Advocaat wel of niet verplicht

Of u een advocaat moet inschakelen in een rechtszaak is afhankelijk van de procedure. Ook als een advocaat niet verplicht is, kan het verstandig zijn deskundig advies te vragen aan een advocaat of andere juridisch adviseur.

Vind uw procedure

Op deze pagina staan 3 tabellen (zie hieronder). Zoek uw procedure op om te zien of een advocaatRaadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. verplicht is.

Geschillen tussen particulieren en/of organisaties

Heeft u een geschil of conflict met een andere persoon of organisatie? In het overzicht hieronder ziet u per onderwerp van het geschil of een advocaat inschakelen wel of niet verplicht is.

Onderwerp Advocaat verplicht Advocaat verplicht bij hoger beroep?
Adoptie aanvragen of herroepen Ja Ja
Alimentatie vaststellen, wijzigen of stopzetten Ja Ja
Arbeidsovereenkomst ontbinden (ontslag) Nee Ja
Arbeidszaken genormaliseerde ambtenaren Nee Ja
Bedrijfsongeval – werkgever aansprakelijk stellen Nee Ja
Beroepsziekte – werkgever aansprakelijk stellen Nee Ja
Bewind aanvragen Nee Ja
Bijzondere curator aanvragen Afhankelijk van de situatie Ja
Concurrentiebeding Nee Ja
Conservatoir beslag Ja Ja
Consumentenkoop Nee Ja
Consumentenkrediet Nee Ja
Curatele aanvragen Nee Ja
Economische schade Afhankelijk van de situatie Ja
Echtscheiding
 		 Ja Ja
Erfenis verdelen Ja Ja
Erkenning kind – vervangende toestemming vragen of erkenning vernietigen Ja Ja
Faillissement Afhankelijk van de situatie Ja
Gerechtelijke vaststelling ouderschap Ja Ja
Geregistreerd partnerschap ontbinden Ja Ja
Gezag aanvragen of wijzigen Ja Ja
Huren Afhankelijk van de situatie Ja
Identiteitsbewijs kinderen - vervangende toestemming vragen Nee Ja
Intellectuele eigendom Afhankelijk van de situatie Ja
Internationale kinderontvoering – kind terughalen Ja Ja
Letselschade Afhankelijk van de situatie Ja
Loonvordering Nee Ja
Medische fout – zorgverlener aansprakelijk stellen Afhankelijk van de situatie Ja
Mentorschap aanvragen Nee Ja
Non-actiefstelling werknemer (schorsing) Nee Ja
Omgangsregeling aanvragen of wijzigen Ja Ja
Ondertoezichtstelling Nee Ja
Onteigening - schadeloosstellingsprocedure (Omgevingswet) Ja Cassatieberoep mogelijk, advocaat verplicht
Onteigening - onteigeningsprocedure (Onteigeningswet) Ja Geen hoger beroep mogelijk
Ontslag en ontslagvergoeding Nee Ja
Reizen naar buitenland met kind Ja Ja
Surseance van betaling (uitstel van betaling) Ja Ja
Uithuisplaatsing – reageren op het verzoek Nee Ja
Verborgen gebreken – verkoper aansprakelijk stellen Afhankelijk van de situatie Ja
Voogdij aanvragen, aanvaarden of weigeren Afhankelijk van de situatie Ja
Voornaam wijzigen
 		 Ja Ja
Wettelijke schuldsanering
 		 Nee Ja
Zaakschade Afhankelijk van de situatie Ja

In het familierecht is een advocaat vaak verplicht als u een verzoekschrift of een verweerschrift wilt indienen. Organiseert de rechter een zitting, dan kunt u zich laten bijstaan door een advocaat, maar dit hoeft niet. Wilt u in hoger beroep? Dan heeft u altijd een advocaat nodig.

Procedures tegen overheidsorganisaties

Onderwerp Advocaat verplicht Advocaat verplicht bij hoger beroep?
Arbeidszaken ambtenaren ('blijfamtenaren') Nee Nee
Asielaanvraag afgewezen Nee Nee
Belastingen Nee Nee
Bijstandsuitkering (uitkeringen)
 		 Nee Nee
Gezinshereniging
 		 Nee Nee
Handhaving en sancties Nee Nee
Huurtoeslag (toeslagen) Nee Nee
Inburgering Nee Nee
Kinderopvangtoeslag (toeslagen) Nee Nee
Kindgebonden budget (toeslagen) Nee Nee
Nadeelcompensatie (planschade) Nee Nee
Naturalisatie Nee Nee
Omgevingsvergunning Nee Nee
Onteigening - bekrachtigingsprocedure (Omgevingswet Nee Nee
Persoonsgebonden budget (pgb) Nee Nee
Schadevergoeding overheid Nee Nee
Tewerkstellingsvergunning
 		 Nee Nee
Toeslagen Nee Nee
Uitkeringen Nee Nee
Vergunning verblijf en arbeid Nee Nee
Verblijfsvergunning Nee Nee
Visum Nee Nee
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Nee Nee
Vreemdelingenbewaring Ja, u krijgt een advocaat toegewezen Ja, u krijgt een advocaat toegewezen
Zorgtoeslag (toeslagen) Nee Nee

Strafrechtelijke procedures: advocaat niet verplicht

Onderwerp Advocaat verplicht Advocaat verplicht bij hoger beroep?
Getuige Nee Nee
Nabestaande Nee Nee
Slachtoffer
 		 Nee Nee
Verdachte
 		 Nee Nee
Klaagschrift voor teruggave rijbewijs Nee Geen hoger beroep mogelijk tegen uitspraak over klaagschrift (in de strafprocedure zelf wel hoger beroep mogelijk).
Klacht niet vervolgen strafbaar feit Nee Geen hoger beroep mogelijk
Ontneming wederrechtelijk verkregen voordeel Nee Nee
Schadevergoeding na vrijspraak
 		 Nee Nee
Verkeersovertredingen Nee Nee
Voorlopige hechtenis onderbreken of schorsen
 		 Nee Nee
Voorwaardelijke invrijheidsstelling Nee Nee

In sommige gevallen (bijvoorbeeld als u in voorlopige hechtenis zit of als jeugdige verdachte) krijgt u een advocaat toegewezen. Meer uitleg hierover vindt u op de pagina Kosten strafrechtprocedure.

Heeft u een vraag?

Voor meer informatie of hulp, bezoek de contactpagina. Daar vindt u antwoorden op veelgestelde vragen en informatie over hoe u ons kunt bereiken.