Laagdrempelig en eenvoudig
De Rechtspraak is toegankelijk voor iedereen. Digitalisering is een van de manieren om toegang tot de rechter laagdrempelig en eenvoudig te maken. Een rechtszaak starten, berichten versturen, stukken uitwisselen en het dossier inzien kan de komende jaren steeds meer digitaal.
Digitalisering, waarom en hoe?
Digitalisering is niet meer weg te denken in onze samenleving. We winkelen en regelen bankzaken online en communiceren digitaal met overheidsinstanties. Ook voor rechtzoekenden en juridisch professionals is digitale toegang tot de Rechtspraak gewenst. Zo worden procedures toegankelijker en sneller. En worden drempels weggenomen die de toegang tot de rechter belemmeren.
Beveiligd webportaal
Digitaal procederen gaat via Mijn Rechtspraak. Dit webportaal is beveiligd. Burgers loggen in met hun DigiD, met een extra controle via sms. Advocaten loggen in met hun advocatenpas. Andere professionals en organisaties loggen in met eHerkenning. Strafrechtadvocaten werken digitaal via Mijn Strafdossier. Dit webportaal is een gezamenlijk initiatief van het Openbaar MinisterieValt onder het ministerie van Justitie. Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de verdachten. en de Rechtspraak.
Automatisch uitwisselen
Advocaten, deurwaarders, verzekeraars of bestuursorganen die veel of omvangrijke processtukken uitwisselen met de rechtspraak, kunnen vanaf de tweede helft van 2025 gebruikmaken van het Aansluitpunt Rechtspraak. Met deze systeemkoppeling wisselen zij geautomatiseerd gegevens uit in bestuursrechtelijke en civielrechtelijke zaken. Lees meer over het Aansluitpunt Rechtspraak.
Professionele curatoren, professionele bewindvoerders en professionele mentoren kunnen digitaal communiceren met de rechtbank via het Aansluitpunt Toezicht of via het beveiligde webportaal Mijn CBM als zij geen IT-leverancier hebben waarbij verbinding met het Aansluitpunt Toezicht mogelijk is.
Vernieuwen
Om goed aan te sluiten bij behoeften en problemen in de samenleving zet de Rechtspraak vaker nieuwe technologie in. Bijvoorbeeld om meer uitspraken online te publiceren. Of voor handige hulpmiddelen voor rechtzoekenden om eenvoudiger hun recht te kunnen halen. De digitale dienstverlening van de Rechtspraak is volop in ontwikkeling. Uw vragen, opmerkingen en tips zijn voor ons een aanleiding om te onderzoeken of deze beter kan.
Verplicht voor professionals
Digitaal procederen wordt op enig moment verplicht voor professionals, zoals advocaten, deurwaarders, bestuursorganenOrganisaties die een overheidstaak uitvoeren. en rechtspersonen. Een aantal professionals vertellen over hun ervaringen met digitalisering bij de Rechtspraak. Burgers die geen advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. inschakelen, kunnen kiezen hoe ze de procedure willen voeren: digitaal of op papier.
Digitalisering per rechtsgebied
Bestuursrecht
-
Sinds 16 juni 2025 kunt u bij de rechtbank Overijssel digitaal procederen in zaken over sociale zekerheid. Dit geldt voor burgers en voor advocaten en gemachtigden.
-
Sinds 17 juni 2024 is digitaal procederen mogelijk in SVB-uitkeringszaken bij de rechtbanken en de Centrale Raad van Beroep. Dit geldt voor burgers (beroep en hoger beroep) en voor advocaten en gemachtigden.
-
Sinds 4 december 2023 is digitaal procederen mogelijk in beroep en hoger beroep voor alle belastingzaken. Dit geldt voor burgers en voor advocaten en andere professionals.
- De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) wisselt digitaal informatie uit met de Rechtspraak in vreemdelingenzaken.
- In reguliere vreemdelingenzaken kunnen advocaten kiezen of ze digitaal of op papier procederen.
- Advocaten procederen sinds 2017 verplicht digitaal in asiel- en bewaringszaken.
Civiel recht
- Sinds 1 december 2025 kunnen burgers die zonder advocaat procederen in civiele zaken digitaal informatie uitwisselen met de rechtbank.
- Sinds 2 juni 2025 kunt u:
- bij de rechtbank Den Haag digitaal procederen in dagvaardingszaken handel.
- bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden digitaal procederen in hoger beroep in dagvaardingszaken handel en familie.
-
Sinds 26 mei 2025 kunt u als advocaat digitaal procederen in hoger beroep verzoekschriftprocedures bij het gerechtshof 's-Hertogenbosch.
- Sinds 17 maart 2025 kunnen advocaten bij alle rechtbanken digitaal procederen in alle familie- en jeugdrechtzaken.
- Sinds 1 januari 2025 mogen advocaten alleen digitaal een beslagrekest indienen.
- Sinds 14 oktober 2024 houden vier GGZ-instellingen en twee rechtbanken een pilot om via Mijn Rechtspraak digitaal te communiceren in verplichtezorgzaken.
- Advocaten kunnen sinds 6 mei 2024 digitaal procederen in kort geding handel- en familiezaken bij alle rechtbanken.
-
Sinds 5 februari 2024 kunt u bij alle rechtbanken digitaal een gemeenschappelijk echtscheidingsverzoek indienen.
- De Raad voor de Kinderbescherming en gecertificeerde instellingen wisselen digitaal informatie uit met de Rechtspraak in zaken over Ondertoezichtstelling en Uithuisplaatsing.
Strafrecht
De politie, het Openbaar Ministerie, de Rechtspraak en het gevangeniswezen stemmen hun digitale systemen op elkaar af. Zo kunnen ze sneller en makkelijker documenten en andere informatie met elkaar uitwisselen. Advocaten ontvangen digitaal dossiers in bijna alle strafzaken in eerste aanleg. En ook steeds vaker in hoger beroepHet opnieuw behandelen van een zaak door een rechter..
Toezicht
CurateleCuratele is een beschermingsmaatregel die kan worden uitgesproken door de rechter voor iemand van 18 jaar en ouder die (tijdelijk) zijn geld- en persoonlijke zaken niet goed zelf kan regelen en voor wie een bewind en/of mentorschap niet genoeg is. Dit kan door lichamelijke of geestelijke oorzaken of door een drank- of drugsverslaving. Een curator wordt benoemd door de rechter., bewind en mentorschapMentorschap is hulp van een mentor bij het regelen van persoonlijke (niet-geld) zaken voor iemand van 18 jaar of ouder die dit (tijdelijk) zelf niet (meer) goed kan. Dit kan door geestelijke of lichamelijke oorzaken. Een mentor wordt benoemd door de rechter.
-
Professionele curatoren, professionele bewindvoerders en professionele mentoren kunnen via het Aansluitpunt Toezicht digitaal verslagen en verzoeken maken en indienen en ook digitaal hierover communiceren met de rechtbank. Hebben zij geen IT-leverancier waarbij verbinding met het Aansluitpunt Toezicht mogelijk is, dan kunnen zij gebruik maken van Mijn CBM. Sinds 17 november 2025 is het mogelijk om via Mijn CBM curatele, bewind en/of mentorschap aan te vragen.
-
Particuliere curatoren, particuliere bewindvoerders en particuliere mentoren kunnen via Mijn CBM verslagen en verzoeken maken en indienen en ook digitaal hierover communiceren met de rechtbank. Ook is het sinds 17 november 2025 mogelijk om via Mijn CBM curatele, bewindBewind is een vorm van hulp voor mensen van 18 jaar of ouder die niet goed voor eigen geld en bezit kunnen zorgen. en/of mentorschap aan te vragen.
Insolventie (faillissementen, schuldsanering, Wsnp)
- In Wsnp-zaken wisselen Wsnp-bewindvoerders digitaal informatie uit met de rechtbank.
- In faillissementszaken wisselen curatoren bij alle rechtbanken digitaal informatie uit met de rechter-commissaris.
Online zittingen en veilig mailen
Online deelnemen
De mondelinge behandeling van een zaak vindt plaats in de rechtszaal. De zitting kan, met toestemming van partijen, ook online plaatsvinden. Een online zitting kan een drempel wegnemen die een effectieve toegang tot de rechter belemmert.
Veilig informatie uitwisselen
In zaken die nog niet zijn gedigitaliseerd, kunt u via Veilig Mailen snel en eenvoudig processtukken en berichten uitwisselen. Uw vertrouwelijke informatie is via deze versleutelde mail beschermd.
Achtergrondinformatie
In de praktijk bewezen techniek
De Rechtspraak ontwikkelt de digitale systemen stap voor stap en gebruikt daarvoor beproefde technologieën. Om risico’s zo klein mogelijk te houden, wordt de volgende stap pas gezet als de techniek zich in de praktijk heeft bewezen.
Zowel rechtspraakmedewerkers als rechtzoekenden en juridisch professionals testen regelmatig nieuwe onderdelen van de digitale dienstverlening. De invoering van de digitale systemen start altijd eerst bij 1 of enkele gerechten. Als alle betrokken partijen vinden dat de systemen voldoende werken, wordt digitaal procederen in die zaken bij alle gerechten mogelijk.
Historie
De Rechtspraak werkt stapsgewijs, zorgvuldig en beheerst aan de modernisering van en digitale toegang tot juridische procedures. Vanaf 2018 richt de Raad voor de rechtspraakDe Raad voor de rechtspraak bestaat sinds 1 januari 2002 en vormt de schakel tussen de minister van Justitie en de gerechten. De Raad heeft als opdracht te bevorderen dat de gerechten hun rechtsprekende taak goed kunnen vervullen. zich op digitale toegankelijkheid in plaats van het automatiseren van juridische procedures. Met het project Digitale Toegang (Project DT) (pdf, 470 KB) wil de rechtspraak het voor rechtzoekenden en procesvertegenwoordigers mogelijk maken om zoveel mogelijk papierloos te procederen in bestuursrechtelijke en civielrechtelijke procedures. Daarvoor zijn in het programma Kwaliteit en Innovatie (KEI 2014-2018) vooral digitale stappen gezet in de rechtsgebieden Toezicht, Strafrecht en Bestuursrecht.
Voor meer informatie of hulp, bezoek de contactpagina. Daar vindt u antwoorden op veelgestelde vragen en informatie over hoe u ons kunt bereiken.
