Laden...

Maatschappelijk effectieve rechtspraak

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksHome > Thema's > Maatschappelijk effectieve rechtspraak
illustratieve foto van Vrouwe Justitia

Wat is maatschappelijk effectieve rechtspraak?

Goede rechtspraak bestaat niet alleen uit juridische knopen doorhakken. Goede rechtspraak is ook, waar dat kan en gepast is, proberen de problemen van de mensen in de samenleving écht op te lossen. Nu zitten soms wetten en regels in de weg en lopen mensen tegen juridische muren op. Daar wil de Rechtspraak wat aan doen. Onder de noemer maatschappelijk effectieve rechtspraak zijn door het hele land ideeën bedacht en in praktijk gebracht die ervoor zorgen dat het werk van de rechter zoveel mogelijk effect heeft.

 Overzicht

>Alles uitklappen
  • In ons huidige strafrechtssysteem ligt de nadruk op het afdoen van strafbare feiten. Maar strafrecht is niet het antwoord op alle problemen: je ziet namelijk bij veel mensen dat er naast strafrechtelijke problemen ook bijvoorbeeld sprake is van schulden of van familierechtelijke problemen. Bij wijkrechtbanken gaat het om het aanpakken van die multiproblematiek. Dat is prettig voor de persoon zelf, voor de buurt en voor de hele maatschappij. Wijkrechtbanken (community courts) zijn al met succes ingevoerd in de Verenigde Staten.

    De eerste wijkrechtbank in Nederland geopend in Eindhoven

  • Het gerechtshof Den Haag biedt sinds 1 maart 2019 een nieuwe zittingsvorm aan om handelszaken sneller af te handelen. Wanneer partijen in een hoger beroepzaak samen kostenefficiënt tot een snelle en definitieve afwikkeling van hun conflict willen komen, kunnen ze hun geschil voorleggen aan een zogenoemde Bemiddelingsraadsheer.

    Gerechtshof Den Haag start met proef Bemiddelingsraadsheer in handelszaken

  • De Rechtspraak maakt zich zorgen over het toenemend aantal problematische echtscheidingen (vechtscheidingen). Vooral de positie van kinderen vraagt om aandacht. Een aantal rechtbanken en gerechtshoven experimenteert al geruime tijd met een andere aanpak van problematische scheidingen, om de schade voor de kinderen zoveel mogelijk te beperken. Dit gebeurt onder meer door het zogenoemde 'toernooimodel' (eiser versus verweerder) los te laten. Inmiddels hebben rechters een nieuwe aanpak voor dit soort zaken ontwikkeld.

    Vechtscheidingen

  • Mensen met schulden hebben vaak te maken allerlei problemen die kunnen leiden tot rechtszaken. Hierdoor wordt het probleem vaak groter dan kleiner. Het vraagt om een rechter die álle problemen van mensen die financieel in de knel zitten in samenhang aanpakt. Een werkgroep van rechterskoepel Landelijk Overleg Civiel, Kanton en Toezicht (LOVCK&T) werkt aan een visiedocument over dit onderwerp.

  • Vanaf september 2018 is het voor bedrijven en burgers mogelijk om – in het kader van een proef – een civiel geschil aan de Rotterdamse regelrechter voor te leggen. De Rotterdamse regelrechter is een initiatief van de rechtbank Rotterdam, locaties Rotterdam en Dordrecht. De regelrechter onderzoekt samen met partijen in een goed gesprek of ze er onderling uit komen. Lukt dat niet? Dan hakt de regelrechter alsnog de knoop door. Het blijft dus wel een rechtszaak.

    De Rotterdamse regelrechter

  • De rechtbank Den Haag is in september 2018 gestart met het project De Wijkrechter. Doel van dit project is om de leefbaarheid in de wijken te verbeteren door conflicten tussen inwoners op te lossen. Daarvoor komt de wijkrechter naar partijen toe en zo wordt de rechtspraak toegankelijker. Op laagdrempelige wijze kunnen burgers hun burenruzies en andere geschillen die met de leefbaarheid hebben te maken, voorleggen aan de wijkrechter. Ook meningsverschillen tussen leden van een vereniging van eigenaren kunnen bij een zitting van de wijkrechter worden behandeld. Dit project duurt in ieder geval tot en met januari 2020.

    De Wijkrechter

  • ​De rechtbank Noord-Nederland startte eind 2016, in samenwerking met de gemeente Emmen, met het behandelen van bewindzaken via een videoverbinding. Met de proef genaamd De Videorechter maakt de rechtbank het mogelijk dat een rechtzoekende via een beeldscherm in contact komt met de rechter. Hij hoeft dan niet naar de rechtbank in Assen te komen maar wordt, samen met zijn bewindvoerder, verwacht in het gemeentehuis in Emmen. Vanuit een speciaal ingerichte kamer wordt de zaak via een videoverbinding behandeld. Voor de rechtzoekende betekent dit een besparing van reistijd en reiskosten.

  • De rechtbank Rotterdam start in de 2e helft van 2018 met een nieuwe aanpak van rechtszaken over huiselijk geweld. De rechtbank zoekt samen met het Veiligheidshuis (waarin politie, gemeente, Openbaar Ministerie, Raad voor de Kinderbescherming, reclassering en andere instanties samenwerken) een manier om de rechtszaken rondom een gezin snel en in onderlinge samenhang te behandelen. Deze aanpak richt zich niet alleen op de strafzaak over huiselijk geweld maar ook op eventuele familiezaken. De proef duurt 2 jaar.

    Rechtbank Rotterdam gaat huiselijk geweld anders aanpakken

  • De rechtbank Amsterdam biedt aan partijen in civiele zaken de mogelijkheid aan van een bijzondere procedure: partijen die onder begeleiding van een rechter tot een gezamenlijke oplossing willen komen kunnen kiezen voor de zogeheten Gericht Op Oplossing (GOO) procedure. Er wordt extra zittingstijd ingeruimd en de rechter beschikt over mediation vaardigheden. Van partijen wordt gevraagd zich op een andere wijze voor te bereiden: door vooraf te onderzoeken welke oplossingsrichtingen zijn en of er onderhandelingsruimte- en bereidheid is.

    Gericht Op Oplossing

  • Inwoners van Tilburg met problematische schulden krijgen sinds 1 maart niet langer standaard beschermingsbewind als dit wordt aangevraagd bij de rechtbank. Gemeente Tilburg en de rechtbank Zeeland-West-Brabant starten samen een proef, die loopt van 1 maart tot 1 oktober 2018. Tijdens de proefperiode kijken inwoner, bewindvoerder en een medewerker van de gemeentelijke schuldhulpverlening wat de meest passende dienstverlening is.

    Tilburgers met problematische schulden niet meer automatisch naar rechter

  • Bij het indienen van het ouderschapsplan hebben ouders volgens de wet de plicht om te laten zien op welke manier zij hun kinderen betrokken hebben bij het opstellen van het ouderschapsplan en het regelen van de zorgtaken. Ouders moeten dus met hun kinderen een gesprek voeren over het ouderschapsplan en op de reacties van hun kinderen letten.

    De familierechters van de locatie Zwolle gaan na 1 mei 2018 aan de advocaten en de ouders vragen naar het gevoerde bruggesprek in de echtscheidingsprocedures. Gelijktijdig zal er onderzoek gedaan worden over de effecten van het bruggesprek onder begeleiding van de Vrije Universiteit Amsterdam en de Universiteit Tilburg. Zittingslocatie Almelo valt niet onder de pilot.

    Bruggesprek

  • De rechtbank Noord-Nederland startte op 1 oktober 2016 met een proef met rechtszaken waarin burgers en bedrijven snel op het spreekuur van de rechter kunnen komen. De kern is dat de rechter eerst probeert met een goed gesprek tot een oplossing te komen en pas als het nodig is zelf beslist wat er moet gebeuren. Mensen betalen de helft van het griffierecht en hebben geen advocaat nodig. Deze proef is in mei 2018 afgerond. Verschillende rechtbanken ontwikkelen op basis van de Spreekuurrechter nieuwe plannen.

  • De rechtbank Noord-Holland wil bij bouwgeschillen rechters zo snel mogelijk (samen met een bouwdeskundige) ter plaatse laten kijken naar de situatie. Zo wordt geprobeerd snel tot een oplossing te komen voor het onderliggende probleem. Deze proef start per 1 januari 2019.

  • Vanaf juli 2019 is het voor bedrijven en burgers mogelijk om -in het kader van een pilot- een civiel geschil aan de Overijsselse Overlegrechter voor te leggen. De Overijsselse Overlegrechter is een initiatief van de rechtbank Overijssel (locaties Zwolle, Almelo en Enschede). U hoeft geen schriftelijke stuk op te stellen, u kunt zich met een simpel aanmeldformulier aanmelden. De zitting wordt dan op korte termijn gepland. De rechter onderzoekt samen met partijen in overleg of ze er onderling uit kunnen komen. Lukt dat niet? Dan hakt de rechter alsnog de knoop door. Het blijft dus wel een rechtszaak.

    De Overijsselse Overlegrechter

  • In zaken over een echtscheiding, een omgangsregeling, over ouderlijk gezag of alimentatie worden alle betrokken kinderen tussen 12 en 18 jaar door de rechter uitgenodigd voor een zogeheten kindgesprek. De rechtbank Amsterdam vindt dat kinderen tussen 8 en 12 jaar ook prima in staat zijn hun mening te geven over zaken die hen aangaan – en nodigt daarom ook deze kinderen uit voor een speciaal gesprek met de rechter.

  • In 2020 start de rechtbank Rotterdam met het project 'Wijkrechtspraak' in Rotterdam Zuid. Wijkrechtspraak heeft als doel om effectief bij te dragen aan het oplossen van problemen van mensen en daarmee het verbeteren van de veiligheid, de leefbaarheid en het maatschappelijk welzijn in de wijken. In dit project werkt de rechtbank Rotterdam samen met het Openbaar Ministerie, de advocatuur, de gemeente Rotterdam, Het Veiligheidshuis en het Nationaal Programma Rotterdam Zuid.

    Wijkrechtspraak

  • De rechtbank Amsterdam maakte met de hoofdstedelijke schuldhulpverlening, alle Amsterdamse woningbouwverenigingen en 1 grote zorgverzekeraar (Achmea) afspraken over de behandeling van zaken over huur- en premieachterstanden. Op zitting wordt steeds geprobeerd om een betalingsregeling te treffen. Ook zitten mensen van de schuldhulpverlening in de zaal om direct bijstand te verlenen, zodat een realistische betalingsregeling kan worden getroffen. Het doel is om de achterstanden niet meer te laten oplopen en om ontruimingen te voorkomen.

  • De rechtbank Amsterdam is in juni 2019 gestart met een proef voor de zogeheten verkorte procedure. Dat is een civiele bodemprocedure die in grote lijnen overeenkomt met een kort geding. Spoedeisend belang is echter, in tegenstelling tot een kort geding, niet vereist. De zaak wordt op zo kort mogelijke termijn op zitting gepland en er wordt naar gestreefd om mondeling uitspraak te doen. Is dat niet mogelijk, dan wordt in principe binnen maximaal 4 weken schriftelijk vonnis gewezen. Anders dan bij een kort geding heeft deze uitspraak wel gezag van gewijsde.

Achtergrondinformatie

Jaarplan 2018: rechtspraak die Nederland écht verder helpt

In het Jaarplan 2018 vertelt de Rechtspraak over zijn plannen en hun randvoorwaarden. De impact van uitspraken van rechters moet maximaal zijn en daarom wil de Rechtspraak inzetten op het landelijk ontplooien van veelbelovende – vaak lokale – initiatieven die hieraan bijdragen. De plannen zijn noodzakelijk, maar kosten ook geld. Geld dat de Rechtspraak zelf niet heeft. Samen met het ministerie voor Justitie en Veiligheid wordt hiervoor naar een oplossing gezocht.

 

Experimenteerbepaling

Juridische procedures zijn op dit moment vaak te complex voor de problemen van gewone mensen. De drempel om naar de rechter te gaan is vaak te hoog. De Rechtspraak wil experimenteren met eenvoudige procedures die partijen bij elkaar brengen in plaats van het conflict alleen maar groter te maken. In het regeerakkoord kondigde het kabinet aan te komen met een wetgeving waardoor rechters de ruimte krijgen te experimenteren met eenvoudige procedures. De Rechtspraak is erg blij met de aankondiging van deze 'experimenteerbepaling'.

Rechtspraak die ertoe doet

In de eerste helft van 2016 heeft de Raad voor de rechtspraak onderzoek laten doen naar maatschappelijk effectieve rechtspraak. De Raad wilde weten wat rechters en gerechtsambtenaren precies bedoelen als zij zeggen dat zij hun taak niet altijd optimaal te kunnen uitvoeren. 62 rechters, deskundigen en rechtzoekenden zijn hiervoor uitvoerig geïnterviewd.

 

Nieuws over dit onderwerp - This Web Part will show items that have been recently viewed by many users. When you add it to the page, this Web Part will show items from the current site. You can change this setting to show items from another site or list by editing the Web Part and changing its search criteria. You can also customize how items are sorted. As new content is discovered by search, this Web Part will display an updated list of items each time the page is viewed.  Nieuws over dit onderwerp

 

 

Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via:
Instagram

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m vrijdag tussen 8.00 en 20.00 uur.

Veelgestelde vragen aan het Rechtspraak Servicecentrum