • volmachten van de erfgenamen, zie instructies hierboven
    • een kopie van de overlijdensakte
    • een kopie van een geldig legitimatiebewijs van alle erfgenamen

     

    STAP 4: alle documenten indienen bij de rechtbank

    De erfgenaam die de erfenis namens alle erfgenamen zuiver aanvaardt, beneficiair aanvaardt of verwerpt, stuurt alle documenten naar de rechtbank van de laatste woonplaats van de overledene t.a.v. de kantonrechter. Of geeft de documenten persoonlijk af bij de informatiebalie.

    > contactgegevens rechtbanken
    lees meer over de kosten

    STAP 5: ontvangst akte nalatenschap

    Als alle erfgenamen de erfenis zuiver hebben aanvaard, beneficiair hebben aanvaard of hebben verworpen, maakt de rechtbank 1 zogenaamde 'akte nalatenschap' op. U bent maar 1 keer griffierecht verschuldigd.

    Als niet alle erfgenamen dezelfde keuze hebben gemaakt en er meerdere verklaringen nalatenschap zijn ingediend bij de rechtbank, maakt de rechtbank meerdere aktes nalatenschap op. De erfgenamen zijn in dit geval meerdere keren griffierecht verschuldigd.

    De erfgenaam die de erfenis namens alle erfgenamen zuiver of beneficiair heeft aanvaard of verworpen, krijgt de akte binnen enkele weken thuisgestuurd. Als een notaris de verklaring(en) heeft geregeld, ontvangt de notaris de akte nalatenschap.

    STAP 6: inschrijving boedelregister

    De beneficiaire aanvaarding of verwerping van de erfenis wordt ingeschreven in het boedelregister. Elke rechtbank heeft een eigen boedelregister. Ieder register is openbaar. Hoe u het boedelregister kunt inzien verschilt per rechtbank.

  • Verwerpen 

    Bent u een ouder met gezag over uw kind en wilt u namens uw minderjarige kind een nalatenschap verwerpen? Dan heeft u toestemming nodig van de kantonrechter, een zogenaamde rechterlijke machtiging.

    De kantonrechter beoordeelt of het verwerpen van de nalatenschap in het belang is van de minderjarige. De kantonrechter acht het verwerpen van de nalatenschap in ieder geval in het belang van de minderjarige als deze negatief is.

    Het verwerpen van een erfenis namens een minderjarig kind regelt u als volgt. 
     

    STAP 1: invullen verzoek machtiging verwerping

    U vult het formulier Verzoek machtiging verwerping in.

    Het pdf-formulier digitaal invullen:

    1. Download het formulier Verzoek machtiging verwerping (pdf, 615,4 KB) en sla het op uw computer op.
    2. Open het formulier vanaf uw computer in Acrobat Reader.
    3. Vul het formulier in en sla het weer op uw computer op.
    4. Print het ingevulde formulier uit.
    5. Onderteken het formulier.


    Het pdf-formulier handmatig invullen:

    1. Open formulier  het formulier Verzoek machtiging verwerping (pdf, 615,4 KB).
    2. Print het formulier uit.
    3. Vul het formulier met de hand in. Gebruik een zwarte of blauwe pen.
    4. Onderteken het formulier.

     

    STAP 2: formulier met bewijsstukken naar de rechtbank sturen

    Naast het ingevulde en ondertekende formulier, stuurt u de volgende informatie naar de rechtbank van de woonplaats van de minderjarige, ter attentie van de kantonrechter. Of u geeft de stukken persoonlijk af bij de informatiebalie:

    • naam- en adresgegevens van de overledene
    • naam- en adresgegevens van het minderjarige kind / de minderjarige kinderen
    • kopieën van een geldig legitimatiebewijs van uzelf en van uw minderjarige kind(eren)
    • bewijzen/document waaruit blijkt dat de nalatenschap negatief is, of:
    • bewijzen/documenten die de omvang van de nalatenschap aantonen én een onderbouwing waarom u de nalatenschap vanwege een ander dan financieel belang van de minderjarige wilt verwerpen of beneficiair aanvaarden.

    >contactgegevens rechtbanken


    STAP 3: ontvangst beslissing kantonrechter

    Binnen een aantal weken ontvangt u de beslissing van de kantonrechter. Alleen als de kantonrechter toestemming geeft voor het verwerpen van de erfenis, kunt u verder met stap 4.

    Geeft de kantonrechter geen toestemming, dan is verwerpen niet mogelijk. Dan volgt uit de wet dat de minderjarige de erfenis beneficiair aanvaardt.

    STAP 4: invullen verklaring nalatenschap minderjarige

    U vult het formulier Verklaring nalatenschap (minderjarige/bewind/curatele/Wsnp) in.

    Het pdf-formulier digitaal invullen:

    1. Download het formulier Verklaring nalatenschap (minderjarige/bewind/curatele/Wsnp) (pdf, 624,3 KB) en sla het op uw computer op.
    2. Open het formulier vanaf uw computer in Acrobat Reader.
    3. Vul het formulier in en sla het weer op uw computer op.
    4. Print het ingevulde formulier uit.
    5. Onderteken het formulier.

     
    Het pdf-formulier handmatig invullen:

    1. Open het formulier Verklaring nalatenschap (minderjarige/bewind/curatele/Wsnp) (pdf, 624,3 KB) .
    2. Print het formulier uit.
    3. Vul het formulier met de hand in. Gebruik een zwarte of blauwe pen.
    4. Onderteken het formulier.

     

    STAP 5: welke documenten stuurt u naar de rechtbank?

    • het ingevulde en ondertekende PDF-formulier Verklaring nalatenschap minderjarige erfgenaam, zie instructies hierboven
    • de toestemming (machtiging) van de kantonrechter op uw verzoek om de nalatenschap namens een minderjarige te verwerpen
    • een kopie van de overlijdensakte
    • een kopie van een geldig legitimatiebewijs van uzelf en uw kind(eren)

     

    STAP 6: alle documenten indienen bij de rechtbank

    U stuurt alle documenten naar de rechtbank van de laatste woonplaats van de overledene t.a.v. de kantonrechter. Of geeft de documenten persoonlijk af bij de informatiebalie.

    >contactgegevens rechtbanken
    >lees meer over de kosten 
     
     

    STAP 7:  ontvangst akte nalatenschap

    Heeft u de verklaring ingeleverd bij de griffie of per post naar de kantonrechter gestuurd? Dan krijgt u binnen enkele weken een zogenaamde 'akte nalatenschap' thuisgestuurd. Als uw notaris de verklaring heeft geregeld, ontvangt uw notaris de akte nalatenschap.

    STAP 8: inschrijving boedelregister

    De beneficiaire aanvaarding of verwerping van de erfenis wordt ingeschreven in het boedelregister. Elke rechtbank heeft een eigen boedelregister. Ieder register is openbaar. Hoe u het boedelregister kunt inzien verschilt per rechtbank.  

    Aanvaarden door een minderjarige?

    Als de minderjarige de erfenis niet binnen drie maanden heeft verworpen, volgt uit de wet dat hij de erfenis automatisch beneficiair heeft aanvaard. Toestemming van de kantonrechter is niet nodig en er hoeft geen formulier ingevuld te worden.
    Let op: indien er geen formulier is ingevuld, volgt er ook geen registratie in het boedelregister. Is dit wel gewenst? Volg de stappen 1 tot en met 8 zoals hierboven vermeld.

  • Verwerpen 

    Staat u onder bewind of curatele en wilt u een erfenis verwerpen? Dan heeft u de hulp van uw bewindvoerder of curator nodig.
    Uw bewindvoerder of curator vraagt toestemming van de kantonrechter, een zogenaamde rechterlijke machtiging. Hij dient hiervoor een machtigingsverzoek in. De kantonrechter beoordeelt wat voor u het beste is.

    Mijn Bewind

    Heeft u toegang tot Mijn Bewind? Log in met uw DigiD en dien het machtigingsverzoek ‘Verwerping nalatenschap’ in. Bekijk de instructie voor het indienen in Mijn Bewind.

    Mijn Bewind is gestart in het voorjaar van 2021 bij vier rechtbanken. Op termijn wordt digitaal bewind voeren mogelijk voor alle particuliere bewindvoerders bij elke rechtbank. Lees meer over Mijn Bewind.

    Per post

    Het machtigingsverzoek per post indienen werkt volgens de volgende stappen.
     

    STAP 1: invullen verzoek machtiging verwerping

    De bewindvoerder of curator vult het formulier Verzoek machtiging verwerping (pdf, 611,7 KB) in en stuurt het naar de kantonrechter in uw woonplaats.
    > contactgegevens rechtbanken


    STAP 2: ontvangst beslissing kantonrechter

    Binnen een aantal weken ontvangt uw bewindvoerder / curator de beslissing van de kantonrechter. De kantonrechter moet toestemming geven voor het verwerpen van de erfenis. Alleen dan kan uw bewindvoerder of curator verder met stap 3.

    Geeft de kantonrechter geen toestemming, dan is verwerpen niet mogelijk. Dan volgt uit de wet dat u de erfenis beneficiair aanvaardt.


    STAP 3: invullen verklaring nalatenschap erfgenaam onder bewind of curatele gesteld

    Uw bewindvoerder of curator vult het formulier Verklaring nalatenschap (minderjarige/bewind/curatele/Wsnp) (pdf, 624,3 KB) in.


    STAP 4: welke documenten stuurt uw bewindvoerder / curator naar de rechtbank?

     

    STAP 5: alle documenten indienen bij de rechtbank

    Uw bewindvoerder / curator stuurt alle documenten naar de rechtbank van de laatste woonplaats van de overledene.  

    > contactgegevens rechtbanken
     

    STAP 6:  ontvangst akte nalatenschap

    Heeft uw bewindvoerder / curator uw verklaring ingediend bij de kantonrechter?  Dan krijgt uw bewindvoerder / curator binnen enkele weken een zogenaamde 'akte nalatenschap' toegestuurd.
     

    STAP 7: inschrijving boedelregister

    De rechtbank schrijft de beneficiaire aanvaarding of verwerping van de erfenis bij in het boedelregister. Elke rechtbank heeft een eigen boedelregister. Ieder register is openbaar. Hoe u het boedelregister kunt inzien verschilt per rechtbank.

    Wil de onder bewind of curatele gestelde de erfenis beneficiair aanvaarden?

    Dan gelden de reguliere regels voor het beneficiair aanvaarden van een nalatenschap. Toestemming van de kantonrechter is niet nodig. U downloadt het formulier Verklaring nalatenschap (minderjarige/bewind/curatele/Wsnp) (pdf, 624,3 KB) en vult het in volgens de instructies hierboven vanaf stap 3. 
  • Verwerpen 

    Zit u in de Wsnp (Wet schuldsanering natuurlijke personen) en wilt u een erfenis verwerpen? Dan heeft u de hulp van uw Wsnp-bewindvoerder nodig.

    Uw Wsnp-bewindvoerder vraagt toestemming aan de rechter-commissaris, een zogenaamde rechterlijke machtiging. De rechter-commissaris beoordeelt wat voor u het beste is.

    Het verwerpen van de erfenis werkt als volgt als u in een Wsnp-traject zit.

     

    STAP 1: invullen verzoek machtiging verwerping

    De Wsnp-bewindvoerder vult het formulier Verzoek machtiging verwerping (pdf, 600 KB) in en stuurt het naar de rechter-commissaris in uw woonplaats.
    > contactgegevens rechtbanken

     

    STAP 2: ontvangst beslissing rechter-commissaris

    Binnen een aantal weken ontvangt uw Wsnp-bewindvoerder de beslissing van de rechter-commissaris. Alleen als de rechter-commissaris toestemming geeft voor het verwerpen van de erfenis, kan uw Wsnp-bewindvoerder verder met stap 3.

    Geeft de rechter-commissaris geen toestemming, dan is verwerpen niet mogelijk en volgt uit de wet dat u de erfenis beneficiair aanvaardt.

     

    STAP 3: invullen verklaring nalatenschap erfgenaam in Wsnp-traject

    Uw Wsnp-bewindvoerder vult het formulier Verklaring nalatenschap (minderjarige/bewind/curatele/Wsnp) (pdf, 651,3 KB) in.

     

    STAP 4: welke documenten stuurt uw Wsnp-bewindvoerder naar de rechtbank?

     

    STAP 5: alle documenten indienen bij de rechtbank

    Uw Wsnp-bewindvoerder stuurt alle documenten naar de rechtbank van de laatste woonplaats van de overledene.  
    > contactgegevens rechtbanken
     

    STAP 6: ontvangst akte nalatenschap

    Heeft uw Wsnp-bewindvoerder uw verklaring ingediend bij de kantonrechter?  Dan krijgt uw Wsnp-bewindvoerder binnen enkele weken een zogenaamde 'akte nalatenschap' toegestuurd.
     

    STAP 7: inschrijving boedelregister

    De rechtbank schrijft de beneficiaire aanvaarding of verwerping van de erfenis bij in het boedelregister. Elke rechtbank heeft een eigen boedelregister. Ieder register is openbaar. Hoe u het boedelregister kunt inzien verschilt per rechtbank.

    Wilt u, terwijl u in de Wsnp zit, een erfenis beneficiair aanvaarden?

    Dan gelden de reguliere regels voor het beneficiair aanvaarden van een nalatenschap. Toestemming van de kantonrechter of de rechter-commissaris is niet nodig. U downloadt het formulier Verklaring nalatenschap (minderjarige/bewind/curatele/Wsnp) (pdf, 651,3 KB) en vult het in volgens de uitleg hierboven vanaf stap 3.

  • Woonde de overledene in het buitenland? Dan moet u de erfenis meestal zowel in Nederland als in het buitenland aanvaarden of verwerpen.

    In Nederland doet u dit via de gebruikelijke weg door een verklaring nalatenschap af te leggen bij de rechtbank. Voor meer informatie kiest u in deze beschrijving de optie die voor u van toepassing is (zie de uitklapvelden hierboven). In de beschrijving treft u ook de formulieren aan die u nodig heeft om de erfenis te aanvaarden of verwerpen. Mogelijk moet u documenten laten vertalen om in het buitenland te gebruiken.

    Hoe het aanvaarden of verwerpen in het buitenland werkt, hangt af van het land waar de overledene woonde. Meer informatie kunt u opvragen bij het consulaat van het betreffende land.

    Buitenlandse erfenis binnen EU

    Als het gaat om de afwikkeling van een buitenlandse erfenis binnen de Europese Unie (rijksoverheid.nl), dan legt u de verklaring af bij de rechtbank van de woonplaats van de erfgenaam. Met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Denemarken. Voor die landen gelden dezelfde regels als de landen buiten de EU.

    Buitenlandse erfenis buiten EU

    U legt de verklaring af bij de bevoegde autoriteit in het land van de laatste woonplaats van de overledene. Tenzij de nalatenschap Nederlands vermogen bevat. Dan kunt u een verklaring afleggen bij de rechtbank Den Haag.

    Persoonlijk of schriftelijk verklaring afleggen

    U kunt de documenten persoonlijk afgeven bij de griffie van de betreffende rechtbank. U kunt de verklaring ook opsturen naar de rechtbank t.a.v. sector kanton.

 

 

Kosten erfenis aanvaarden of verwerpen

Voor het aanvaarden of verwerpen van een erfenis legt u een verklaring af. Daarna krijgt u van de rechtbank een ‘akte nalatenschap’. Daarvoor betaalt u griffierecht (kosten). Daarnaast betaalt u de kosten voor een notaris, juridisch adviseur of advocaat als u deze inschakelt.

Doorlooptijd erfenis aanvaarden of verwerpen

Een akte nalatenschap ontvangt u binnen 3 weken nadat u de factuur heeft betaald. Als u de factuur aan de balie van de rechtbank heeft betaald (dit kan niet altijd), krijgt u de akte meestal direct mee naar huis.

Vraag en antwoord

Mag ik als erfgenaam enkele dierbare spullen uit het huis van de overledene meenemen?

Door dit te doen, loopt u het risico dat uw handelen wordt aangemerkt als een daad van zuivere aanvaarding en dat u dus aansprakelijk bent voor alle schulden uit de erfenis.

Ik heb de erfenis verworpen. Kan ik terugkomen op deze beslissing?

Nee, dat is niet mogelijk. Een verklaring van verwerping kan niet worden terug gedraaid.

Ik wil een verdelingsprocedure starten. Kan ik een spoedprocedure voeren zonder de uitgebreide procedure?

Ja. Als u een spoedprocedure (kort geding) start, is het niet verplicht daarna ook de uitgebreide procedure te voeren.

 

Juridisch advies

Wilt u persoonlijk advies over uw situatie? Hulp bij het opstellen van de stukken of bijstand tijdens de zitting? Een advocaat is in deze procedure niet verplicht, maar u kunt altijd een advocaat of andere juridisch adviseur inschakelen.

 

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via:
Instagram

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m donderdag van 8:00 uur tot 20:00 uur en op vrijdag van 8:00 uur tot 17:30 uur.