Laden...

Uitspraak van de rechter, en daarna

Dit is een afdruk van een pagina op Rechtspraak.nl. Kijk voor de meest actuele informatie op Rechtspraak.nl (http://www.rechtspraak.nl). Deze pagina is geprint op 01-01-1970.

Skip Navigation LinksHome > Naar de rechter > Uitspraak

Hoe komt een rechter tot een uitspraak?

Een persoon of organisatie die een oordeel van de rechter wil krijgen over een conflict of iets geregeld wil hebben waarvoor de beslissing van de rechter nodig is, begint een rechtszaak bij een rechtbank. De rechter bij een rechtbank behandelt de zaak inhoudelijk. Hij kijkt onpartijdig en onafhankelijk naar onder meer: 

  • de wet 
  • feiten 
  • bewijsdocumenten 
  • persoonlijke omstandigheden 
  • verklaringen van deskundigen en getuigen 
De rechter weegt hierbij de belangen af van de partijen in de rechtszaak. Uiteindelijk neemt hij een duidelijke beslissing en legt hij uit hoe hij tot de uitspraak is gekomen.  

Snelle beslissing bij spoed

Is er een reden waarom een partij in een rechtszaak niet kan wachten op de definitieve uitspraak van de rechter? 

In het civiel recht en bestuursrecht is het mogelijk een snelle beslissing aan de rechter te vragen. Dit heet een voorlopige voorziening, in civiel recht ook kort geding. De uitspraak geldt totdat er een uitspraak in een uitgebreide procedure is. 

Beginnen de partijen na een kort geding geen uitgebreide procedure, dan is de uitspraak in het kort geding de definitieve beslissing. 

 

Tussenuitspraak en einduitspraak

Tussenuitspraak

Een rechter kan een tussenuitspraak doen als hij nog niet op alle geschilpunten een definitieve beslissing kan geven. Een tussenuitspraak is mogelijk in de drie rechtsgebieden.

Einduitspraak

Na de afronding van de volledige procedure doet de rechter de einduitspraak. Een einduitspraak heet in een dagvaardingsprocedure (in civiel recht of strafrecht) ook wel eindvonnis en in een verzoekschriftprocedure heet dit beschikking

 

Niet eens met een uitspraak? 

De uitspraak van een rechter is bindend. Er zijn na een einduitspraak meestal wel mogelijkheden om de zaak opnieuw te laten bekijken. 

In verzet gaan 

Een partij die niet heeft gereageerd in een rechtszaak en het daarna niet eens is met de uitspraak, kan hiertegen in verzet gaan. Het kan zijn dat de rechter dan verder gaat met de behandeling van de zaak. 

In hoger beroep gaan 

Een partij die het niet eens met een uitspraak van een rechter bij een rechtbank, kan in hoger beroep gaan. De rechter in hoger beroep behandelt de rechtszaak inhoudelijk opnieuw en doet uitspraak. Bij welke rechtsprekende organisatie dit is, hangt af van het rechtsgebied en het onderwerp van de procedure. Een uitspraak van een gerechtshof heet arrest

In cassatie bij de Hoge Raad der Nederlanden 

Een partij die het niet eens is met een uitspraak van de rechter in hoger beroep, kan in cassatie gaan bij de Hoge Raad der Nederlanden. De rechter bij de Hoge Raad kijkt niet meer inhoudelijk naar feiten en bewijs, maar oordeelt of de rechters van de rechtbank en het gerechtshof het recht juist hebben toegepast en of ze de uitspraak goed hebben gemotiveerd. 

Gaat een verdachte in een strafzaak niet binnen 2 weken na de uitspraak van een gerechtshof in cassatie, dan is de uitspraak onherroepelijk. Deze is in uitzonderlijke gevallen ongedaan te maken. Dit heet herziening

Na cassatie

De Hoge Raad is de hoogste rechtsprekende organisatie in Nederland. Als een rechter van de Hoge Raad oordeelt dat een gerechtshof een rechtszaak niet juist heeft behandeld, kan hij een rechter van een ander gerechtshof vragen daarnaar te kijken. Deze zogenoemde verwijzingsrechter doet uitspraak. Een partij in de rechtszaak die het met deze uitspraak niet eens is, kan daartegen opnieuw in cassatie gaan.

 

Twijfel over onpartijdigheid

Heeft de rechter nog geen uitspraak gedaan en twijfelt een partij of de rechter wel onpartijdig is, dan kan die partij een verzoek indienen om de rechter te laten vervangen. Dit heet het wraken van de rechter. 

 

Wat is jurisprudentie

Het geheel van uitspraken van rechters heet jurisprudentie. Jurisprudentie vormt een aanknopingspunt voor de rechtspraak in latere, soortgelijke gevallen. 

Als een nieuwe wetswijziging of nieuwe wetgeving in werking treedt, blijft de jurisprudentie bestaan. De rechter beoordeelt dan of hij de bestaande jurisprudentie kan gebruiken bij de toepassing van de nieuwe of gewijzigde wet. Als dit niet het geval is, ontstaat er nieuwe jurisprudentie

 



Neem contact op met het Rechtspraak Servicecentrum

Sociale media

Stel uw vraag via:
InstagramInstagram

Pas op met het delen van privé-gegevens op sociale media.

Telefoon

Bereikbaar maandag t/m donderdag van 8:00 uur tot 20:00 uur en op vrijdag van 8:00 uur tot 17:30 uur.